Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Türkçe Yapı Bilgisi
Ders Kodu: TRDE521
Ders Türü: Bölüm Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Sesbilgisinin temel kavramlarını tanımlar. Türkçenin seslerini sınıflandırabilir. Ses birimlerin ve alt ses birimlerin nasıl tespit edildiğini örneklerle açıklar. Parçalı ve parçalar üstü ses birimleri tanımlar ve Türkçeden örnekler verir. Verilen bir kelimede Türkçenin ses bilgisi özelliklerini gösterebilir. Türkçede görülen eş zamanlı ve art zamanlı ses değişmelerini örnekler üzerinde gösterebilir. Ses değişmelerinin nedenlerini örneklerle açıklar.

Özet İçerik

Türkiye Türkçesinin genel yapısına hakim olma

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Erkan SALAN
Öğrenme Çıktıları
1.Türkiye Türkçesinin ses bilgisine ayrıntılarıyla hakim olabilme
2.Ortaöğretimden getirilen Türk Dili grameriyle ilgili bilgileri akademik bakış açısıyla yeniden değerlendirebilme ve geliştirebilme birikimi kazanmak.
3.Türk Dilinin biçimlik (morfolojik) özelliklerini bütün ayrıntılarıyla kavrayarak Türk Dilinin dünya dilleri içindeki morfolojik farklılıklarını ve üstünlüklerini görebilme, onlarla karşılaştırabilme birikimi kazanmak.
4.Dünya dillerinin; bu bağlamda Türk Dilinin yazıldığı gramer ekolünü, anlayışını kavrama birikimi kazanmak.
5.Türkiye Türkçesinin gramerinin yazılmasındaki eksiklikleri, metodik yaklaşımları ve çıkış yollarını akademik açıdan görebilme birikimi kazanmak.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.EKER, S.; Çağdaş Türk Dili, Grafiker Yay., Ankara, 2010.
2.ÖZSOY, A. S. vd.; Genel Dilbilim-II, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Yay., 3. baskı, Eskişehir, 2013
3.KARAAĞAÇ, G.; Türkçenin Ses Bilgisi, Kesit Yayınları, İstanbul, 2010.
4.KARAAĞAÇ, G.; Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü, TDK Yay., Ankara, 2013
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Ses bilgisi, görevsel ses bilgisi ve inceleme alanları
2. Hafta - Teorik
Ses organları, konuşma sesleri, seslerin oluşumu, seslerin sınıflandırılması
3. Hafta - Teorik
Çeviri yazı ve fonetik gösterim
4. Hafta - Teorik
Ses birim ve alt ses birim kavramları
5. Hafta - Teorik
Türkçenin ünlü ve ünsüz ses birimleri; ayırt edici özellikler
6. Hafta - Teorik
Ses birimler ve biçim birimler
7. Hafta - Teorik
Ses birimler üzerine uygulama çalışmaları
8. Hafta - Teorik
Türkçenin ses özellikleri
9. Hafta - Teorik
Türkçenin ses özellikleri
10. Hafta - Teorik
Eş zamanlı ve art zamanlı ses değişmeleri
11. Hafta - Teorik
Ses olayları ve uygulama çalışmaları
12. Hafta - Teorik
Parçalar üstü ses birimler
13. Hafta - Teorik
Ses analiz ve sentez çalışmaları
14. Hafta - Teorik
Genel Değerlendirme
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140342
Ara Sınav130131
Dönem Sonu Sınavı150252
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
OÇ-1
OÇ-2
3
3
3
3
3
OÇ-3
OÇ-4
OÇ-5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026