Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Osmanlı Saray Teşkilatı
Ders Kodu: TRH509
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Osmanlı Saray Teşkilatı içerisinde yer alan İç (Enderun) ve Dış (Birun) hizmet birimlerini tanıtmaktır.

Özet İçerik

Osmanlı Saray Teşkilatına Giriş: Edirne Sarayı, İstanbul’daki Eski ve Yeni Saraylar, Osmanlılarda Saltanat Veraseti Usulü ve Hükümdarlık Alametleri, Şehzadelerin Yetişmeleri, Tahta Çıkış ve Kılıç Kuşanma Merasimleri, Enderun Teşkilatına Giriş: Devşirme Sistemi, Enderun'a İçoğlanı Yetiştiren Saraylar ve Topkapı Sarayı İçoğlanları, Has Oda’nın Büyük Ağaları, Kapı Ağası ve Harem Ağaları, Padişah Aileleri, Birun Teşkilatına Giriş: Ulema Sınıfına Mensup Saray Memurları ve Eminler, Rikab-ı Hümayun Ağaları, Şikar Ağaları ve Çaşnigirler, Istabl-ı Amire, Matbah-ı Amire, Müteferrikalar, Baltacılar, Peykler, Şatırlar, Solaklar, Tabl u Alem Mehterleri, Çadır Mehterleri, Sim Sakalar Ocağı, Ehl-i Hiref ve Bostancı Ocağı.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Öğrenci, Osmanlı Saray Teşkilatı'na ilişkin kaynak bilgisine sahip olur ve bilgiyi kullanma yollarını bilir
2.Öğrenci, Osmanlı Saray Teşkilatı'nın dönemlerini öğrenir, bunları anlar ve yorumlama yetkinliği kazanır
3.Öğrenci, Osmanlı Saray Teşkilatı ile ilgili problemlere vâkıf olur, bunlara çözüm önerileri sunar ve Türk tarihi ile mukayeseli çalışmalar yapabilir
4.Öğrenci, Osmanlı Saray Teşkilatı'na dair öğrendiklerini profesyonel olarak öğretebilir
5.Öğrenci, kendi görüşünü ortaya koyma becerisine sahip olur.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Devletinin Saray Teşkilatı, TTK, Ankara 1988.
2.Halil İnalcık, "Osmanlılarda Saltanat Veraseti Usulü ve Türk Hakimiyet Telakkisiyle İlgisi" Halill İnalcık, "Padişah", İA, IX, 49-95.
3.Abdülkadir Özcan, "Fatih'in Teşkilat Kanunnamesi ve Nizam-ı Alem için Kardeş Katli Meselesi, Tarih Dergisi, S. 33 (İstanbul 1982), s. 1-56
4. İsmail Hakkı Uzunçarşılı, "Sancağa Çıkarılan Osmanlı Şehzadeleri", Belleten, XXXIX/156 (Ankara 1975), s. 659-696
5.Mehmet İpşirli, "Devşirme", DİA.
6.Mehmet İpşirli, "Harem", DİA, XVI,
7. Ülkü Akkutay, Enderun Mektebi, Ankara 1974
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Osmanlı Saray Teşkilatına Giriş: Edirne Sarayı, İstanbul’daki Eski ve Yeni Saraylar
2. Hafta - Teorik
Osmanlılarda Saltanat Veraseti Usulü ve Hükümdarlık Alametleri
3. Hafta - Teorik
Şehzadelerin Yetişmeleri, Tahta Çıkış ve Kılıç Kuşanma Merasimleri
4. Hafta - Teorik
Enderun Teşkilatına Giriş: Devşirme Sistemi
5. Hafta - Teorik
Enderun'a İçoğlanı Yetiştiren Saraylar ve Topkapı Sarayı İçoğlanları
6. Hafta - Teorik
Has Oda’nın Büyük Ağaları, Kapı Ağası ve Harem Ağaları
7. Hafta - Teorik
Padişah Aileleri
8. Hafta - Teorik
Birun Teşkilatına Giriş: Ulema Sınıfına Mensup Saray Memurları ve Eminler
9. Hafta - Teorik
Rikab-ı Hümayun Ağaları, Şikar Ağaları ve Çaşnigirler
10. Hafta - Teorik
Istabl-ı Amire ve Matbah-ı Âmire
11. Hafta - Teorik
Müteferrikalar, Baltacılar, Peykler, Şatırlar, Solaklar
12. Hafta - Teorik
Tabl u Alem Mehterleri, Çadır Mehterleri, Sim Sakalar Ocağı
13. Hafta - Teorik
Ehl-i Hiref ve Bostancı Ocağı
14. Hafta - Teorik
Genel değerlendirme
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders143384
Ödev1527
Bireysel Çalışma110212
Ara Sınav18210
Dönem Sonu Sınavı114216
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)129
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
2
OÇ-2
OÇ-3
OÇ-4
OÇ-5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026