Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Osmanlı Devleti’nde Ayanlar
Ders Kodu: TRH566
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Klasik dönemden XIX. yüzyıla Osmanlı devlet ve toplum yapısında âyanların rolünü kavrayıp belli başlı âyan ailelerini tanıyabilmeyi amaçlamaktadır.

Özet İçerik

Klasik dönem Osmanlı toplumunda âyanların görev ve sorumlulukları anlatılarak taşra idaresindeki rolü üzerinde durulur. Âyanların güç kazandığı XVII. yüzyılın sonu ve XVIII. yüzyılda devlet ve toplum içinde değişen görev ve sorumlulukları anlatılır. Merkez-çevre ilişkileri bağlamında âyanlık kurumu değerlendirilir. Sened-i İttifak âyan ve devlet açısından değerlendirilerek tahlil edilir. Tanzimat Dönemi modernleşme hareketlerinde âyanlığın durumu anlatılır. Belli başlı âyan aileleri tanıtılır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Ayan kavramını tanımlayabilme
2.XVI. yüzyılda ayanlığın Osmanlı toplumundaki yerini belirleyebilme
3.XVIII. yüzyılda ayanlığın bir kurum olarak ortaya çıkışını kavrayabilme
4.Merkezileşme, Adem-i Merkezileşme sürecinde ayanların taşra idaresindeki rolünü kavrabilme
5.Osmanlı ayanının ekonomik hayattaki yerini öğrenebilme
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Y. Özkaya, Osmanlı İmparatorluğu’nda Âyânlık, TTK Basımevi, Ankara 2014.
2.Y. Nagata, Tarihte Âyanlar: Karaosmanoğulları Üzerine Bir İnceleme, TTK Basımevi, Ankara 1997.
3.M. Akdağ, “Osmanlı Tarihinde Âyanlık Düzeni Devri 1730-1839”, Tarih Araştırmaları Dergisi, C. 8-12, S. 14-23, ss. 51-61.
4.B. McGowan, “Ayanlar Çağı (1699-1812)”, Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi, Ed. H. İnalcık, D. Quataert, Eren Yayıncılık, İstanbul 2004.
5.Ö. Ergenç, “Osmanlı Klasik Döneminde Eşraf ve Ayan Üzerine Bazı Bilgiler”, Osmanlı Araştırmaları Dergisi, C. 3, ss. 105-118.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin Tanımı, Kavramlar ve Konular
2. Hafta - Teorik
Osmanlı Devleti’nde merkez-çevre ilişkileri
3. Hafta - Teorik
Osmanlı Devleti’nde Ayan ve eşraf
4. Hafta - Teorik
Klasik dönemde ayanların görev ve sorumluluk alanları
5. Hafta - Teorik
XVII. yüzyıl ayanların taşrada güçlenmesi
6. Hafta - Teorik
Ayanlar Çağı (XVIII. yüzyıl ve XIX. yüzyıl başları)
7. Hafta - Teorik
Anadolu ve Rumeli Ayanları Arasındaki Farklar
8. Hafta - Teorik
Sened-i İttifak
9. Hafta - Teorik
Sened-i İttifak’tan Tanzimat’a Ayanlık
10. Hafta - Teorik
Tanzimat Dönemi’nde ayanlık kurumu
11. Hafta - Teorik
Tanzimat Dönemi meclislerinde ayanlık
12. Hafta - Teorik
I. ve II. Meşrutiyet Dönemi’nde ayanlık
13. Hafta - Teorik
Örnek Ayan aileleri (Karaosmanoğulları)
14. Hafta - Teorik
Örnek Ayan aileleri (Çapanoğulları)
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders143384
Bireysel Çalışma112214
Ara Sınav18210
Dönem Sonu Sınavı114216
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)124
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
OÇ-2
OÇ-3
OÇ-4
4
OÇ-5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026