Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Xvııı. Yüzyılda Osmanlı Devletinde Değişim, Kurumlar ve Kültür
Ders Kodu: TRH579
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Osmanlı İmparatorluğunda XVII yüzyıldan itibaren başlayan yenileşme hareketleri hakkında bilgiler vererek, bunların Osmanlı sosyal, toplumsal, iktisadi ve askeri hayatında meydana getirdiği değişimleri kavratmak.

Özet İçerik

XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nin sosyal ve siyasal yapısı, Lale Devri ile başlayan Osmanlıdaki yenileşme hareketleri, III. Selim dönemine kadar olan tüm kurumsal değişim çabaları ve bunların tüm kurumlara etkisi.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Öğrenci XVIII. Yüzyıl Osmanlı toplum yapısını tanır.
2.Öğrenci XVIII. Yüzyıl Osmanlı Kurumlarını tanır.
3.Öğrenci Osmanlı merkez ve taşrasındaki kültürel ve ekonomik ilişkiler hakkında bilgi sahibi olur.
4.Öğrenci Osmanlı taşrasındaki kurumlardaki görevlileri bilir.
5.Öğrenci taşradaki vakıflar ve etkileri hakkında bilgi sahibi olur.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Abdülkadir Özcan, “Karlofça”, DİA, C. 24, İstanbul 2001, s. 504-507. Abdülkadir Özcan, “Mahmud I”, DİA. C. XXVII, İstanbul 2003, s. 348-352. Abdülkadir Özcan, “Mustafa II”, DİA. C. XXXI, İstanbul 2006, s. 275-280. Ahmet Dönmez, Osmanlı Modernleşmesinde İngiliz Etkisi Diplomasi ve Reform (1833-1841), Kitap Yayınevi, İstanbul 2014 Ali İbrahim Savaş, “Lâyiha Geleneği İçinde XVIII. Yüzyıl Osmanlı Islahat Projelerindeki Tespit ve Teklifler”, Bilig-9/Bahar 1999, s. 87-114. Ali İbrahim Savaş, Osmanlı Diplomasisi, 3 F Yayınları, İstanbul 2007. Arif Aytekin, “Osmanlı-Türk Modernleşmesinin Düşünsel, Ekonomik ve Bürokratik Kodları”, SDÜ, Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Aralık 2013, Sayı: 30, s. 313-329. Bülent Arı, “Earl Ottoman Diplomacy: Ad Hoc Period”, Ottoman Diplomacy: Conventional or Unconventional? (Ed: A. Nuri Yurdusev), Basingtoke: Palgrabve 2005, s. 36-65. Charles Ingro, “The Habsburg-Ottoman Wars And The Modern World”, The Peace of Passorowitz 1718, (Ed: Charles Ingro-Nikola Samardzic-Jovan Pesalj), Purdue Unıversity Press, Indıana 2011, s. 3-9. Colin İmber, Osmanlı İmparatorluğu 1300-1650 İktidarın Yapısı, (Çev: Şiar Yalçın), İstanbul 2006. Donald Quataert, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi 1700-1922, (Çev: Ayşe Berktay), İletişim Yay., İstanbul 2008. Erhan Afyoncu, “Zenta”, DİA. C. 44, İstanbul 2013, s. 279-281. Feridun M. Emecen, “Matruşka’nın Küçük Parçası: Nevşehirli Damat İbrahim Paşa Dönemi ve “Lale Devri” Meselesi Üzerine Bir Değerlendirme”, Osmanlı Araştırmaları, LII (2018), s. 79-98. Hatice Arslan, “Osmanlı Askeri Islahatlarında İstihdam Edilen Yabancı Uzmanlar (1730-1908)”, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Isparta 2010. İsmet Parmaksızoğlu, ”Karlofça (Carlowicz, Kalowitz)”, İA, C. VI, MEB. Yayınları, İstanbul 1991, s. 346-351. K. Karaman-Şevket Pamuk, “Ottoman State Finances in European Perspective, 1500-1914”, The Journal of Economic History, Vol. 70, No. 3 (SEPTEMBER 2010), pp. 593-629. Kayhan Atik, “XVII. Yüzyıl Osmanlı Aydınlarına Göre İlmiye Teşkilatındaki Çözülmeye İlişkin Tespit ve Teklifler” Bilig-14/Yaz 2000, s.31-54. Mesut Küçükkalay- Numan Elibol, “Osmanlı İmparatorluğu’na Avrupa’dan Karayolu İle Yapılan İhracatın Değerlendirilmesi: 1795-1804)”, Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 2, ss. 151-176. M. Münir Aktepe, “Ahmed III”, DİA. C. II, İstanbul 1989, s. 34-38 M. Münir Aktepe, “Amcazade Hüseyin Paşa”, DİA. C. 3, İstanbul 1991, s. 8-9. M. Tayyib Gökbilgin, “Köprülüler”, İA. C. VI, İstanbul 1994, s. 892-908. Mehmet Alaaddin Yalçınkaya, “XVIII. Yüzyıl: Islahat, Değişim ve Diplomasi Dönemi (1703-1789)”, Türkler, C. 12, (Ed: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Yeni Türkiye Yay., Ankara 2002, s.470-502. Mehmet Genç, Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve Ekonomi, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2005. Mehmet Karagöz, “Osmanlı Devletinde Islahat Hareketleri ve Batı Medeniyetine Giriş Gayretleri (1700-1839)”, OTAM. C. 6, Ankara 1995, s.173-174. Murat Gündüz, “XVIII. Asrın İkinci Yarısında Osmanlı Devleti’nde Islahat Hareketleri”, Gazi Üniversitesi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2012. Müçteba İlgürel, “Köprülü Mehmed Paşa”, DİA., C. 26, İstanbul 2002, s. 258-260. Necdet Hayta-Uğur Ünal, Osmanlı Devleti’nde Yenileşme Hareketleri (XVII. Yüzyıl Başlarından Yıkılışa Kadar), 2. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara 2005. Niyazi Berkes, Türkiye’de Çağdaşlaşma, (Yay. Haz: Ahmet Kuyaş), YKY. İstanbul 2002. Numan Elibol, XVIII. Yüzyılda Osmanlı-Avusturya Ticareti, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul. Orlin Sabev, İbrahim Müteferrika ya da İlk Osmanlı Matbaa Serüveni (1726-1746), (Çev: Orhan Salih), Yeditepe Yayınları, İstanbul 2006. Ömer Açıkgöz, Osmanlı Modernleşmesi İktisadi-Siyasi Dinamikler ve Kırılmalar, Lotus Yay., Ankara 2008. Sander Pap, “Zitvatorok Antlaşması”, DİA., C. 44, Diyanet Vakfı Yay., İstanbul 2013, s. 472-474. Selim Hilmi Özkan, “Türk Tarihinin Kırılma Noktası: Zenta Faciası”, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 4/3 Spring 2009, s. 1779-1793. Selim Hilmi Özkan, Köprülü Amcazâde Hüseyin Paşa (1644-1702), Türkiye Alim Kitapları, Saarbrücken 2006. Stanford J. Shaw, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Geleneksel Reformdan Modern Reforma Geçiş: Sultan III. Selim ve Sultan II. Mahmud Dönemleri”, (Çev: M. Faruk Çınar), Türkler, C. 12, (Ed: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Yeni Türkiye Yay., Ankara 2002, s. 609-628. Şennur Aydın, “Amcazâde Hüseyin Paşa Külliyesi”, DİA. C. 3, İstanbul 1991, s. 9-10 Şerif Mardin, Türk Modernleşmesi Makaleler 4, (Derl: Mümtaz’er Türköne-Tuncay Önder), İletişim Yay., İstanbul 2012. Turgut Subaşı, “Lâle Devrine Ait Bir Islahat Takriri”, Lale Devri’nde Osmanlı Devleti Ve Nevşehir, (Ed: İlyas Gökhan vd.), Kömen Yay., Konya 2018, s. 886-900. Uğur Kurtaran, “Karlofça Antlaşması’nda Venedik, Lehistan Ve Rusya’ya Verilen Ahitnamelerin Genel Özellikleri ve Diplomatik Açıdan Değerlendirilmesi”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih Araştırmaları Dergisi, 35 (60),2016, s. 97-139. Uğur Kurtaran, “Karlofça Antlaşması’ndan Sonra İstanbul’a Gelen Yabancı Elçilerin Ağırlanması ve Yapılan Harcamalar”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih Araştırmaları Dergisi, C. 37/S.63, 2018, 331-370. Uğur Kurtaran, “Osmanlı Diplomasi Tarihinin Yazımında Kullanılan Başlıca Kaynaklar İle Bu Kaynakların İncelenmesindeki Metodolojik ve Diplomatik Yöntemler Üzerine Bir Değerlendirme”, OTAM, 38/Güz 2015, s. 109-139. Uğur Kurtaran, “Sultan Birinci Mahmud Dönemi (1730-1754) Islahat Hareketleri”, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 8/2, Winter 2013, p. 167-179. Uğur Kurtaran, “Sultan I. Mahmud’unm Rusya’ya Verdiği 1739 Tarihli Ahidnamenin Diplomatik Açıdan Tahlili”, Tarih İncelemeleri Dergisi, XXIX/1, 2014, s. 213-232. Uğur KURTARAN, “XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti İle Avusturya Arasındaki Ticaret Antlaşmaları ve Yaşanan Değişimler (1718-1791)”, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (2),2016, s. 743-770. Uğur Kurtaran, Osmanlı Avusturya Diplomatik İlişkileri 1526-1791, Ukde Yay., Kahramanmaraş 2009. Uğur Kurtaran, Sultan I. Mahmut (1730-1754), 2. Baskı, Altınordu Yay., Ankara 2018. Yücel Özkaya, 18. Yüzyılda Osmanlı Toplumu, YKY., İstanbul 2008. Johann Wilhelm Zınkeısen, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, C. 5, (Çev: Nilüfer Epçeli), Yeditepe Yay., İstanbul 2011.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
18. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin geleneksel yönetim yapısına ve dış dünyayla ilişkisine dair tutum değişikliği çerçevesinde bazı ıslahatlar yapılma ihtiyacı
2. Hafta - Teorik
XVIII. yüzyılda ilk köklü ıslahatlar
3. Hafta - Teorik
Lale Devri ve Etkileri
4. Hafta - Teorik
Lale Devrinde Anadolu
5. Hafta - Teorik
Lale Devrinde Anadolu şehirlerindeki kurumlar 1
6. Hafta - Teorik
Lale Devrinde Anadolu şehirlerindeki kurumlar 2
7. Hafta - Teorik
Ayanlar ve Ayanların kurumlara etkisi 1
8. Hafta - Ara Sınav (Vize)
Ara sınav
9. Hafta - Teorik
Ayanlar ve Devlet
10. Hafta - Teorik
Anadolu'da Kadılar
11. Hafta - Teorik
Anadolu'da Kadınlar ve Kurumlar
12. Hafta - Teorik
Anadolu'da Ticaret ve Esnaf
13. Hafta - Teorik
Hanlar ve Kervansaraylar
14. Hafta - Teorik
Kentler, Köyler, Pazarlar
15. Hafta - Teorik
Genel değerlendirme
16. Hafta - Teorik
Final Sınavı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders143384
Ödev1134
Bireysel Çalışma1426
Ara Sınav18210
Dönem Sonu Sınavı114216
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)120
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
OÇ-2
OÇ-3
5
OÇ-4
OÇ-5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026