Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Bilim Tarihi ve Felsefesi
Ders Kodu: FLSF627
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Doktora
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Bu dersin amacı bilim tarihinde bilimsel olarak nitelendirilen kuramları ve özelliklerini, bilimsel etkinlikle ilgili sorunları, bilimsel kuramların tarihsel değerini, bilim ile bilim anlayışının tarihsel süreçlerini tartışarak farklı bilim felsefesi öğretileri bağlamında değerlendirmektir.

Özet İçerik

Doğa biliminin tarihsel gelişimi. Doğa ve bilim tasarımları; bilimsel bilginin epistemolojisi; kuramsal ve deneysel bilgiyi içeren epistemolojik sorunlar. Bilimde yöntem sorunu. Bu dersin kapsamının ayrıntıları: i. Eski Yunanda doğa anlayışı. ii. Aristoteles fiziği ve Aristoteles'in bilim kuramı; iii. Ortaçağ doğa ve bilim anlayışı; iv. Modern bilimin doğuşu (Galileo, Descartes, Newton) ve Aristoteles’in doğa ve bilim anlayışının eleştirisi; v. Hume, Kant ve XIX. Yüzyıl filozoflarında modern bilimsel bilginin doğası; vi. XX. Yüzyılda bilim felsefesinin doğuşu ve mantıkçı pozitivistler; vii. Karl Popper, yanlışlama kuramı; bilim ile sahte-bilim arasına sınır koyma; viii. Bilim felsefesinde yapısalcılık ve tarihselcilik: T.S. Kuhn ve bilimsel devrimler; ix. Paul K. Feyerabend ve anarşist bilim felsefesi; x. Imre Lakatos ve Bilimsel Araştırma Programlarının Metodolojisi.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Bilimsel bilginin ayırıcı özelliğini değerlendirme.
2.Bilim tarihinin ana hatlarının çözümlemesini yapabilme.
3.Bilim tarihi yorumlarıyla ilgili sorunları kavrayabilme.
4.Bilim tarihinin ilerlemeci, doğrulamacı, yanlışlamacı, yapısalcı- tarihselci ve postmodern değerlendirmelerini çözümleyebilme.
5.Bilim ve bilim olmayan arasında sınır koyma sorununu tartışabilme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Özkan, C. İ. (2020). Bilim Felsefesi. Say Yayınları.
2.Koyré, A. (2000). Bilim Tarihi Yazıları. (Çev. Kurtuluş Dinçer). Tübitak Yayınları.
3.Lakatos, I. (2013). Bilimsel Araştırma Programlarının Metodolojisi. (Çev. Duygu Uygun). Alfa Yayınları.
4.Hempel, C. G. (2015). Doğa Bilimi Felsefesi. (Çev. C. İ. Özkan – T. Kabadayı). Nobel Akademi Yayıncılık.
5.Taylor, A. (2020). Platon. (Çev. C. İ. Özkan). Fol Yayınları.
6.Popper, K. R. (2005). The Logic of Scientific Discovery. Routledge Classics.
7.Kuhn, T. S. (2017). Bilimsel Devrimlerin Yapısı. (Çev. Nilüfer Kuyaş). Kırmızı Yayınları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
1 Giriş: Bilim Tarihi ve Felsefesi’nin temel problemleri
2. Hafta - Teorik
Eskiçağ Doğa ve Devinim Tasarımı
3. Hafta - Teorik
Ortaçağ Doğa ve Bilim Anlayışı
4. Hafta - Teorik
Modern Bilimin Doğuşu: Galileo, Kepler ve Newton
5. Hafta - Teorik
Modern Bilim Anlayışı: Descartes, Hume ve Kant
6. Hafta - Teorik
20. Yüzyıl Bilim Devrimi: Eintsein’ın Genel Kütleçekim Teorisi
7. Hafta - Teorik
20. Yüzyıl Bilim Felsefesinin doğuşu: Mantıkçı Pozitivizm
8. Hafta - Teorik
Henri Poincaré’nin Uzlaşımcılığı
9. Hafta - Teorik
Carl G. Hempel’in Doğa Bilimi Felsefesi
10. Hafta - Teorik
Hempel’in Bilimsel Açıklama Modeli (D-N Model
11. Hafta - Teorik
Pierre Duhem’in Uzlaşımcılığı
12. Hafta - Teorik
Karl Popper’ın Yanlışlamacılığı
13. Hafta - Teorik
Thomas Kuhn ve Bilimsel Devrimler
14. Hafta - Teorik
Paul Feyerabend’ın Anarşist Bilim Felsefesi
15. Hafta - Teorik
Imre Lakatos ve Bilimsel Araştırma Programları
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders150345
Okuma150460
Kısa Sınav110313
Ara Sınav110313
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)131
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
OÇ-1
2
1
OÇ-2
2
1
OÇ-3
1
OÇ-4
1
OÇ-5
1
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026