Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Modern Çağın Bireyini Anlamak
Ders Kodu: MİÇ672
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Doktora
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Bu dersin amacı; modern, geç modern ve dijital çağın bireyini (öznesini) felsefi, sosyolojik ve psikopolitik boyutlarıyla kurgusal ve eleştirel bir çerçevede incelemektir. Ders kapsamında, kitle iletişim araçlarının ve dijital medya altyapılarının bireysel kimlik inşası, arzu mekanizmaları, yabancılaşma, narsisizm ve performans toplumu üzerindeki dönüştürücü etkilerinin doktora düzeyinde derinlemesine çözümlenmesi amaçlanır. Öğrencilerin, modern çağın özneleşme ve nesneleşme süreçlerini medya teorileriyle bütünleştirerek disiplinlerarası özgün birer akademik paradigmaya dönüştürmeleri, ileri düzey metodolojileri kullanarak bağımsız birer doktora araştırması kurgulamaları hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Ders; Aydınlanma dönemi modern birey kurgusundan başlayarak panoptik toplum, disiplin toplumu, akışkan modernite, narsisizm kültürü, ağ toplumu ve Byung-Chul Han’ın kavramsallaştırdığı "performans toplumu" ile "psikopolitika" ekseninde bireyin izini sürer. Medya ve iletişim teknolojilerinin bireyin zaman, mekân, beden ve ötekiyle kurduğu ilişkiyi nasıl yeniden yapılandırdığı; dijital gözetim, veri sömürüsü ve algoritmik kimlik yönetimi başlıkları altında sorunsallaştırılır. Ders, modern çağın bireyini edilgen bir kitle unsuru veya salt bir kullanıcı olmanın ötesinde, güncel tahakküm ve özgürlük pratiklerinin odağındaki ontolojik bir özne olarak konumlandırır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Modern, geç modern ve çağdaş dijital dönemde "birey" ve "öznellik" kavramlarını felsefi, sosyolojik ve iletişim teorileri bağlamında doktora düzeyinde analiz eder.
2.Medya teknolojileri ve algoritmik ağların, modern bireyin yabancılaşma, narsisizm, performans odaklılık ve psikopolitik süreçleri üzerindeki etkisini eleştirel düzeyde çözümler.
3.Gözetim, denetim toplumları, veri sömürüsü ve öz-sömürü gibi çağdaş tahakküm pratiklerinin bireysel kimlik ve gündelik hayat üzerindeki yansımalarını etik ve toplumsal boyutlarıyla tartışır.
4.Modern çağın bireyine ve dijital öznellik biçimlerine dair özgün bir akademik sorunsal kurgulayarak, ileri düzey yöntemler eşliğinde bağımsız ve yayınlanabilir nitelikte kuramsal/ampirik bir makale geliştirir.
5.Alandaki güncel felsefi ve teorik tartışmaları, kendi özgün akademik bulgularını ulusal ve uluslararası platformlarda yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli ve yetkin bir şekilde savunur.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Byung-Chul Han - Yorgunluk Toplumu & Psikopolitika: Neoliberalizm ve Yeni İktidar Teknolojileri
2.Zygmunt Bauman - Akışkan Modernite & Bireyselleşmiş Toplum
3.Michel Foucault - Hapishanenin Doğuşu & Özne ve İktidar
4.Christopher Lasch - Narsisizm Kültürü: Azalan Beklentiler Çağında Amerikan Yaşamı
5.Jean Baudrillard - Simülakrlar ve Simülasyon
6.Gilles Deleuze - Denetim Toplumları Üzerine Sonsöz
7.Anthony Giddens - Modernite ve Bireysel-Kimlik: Geç Modern Çağda Benlik ve Toplum
8.Shoshana Zuboff - The Age of Surveillance Capitalism
9.Herbert Marcuse - Tek Boyutlu İnsan
10.Richard Sennett - Karakter Aşınması: Yeni Kapitalizmde İşin Kişilik Üzerindeki Etkileri
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin kapsamı ve epistemolojik çerçevesi: Modernite, iletişim ve "özne" kavramının evrimi
2. Hafta - Teorik
Aydınlanma’dan rasyonalizme modern bireyin doğuşu ve kitle iletişim araçlarının ilk basamakları
3. Hafta - Teorik
Disiplin toplumundan denetim toplumuna birey: Foucault ve Deleuze felsefesinde gözetim
4. Hafta - Teorik
Akışkan modernite ve kırılgan benlikler: Bauman perspektifinden belirsizlik çağında birey
5. Hafta - Teorik
Tüketim kültürü, narsisizm ve gösteri toplumu: Bireyin bir imaj nesnesine dönüşmesi
6. Hafta - Teorik
Geç modernitede kimlik ve ontolojik güven: Giddens ve refleksif benlik kurgusu
7. Hafta - Teorik
Dijital panoptikon ve veri-özne (Datafied Subject): Sayısal gözetim altında bireyin metalaşması
8. Hafta - Teorik
Ara değerlendirme: Kuramsal metin analizi rapor teslimi ve seminer oturumu
9. Hafta - Teorik
Başarı ve performans toplumu: Byung-Chul Han ve "öz-sömürü" mekanizmaları
10. Hafta - Teorik
Neoliberal psikopolitika ve yeni iktidar teknolojileri: Duyguların yönetimi ve dijital medya
11. Hafta - Teorik
Dijital narsisizm, selfie kültürü ve "öteki"nin kaybı: Sosyal medyada teşhircilik ve yalnızlaşma
12. Hafta - Teorik
Post-humanizm ve siborg öznellikler: Yapay zekâ, algoritmik yönlendirmeler ve insan sonrası birey
13. Hafta - Teorik
Modern çağın bireyine metodolojik yaklaşımlar: İleri düzey söylem analizi, derinlemesine görüşme ve dijital yöntemler
14. Hafta - Teorik
Öğrenci makale taslakları atölyesi: Doktora araştırma soruları ve kuramsal çatıların kritiği
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Rapor1%20
Dönem Ödevi1%40
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%20
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142370
Proje120222
Sunum110212
Okuma43116
Dönem Sonu Sınavı1415
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
OÇ-1
5
4
3
5
4
4
3
3
OÇ-2
5
5
4
5
5
5
4
4
OÇ-3
5
5
5
5
5
5
5
4
OÇ-4
4
5
4
5
5
5
5
4
OÇ-5
4
5
4
4
5
4
5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026