Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Cumhuriyet Dönemi Türk Basın Tarihi
Ders Kodu: TRH614
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Doktora
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Osmanlı Devleti'nde yayımlanan ilk gazetelerden Cumhuriyet'in ilânı sonrası Türk basınının durumuna kadar, Türkiye'de basının tarihi incelenecektir. Dönemin gazeteleri ve öne çıkan gazetecileri incelecektir

Özet İçerik

Dünyada matbaa ve matbaanın gelişimi, Türkiye’de ilk matbaalar: Azınlık matbaaları ve Türk matbaaları, Tanzimat öncesi basın ve yayın, yabancı gazeteler, Tanzimat dönemi basın yayın, Matbuat Nizamnamesi, İstibdat dönemi basın, ilk basın grevi, Jöntürk gazeteleri, Milli Mücadele dönemi basın ve yayın: İstanbul ve Anadolu basını, Anadolu Ajansı, Basına tam özgürlük: II. Meşrutiyet dönemi gazete ve dergi, Matbuat kanunu ve üzerinde yapılan değişikler, Cumhuriyet dönemi basın ve yayın hareketleri: Takrir-i Sükun, İstiklal Mahkemeleri, 1931 Matbuat ve Ceza Kanunları, Tek Parti Dönemi, Basına getirilen kısıtlamalar, 1939-1945 II. Dünya savaşı ve dönemin siyasi olaylarının basına yansımalarının gazete örnekleri üzerinden inceleme, 1946-1950 dönemi Türk Gazeteciliği, 1950-1960 Dönemi Türk Gazeteciliği ve DP’nin basın üzerine etkisi

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Avrupa’da ilk günlük gazetelerin çıkmasını kavrayabilecektir.
2.Avrupa’da ilk günlük gazetelerin çıkmasını kavrayabilecektir. Osmanlı İmparatorluğu’nda basının ortaya çıkmasını ve modernleşme/demokratikleşme sürecinde basının rolünü saptayabilecektir. Mütareke ve Milli Mücadele sürecinde basının başat rolünü kavrama Atatürk dönemi devrim ve kanunlarının benimsenmesinde basını etkisini tespit 1950’den sonra siyasal iktidar-basın ilişkisini değerlendirilebilecektir. •
3.Mütareke ve Milli Mücadele sürecinde basının başat rolünü kavrama
4.Atatürk dönemi devrim ve kanunlarının benimsenmesinde basını etkisini tespit
5.1950’den sonra siyasal iktidar-basın ilişkisini değerlendirilebilecektir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Fuat Süreyya Oral, Türk Basın Tarihi - Birinci Kitap: Osmanlı İmparatorluğu Dönemi 1728-1922, Yeni Adım Matbaası, Ankara 1970
2.Fuat Süreyya Oral, Türk Basın Tarihi - İkinci Kitap: Cumhuriyet Dönemi 1919-1965, Yeni Adım Matbaası, Ankara 1970.
3.Alpay Kabacalı, Başlangıcından Günümüze Türkiye'de Matbaa, Basın ve Yayın, Literatür Yayıncılık, İstanbul 2000.
4.Mithat Atabay, Türk Basın Tarihi, Paradigma Akademi Yayınları, Edirne 2015.
5.Hıfzı Topuz, Türk Basın Tarihi, Remzi Kitabevi, İstanbul 2016
6.M. Nuri İnuğur, Basın ve Yayın Tarihi, Nihad Sayâr - Yayın ve Yardım Vakfı Yayınevi, İstanbul 1978.
7.Orhan Koloğlu Osmanlı'dan 21.yüzyıla Türk Basın Tarihi, Pozitif Yayıncılık, Ankara 2006.
8.Necdet Hayta, Tarih Araştırmalarına Kaynak Olarak Tasvir-i Efkâr Gazetesi, Kültür Bakanlığı Yayını, Ankara 2002.
9.Nurettin Gülmez, Kurtuluş Savaşı'nda Anadolu'da Yeni Gün, Atatürk Araştırma Merkezi Yayını, Ankara 2010. Dönemin gazetelerinden örnek nüshalar.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Giriş Dersi: Ders İçeriği ve Konu Anlatımına Dair Temel Bilgiler
2. Hafta - Teorik
Osmanlı Devleti'nde Yayımlanan İlk Gazeteler ve Türkçe Gazeteciliğin Başlaması
3. Hafta - Teorik
İlk Türkçe Özel Gazetenin Yayımlanması ve Tanzimat Dönemi Süreli Yayınları
4. Hafta - Teorik
Yeni Osmanlılar Cemiyeti ve I. Meşrutiyet Dönemi Basını
5. Hafta - Teorik
II. Abdülhamit Döneminde Basın, Yurt Dışında Yayımlanan Gazeteler ve Sansür
6. Hafta - Teorik
II. Meşrutiyet Dönemi Basını: Basın Hayatında Canlılık ve Yayımlanan Yeni Süreli Yayınlar
7. Hafta - Teorik
Birinci Dünya Savaşı Sırasında Türk Basını
8. Hafta - Teorik
Birinci Dünya Savaşı Sırasında Türk Basını
9. Hafta - Teorik
Mütareke ve Milli Mücadele Döneminde Basını
10. Hafta - Teorik
Lozan Antlaşması ve Cumhuriyetin İlânı Sonrası Türk Basını
11. Hafta - Teorik
Tek Parti Döneminde Basın
12. Hafta - Teorik
Çok Partili Hayata Geçiş ve Türk Basını
13. Hafta - Teorik
Demokrat Parti Dönemi Türk Basını
14. Hafta - Teorik
1960-2000 yılları Türk Basınında Yaşanan Gelişmeler
15. Hafta - Dönem Sonu Sınavı (Final)
Final Sınavı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders1409126
Ara Sınav1011
Dönem Sonu Sınavı1011
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)128
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
OÇ-1
3
OÇ-2
4
OÇ-3
2
OÇ-4
1
OÇ-5
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026