Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Osmanlı Vakıf Sistemi ve Ulema Patronajı
Ders Kodu: TRH635
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Doktora
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

İktidar-vakıf-ulema ilişkisinin anlaşılmasını sağlayarak, bilgi-iktidar ilişki biçimlerinin, bilimin gelişmesinde ve toplumların kalkınmasında ne kadar etkili olduğunu göstermek. Kalkınmanın ve sağlıklı bir toplum inşa etmenin yolunun sağlıklı inşa edilmiş patronaj ilişkilerden geçtiğini anlatmak.

Özet İçerik

Osmanlı Devleti’inde, ulemâ üzerindeki patronaj politikasını doğru analiz edebilmek için İslam Hukuku’nda vakfın yerini ve siyasî iktidarların vakıf hukuku üzerindeki tesirlerini iyi anlamak gerekmektedir. Ulemânın en önemli geçim kaynağı olan vakıfların siyasî iktidarla olan ilişkisi nedir? Vakıf ve patronaj ilişkisi nasıl gelişmiştir? Siyasî iktidar, vakıf hukuku üzerinde ne gibi etkiler bırakmıştır? Vakıf hukukundaki değişim, ulemâyı nasıl dönüştürmüştür? Bu değişim, ulemanın fikrî dünyasını nasıl etkilemiştir? Vb. sorulara cevaplar verilecektir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Değı̇şen Güç – Değı̇şen Patronaj – Değı̇şen Hukuk İlişkisini anlayıp demokratik kurumların güçlenmesine katkı sunmak.
2.İktidar-Bilim Adamı İlişkisini çözümlemek, daha özgür bilimsel ortamın oluşmasına katkı sunmak.
3.Sağlıklı bir patronaj sisteminin inşa edilmesinin ülkenin kalkınmasına yapacağı olumlu katkıyı göstermek, bu konuda farkındalık oluşturmak.
4.Değı̇şen Güç – Değı̇şen Patronaj – Değı̇şen Hukuk İlişkisini anlayıp demokratik kurumların güçlenmesine katkı sunmak.
5.İktidar-Bilim Adamı İlişkisini çözümlemek, daha özgür bilimsel ortamın oluşmasına katkı sunmak.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Uğur Tatlısumak (Osmanlı Uleması ve Patronaj İlişkisi Doktora Tezi)
2.Murteza Bedir (Buhara Hukuk Okulu)
3.Nazif Öztürk (Vakıflar)
4.Ahmed Akgündüz (Vakıf Müessesesi)
5.James Van Melton (Aydınlanma Avrupasında Kamunun Yükselişi)
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Patronaj ve Depatronaj Kavramlarının Tanımları
2. Hafta - Teorik
İktidar ve Güç İlişkisi
3. Hafta - Teorik
Değişen Patronaj Değişen Fikirler
4. Hafta - Teorik
Değişen Patronaj-Değişen Şer’ilik
5. Hafta - Teorik
İktidar-Hukuk-Vakıf İlişkisi
6. Hafta - Teorik
İslam Hukuku’nda Vakfın Yeri
7. Hafta - Teorik
Vakıflar ve Kur'an'da Humus Kavramı
8. Hafta - Teorik
İktidar-Vakıf-Ulema İlişkisi ve İslam Hukuku’nda Vakfın Yeri
9. Hafta - Teorik
Osmanlı Devleti’nde Vakıflar ve Ulema Patronajı
10. Hafta - Teorik
Vakıflar: Sosyal ve Ekonomik Bir Gücün Tasfiyesi
11. Hafta - Teorik
Modern Laik Vakıf Sistemi
12. Hafta - Teorik
İktidar-Bilim Adamı ve Bilgi Üretimi İlişkisi
13. Hafta - Teorik
Osmanlı ve Avrupa’da Bilim Adamı Patronajı ve Patronaj Kalkınma Denklemi
14. Hafta - Teorik
Osmanlı ve Avrupa’da Bilim Adamı Patronajı ve Patronaj Kalkınma Denklemi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders1409126
Ara Sınav1011
Dönem Sonu Sınavı1011
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)128
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
OÇ-1
2
OÇ-2
1
OÇ-3
4
OÇ-4
4
OÇ-5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026