
| Ders Kodu | : BİO606 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Doktora |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 8 |
1964 yılında kurulan Uluslararası Doğanın Korunması Birliği'nin Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi, hayvan, mantar ve bitki türlerinin küresel yok olma riski durumu hakkında dünyanın en kapsamlı bilgi kaynağı haline gelmiştir. IUCN Kırmızı Listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından sürdürülmektedir ve kesin ölçüt kullanılarak, binlerce tür ve alttürlerin nesillerinin tükenme riskini değerlendirerek oluşturulmaktadır. Bu ölçüt tüm türlerle ve dünyanın her bölgesi ile ilgilidir. Kırmızı Liste ile amaçlanan; koruma meselelerine kamunun ve politikacıların dikkatini çekmek ve bununla birlikte türlerin yokoluşunu azaltmak için uluslararası camiaya yardım etmektir. Güçlü bir bilimsel altyapı ile oluşturulan IUCN Kırmızı Listesi, biolojik çeşitliliğin durumu ile iligli en geçerli rehber olarak kabul edilmektedir. Bu anlamda dersi alan öğrencilere bu oluşumun geçmişi, neden kurulduğu, önemi ve nasıl uygulanacağı aktarılacaktır.
IUCN Türler Hayatta Kalma Komisyonu (SSC) ile çalışan IUCN Küresel Türler Programı, nesli tükenme tehdidi altında olan taksonları vurgulamak için türlerin, alt türlerin, çeşitlerin ve hatta seçilmiş alt popülasyonların küresel ölçekte son 50 yıldır korunma durumunu değerlendirmekte, böylece korunmalarını teşvik etmektedir. Tehdit altındaki türlerin IUCN kırmızı listesi, bitki ve hayvan türlerinin korunma durumunu değerlendirmek için en kapsamlı, nesnel küresel yaklaşım olarak yaygın olarak kabul edilmektedir (1994). Bu tarihten sonra, IUCN kategorileri ve ölçütleri iyileştirilmiş ve son sürümü 2010 yılında yayınlanmıştır. Yakın gelecekte IUCN kategorileri ve ölçütleri kullanılarak uzman grubun revize edileceği açıktır. Avrupa karayosunlarının Korunması Komitesi (ECCB), Upsala 1990'da karayosunlarının Korunması konulu ilk konferansta kurulmuş ve 1995 yılında eski IUCN kategorileri ve kriterleri kullanılarak ilk kırmızı veri kitabını yayınlamıştır. İkincisi ve revize edilmiş olan, 2015 yılında Avrupa karayosunları florası için IUCN kriterlerinin esasen değiştirilmiş versiyonu kullanılarak yayınlanmıştır. Türkiye'nin Avrupa kısmının karayosunları listesi bu raporda ülke kırmızısı listesi olmadan verilmiştir. Bu ders kapsamında IUCN Kategorileri ve Ölçütleri ve karayosunlarındaki uygulamaları örneklerle anlatılacak ve konunun kavranması sağlanacaktır. Aynı zamanda koruma biyolojisi ve türlerin yaşamlarını tehtid eden etmenler de temel ekoloji bilgilerile açıklanacaktır.
| 1. | Türlerin korunması konusunda fikir sahibidir |
| 2. | Temel ekolojik kavramlar konusunda fikir sahibidir |
| 3. | Biyoçeşitliliği tehdit eden etmenler nelerdir? Konusunda bilgi sahibidir |
| 4. | Koruma biyoçeşitliliğe ve doğaya bakışı hakkında fikir sahibidir. |
| 5. | IUCN Kırmızı liste Kategorileri, sınıfları ve ölçütleri hakkında fikir sahibidir. |
| 6. | Avrupa ve ülkemiz karayosunlarının kırmızı liste kategorileri hakkında bilgi sahibidir. |
| 7. | Karayosunları tehtid eden faktörler ve bu konuda yapılması gereken bilimsel çalışmaları bilir. |
| 1. | Ekim T, Koyuncu M, Duman H, Aytaç Z ve Adıgüzel N. (2000). Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı, Ankara |
| 2. | Erdağ A, Kürschner H (2017). Türkiye Bitkileri Listesi – Karayosunları. Ali Nihat Gökyiğit Vakfı Yayını. İstanbul. |
| 3. | Hodgetts, N.G. (2015) Checklist and country status of European bryophytes – towards a new Red List for Europe. Irish Wildlife Manuals, No. 84. National Parks and Wildlife Service, Department of Arts, Heritage and the Gaeltacht, Ireland. |
| 4. | IUCN. 1993. Draft IUCN Red List Categories. IUCN, Gland, Switzerland. IUCN. |
| 5. | 1994. IUCN Red List Categories. Prepared by the IUCN Species Survival Commission. IUCN, Gland, Switzerland. IUCN. |
| 6. | 1996. Resolution 1.4. Species Survival Commission. Resolutions and Recommendations, pp. 7–8. World Conservation Congress, 13–23 October 1996, Montreal, Canada. IUCN, Gland, Switzerland. |
| 7. | IUCN. 1998. Guidelines for Re-introductions. Prepared by the IUCN/SSC Reintroduction Specialist Group. IUCN, Gland, Switzerland ve Cambridge, UK. |
| 8. | IUCN. 2003. Guidelines for Application of IUCN Red List Criteria at Regional Levels: Version 3.0. IUCN Species Survival Commission. IUCN, Gland, Switzerland and Cambridge, UK. |
| 9. | IUCN. 2012. Guidelines for Application of IUCN Red List Criteria at Regional and National Levels: Version 4.0. Gland, Switzerland and Cambridge, UK: IUCN. |
| 10. | Kürschner H, Frey W (2011). Liverworts, mosses and horn worts of Southwest Asia. (Marchantiophyta, Bryophyta, Anthocerotophyta). Nova Hedwigia 139: 1–240. |
| 11. | Kürschner H., Erdağ A. (2020). Bryophyte Records from the near and middle east. Hiperlink cilt (1-6) (in press) |
| 12. | Http://www.iucnredlist.org/about/introduction |
| 13. | İlgili yayınlar ve Öğretim üyesinin derlediği ders notları. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %70 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 3 | 2 | 70 |
| Okuma | 14 | 3 | 3 | 84 |
| Ara Sınav | 1 | 21 | 2 | 23 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 21 | 2 | 23 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 200 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | PÇ-11 | PÇ-12 | PÇ-13 | PÇ-14 | |
OÇ-1 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 3 | 1 | 2 | 5 | 1 | 2 | ||
OÇ-2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | |||||||||
OÇ-3 | 1 | 2 | 1 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 | 4 | 1 | 1 | ||
OÇ-4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 5 | 1 | |||
OÇ-5 | 2 | 1 | 5 | |||||||||||
OÇ-6 | 2 | 1 | 3 | |||||||||||
OÇ-7 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | |||||||||