Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Genetik Çalışmalarda Biyoetik
Ders Kodu: BİO653
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Doktora
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 8
Amaç

Bu dersin amacı, genetik araştırmalar ve uygulamalarda karşılaşılan etik, hukuki ve sosyal sorunları derinlemesine anlamak ve analiz etmektir. Öğrencilerin, genetik verilerin kullanımı, genetik danışma, gen tedavisi, kişisel verilerin korunması, klinik araştırmalar ve toplum üzerindeki etkiler bağlamında etik ilkeleri kavramaları hedeflenir. Böylece, genetik biliminin sınırlarında etik kararlar verebilen, multidisipliner bakış açısına sahip uzmanlar yetiştirilir.

Özet İçerik

Bu ders, genetik araştırmalar ve uygulamalarda ortaya çıkan etik, hukuki ve sosyal sorunları inceler. Genetik verilerin gizliliği, bilgilendirilmiş onam, genetik danışma, gen tedavisi, genetik ayrımcılık ve popülasyon genetiği gibi temel biyoetik konular üzerinde durulur. Ayrıca, gen düzenleme teknolojilerinin etik boyutları ve genetik araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik standartlar detaylı olarak ele alınır. Ders kapsamında gerçek vaka analizleri ve etik tartışmalarla uygulamalı öğrenme sağlanır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Biyoetik temel kavramlarını ve genetik çalışmalardaki önemini açıklar.
2.Genetik araştırmalarda karşılaşılan etik sorunları tanır ve değerlendirir.
3.Genetik bilgi gizliliği, mahremiyet ve bilgilendirilmiş onam ilkelerini uygular.
4.Gen tedavisi, genetik danışma ve klinik denemelerde etik ilkeleri kavrar.
5.Genetik ayrımcılık ve sosyal adalet konularını tartışır.
6.Gen düzenleme teknolojilerinin etik boyutlarını ve risklerini değerlendirir.
7.Ulusal ve uluslararası genetik araştırma etik kurallarını ve yasal düzenlemeleri tanır.
8.Biyoetik vaka analizleriyle etik ikilemleri değerlendirir ve çözüm önerileri geliştirir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Aşar H. 2019. Biyoetik; Geçmişten Günümüze. Kimlik Yayınları
2.Ülman YI. 2010. Etik, Biyoetik, Hukuk: Temel Kavramlar ve Yaklaşımlar. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi: 1(1), 1-4
3.de Wert G, ter Meulen R, Mordacci R, Tallacchini M. 2003. Ethics and Genetics. A Workbook for Practitioners and Students. berghahnbooks.com.
4.First Vaughn L. 2022. Bioethics: Principles, Issues, and Cases. 4th Edition. Oxford Univesity Press
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Biyoetiğe Giriş, Biyoetiğin Temel Kavramları ve Tarihçesi
2. Hafta - Teorik
Genetik Araştırmalarda Etik Sorunlar, Genetik Bilginin Mahremiyeti ve Gizlilik
3. Hafta - Teorik
Bilgilendirilmiş Onam: Kavram ve Uygulamalar, Genetik Araştırmalarda Onam Süreci
4. Hafta - Teorik
Genetik Danışma ve Etik Yaklaşımlar, Danışmanlıkta Gizlilik ve Hasta Hakları
5. Hafta - Teorik
Gen Tedavisi: Teknikler ve Etik Sorunlar, Klinik Denemelerde Etik İlkeler
6. Hafta - Teorik
Genetik Ayrımcılık ve Sosyal Adalet, İş ve Sigorta Alanında Genetik Bilginin Kullanımı
7. Hafta - Teorik
Genetik Ayrımcılık ve Sosyal Adalet, İş ve Sigorta Alanında Genetik Bilginin Kullanımı
8. Hafta - Teorik
Gen Düzenleme Teknolojileri (CRISPR vb.) ve Etik Tartışmalar, Potansiyel Riskler ve Fırsatlar (Ara Sınav)
9. Hafta - Teorik
Hayvan ve İnsan Genetik Araştırmalarında Etik Standartlar, Laboratuvar Uygulamaları ve Deney Hayvanları
10. Hafta - Teorik
Ulusal ve Uluslararası Genetik Araştırma Etik Kuralları, Yasal Düzenlemeler ve Kurumlar
11. Hafta - Teorik
Genetik Veri Paylaşımı ve Açık Bilim, Veri Güvenliği ve Sorumluluklar
12. Hafta - Teorik
Genetik Araştırmalarda Çıkar Çatışmaları ve Yönetimi, Araştırmacı Sorumlulukları
13. Hafta - Teorik
Vaka Çalışmaları: Etik İkilemler ve Tartışmalar
14. Hafta - Teorik
Geleceğin Etik Sorunları ve Tartışmalar
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%70
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142370
Ödev220142
Okuma120336
Bireysel Çalışma100330
Ara Sınav18210
Dönem Sonu Sınavı110212
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)200
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
OÇ-1
4
2
5
2
OÇ-2
2
4
2
5
2
2
4
2
OÇ-3
2
2
2
5
2
4
2
OÇ-4
4
2
4
5
3
2
3
OÇ-5
2
2
2
5
5
4
3
4
OÇ-6
3
2
2
5
4
2
2
2
OÇ-7
2
2
5
5
2
2
4
4
2
OÇ-8
2
2
3
5
3
2
4
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026