Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Kıpçak Türkçesi Metin İncelemeleri
Ders Kodu: TRDE622
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Doktora
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Türk dili tarihinde Karahanlı Türkçesi döneminden sonra başladığı kabul edilen, Harezm-Kıpçak Türkçesi olarak da bilinen yazı dilinin belli başlı örnekleri üzerinde Türk dilinin tarihî ve çağdaş şiveleriyle karşılaştırmalı olarak dil incelemeleri yapmak.

Özet İçerik

Harezm-Kıpçak Türkçesi ile yazılan dönemin belli başlı eserleri üzerinde dil incelemeleri yapılacaktır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Harezm Türkçesinin kaçıncı yüzyıllar arası dönemi kapsadığını bilir. Genel Türkçe içindeki yerini anlatır. Türk dili için neyi ifade etiğini tanımlar. Harezm Türkçesinin kaynaklarını sıralar.
2.Harezm Türkçesinin gramer özelliklerini belirler.
3.Harezm Türkçesinin özelliklerini yansıtan metinleri okur, bu döneme ait kelimeleri örnekler, gösterir ve onları yorumlar.
4.Kıpçak Türkçesinin dayandığı tarihî şiveleri kronolojik olarak sıralar. Kıpçak Türkçesinin tarihî Türk şiveleri içindeki konumunu anlatır.
5.Ses ve şekil bilgisi birikiminden şivenin özellikleriyle ilgili bilgilerinden yararlanarak Kıpçak Türkçesine ait cümle ve kelimeleri çözümler.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.ECKMANN, Janos, Nehcü’l-ferâdîs, I: Metin, II: Tıpkıbasım (Yay. Semih Tezcan-Hamza Zülfikar); III: Dizin-Sözlük (Hazırlayan: Aysu Ata), TDK Yay., Ankara 1995,1998.
2.ATA, Aysu, Kısasü’l-Enbiyâ, I: Giriş-Metin-Tıpkıbasım; II: Dizin, TDK, Ankara 1997.
3.ATA, Aysu (2002) Harezm-Altın Ordu Türkçesi, İstanbul.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Türk yazı dili devreleri içinde Harezm-Kıpçak Türkçesi’nin yeri.
2. Hafta - Teorik
Harezmşahlar dönemi.
3. Hafta - Teorik
Kıpçaklar dönemi.
4. Hafta - Teorik
Harezm-Kıpçak Türkçesi’nin başlıca özellikleri.
5. Hafta - Teorik
Ses ve şekil özellikleri, fiil yapısı, cümle yapısı.
6. Hafta - Teorik
Ses ve şekil özellikleri, fiil yapısı, cümle yapısı.
7. Hafta - Teorik
Ses ve şekil özellikleri, fiil yapısı, cümle yapısı.
8. Hafta - Teorik
Harezm-Kıpçak Türkçesi eserlerinin dil yönünden incelenmesi.
9. Hafta - Teorik
Kıpçak Sözlükçülüğü ve Sözlükleri
10. Hafta - Teorik
Mahmud bin Ali ve eseri Nehcül-Feradisin önemi
11. Hafta - Teorik
Nehcül-Feradis üzerinde incelemeler
12. Hafta - Teorik
Harezm yazılı belgelerinin, Türk dilinin daha sonraki dönem şive ve ağızlarına etkileri
13. Hafta - Teorik
Asıl Kıpçak sahası metinleri üzerinde dil incelemeleri (Kodeks Kumanikus)
14. Hafta - Teorik
Asıl Kıpçak sahası metinleri üzerinde dil incelemeleri (Gülistan Tercümesi)
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140342
Ara Sınav130131
Dönem Sonu Sınavı150252
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
OÇ-1
5
OÇ-2
OÇ-3
OÇ-4
OÇ-5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026