Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Yönetim Sistemleri ve Denetimi
Ders Kodu: ÜKK252
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 1
Kredi: 4
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Öğrencilere endüstride en yaygın kullanılan ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi standardını tüm maddeleriyle öğretmek ve bu sistemlerin ISO 19011 rehberine uygun olarak nasıl denetleneceğini (tetkik edileceğini) pratik olarak aktarmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin; kurumsal bağlam analizi yapabilme, risk tabanlı düşünme ile süreç yönetebilme, üretim sahasındaki uygunsuzlukları dökümante edip düzeltici faaliyet başlatabilme ve profesyonel bir iç/dış tetkik sürecini (planlamadan raporlamaya kadar) denetçi veya denetlenen rolünde başarıyla yürütebilme becerilerini kazanmaları hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Kalite kavramı, guruları ve standardizasyon altyapısı; ISO 9001:2015 standardının Yüksek Seviyeli Yapısı ve tüm yönetim maddeleri (Madde 4'ten Madde 10'a kadar PUKÖ döngüsü); Entegre Yönetim Sistemleri (ISO 14001, ISO 45001); ISO 19011 standardı kılavuzluğunda yönetim sistemleri denetimi; denetçi yeterlilikleri, denetim programı ve kontrol listesi hazırlama; açılış/kapanış toplantıları, saha tetkiki, denetim bulgularının (majör/minör uygunsuzluk) tespiti ve teknik denetim raporlaması.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Standardizasyon, belgelendirme ve akreditasyon ilişkisini açıklayabilme; ISO 9001 standardının temel prensiplerini ve Yüksek Seviyeli Yapısını (HLS) kavrayabilme.
2.Bir üretim işletmesinin bağlamını, ilgili taraf beklentilerini, kalite politikasını ve hedeflerini analiz ederek standardın ilgili maddelerine göre dökümante edebilme.
3.İmalat sahasında veya kalite kontrol süreçlerinde meydana gelen uygunsuzlukları analiz edebilme, kök neden analizi yaparak ISO 9001 Madde 10'a uygun Düzeltici Faaliyet Raporu (DÖF) hazırlayabilme.
4.ISO 19011 rehber standardına uygun olarak bir denetim programı planlayabilme ve denetlenecek prosese özgü profesyonel Denetim Kontrol Listeleri (Soru Listeleri) tasarlayabilme.
5.Açılış/kapanış toplantıları ve saha denetimi adımlarını simüle ederek, tetkik sırasında elde edilen objektif delilleri değerlendirip uluslararası normlara uygun Teknik Denetim Raporu kaleme alabilme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Halis, M. (2020). Toplam kalite yönetimi. Seçkin Yayıncılık.
2.Çağlayan, O. (2023). Kalite kontrol ve kalite güvence sistemleri: Kalite kavramı, belgelerin düzenlenmesi, örnek kalite el kitabı. Seçkin Yayıncılık.
3.Dağ, S. (2021). Güncel yaklaşımlarla kalite ve kalite yönetim sistemleri. Kriter Basım Yayın Dağıtım.
4.Tuna, M., & Diker, O. (Ed.). (2021). Kalite yönetimi.
5.Derdiyok, T. (2019). Kalite yönetimi. Berikan Yayınevi.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Dersin tanıtımı, kalite kavramı, kalitenin tarihsel gelişimi, kalite guruları ve kalite yönetiminin temel prensipleri / Uygulama: Sektörden başarılı ve başarısız iki farklı yönetim modeli senaryosunun TKY ve temel prensipler açısından mukayeseli vaka analizi.
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Standardizasyon, standart, uygunluk değerlendirme, belgelendirme ve akreditasyon kavramları / Uygulama: TÜRKAK, TSE ve onaylanmış kuruluşların (Notified Body) rollerinin ve CE/ISO belgelerinin geçerlilik kontrolü pratikleri.
3. Hafta - Teorik & Uygulama
ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemleri, temel kavramlar, kalite yönetim prensipleri, terimler ve tarifler / Uygulama: Standardın kendine has teknik dilini ve terimlerini (proses, dokümante edilmiş bilgi, süreksizlik vb.) doğru kullanma alıştırmaları.
4. Hafta - Teorik & Uygulama
ISO 9001 standardına giriş, yüksek seviyeli yapı (HLS), kuruluşun bağlamı ve ilgili taraflar / Uygulama: Bir metal işleme fabrikası senaryosu üzerinden GZFT (SWOT) Analizi ve İlgili Taraf Beklentileri Matrisi dökümantasyonu.
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Liderlik, kalite politikası, görev ve sorumluluklar / Uygulama: Standart kurallarına uygun, ölçülebilir taahhütler içeren bir "Kurumsal Kalite Politikası" ve "Görev Tanımı Şablonu" yazım pratiği.
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Risk temelli düşünme, fırsatlar, kalite hedefleri ve planlama süreçleri / Uygulama: Üretim hattı ve laboratuvar süreçleri için risk değerlendirme kayıtları oluşturma ve SMART kriterlerine uygun kalite hedefleri tablosu hazırlama.
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Destek süreçleri; kaynak yönetimi, yetkinlik, farkındalık, iletişim ve dokümante edilmiş bilgiler / Uygulama: Personel eğitim matrisi, cihaz kalibrasyon takip kartı ve döküman kodlama/revizyon takip listesi tasarlama uygulaması.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Operasyon süreçleri, ürün ve hizmet gerçekleştirme faaliyetleri ve Ara Sınav / Uygulama: Ara sınav kapsamında, tasarım, üretim ve kalifikasyon süreçlerindeki operasyonel kontrol dökümanlarının analizi.
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Performans değerlendirme, izleme, ölçme, analiz, müşteri memnuniyeti ve iç tetkik kavramları / Uygulama: Müşteri şikayet verilerinin ve hurda/fire oranlarının grafiksel analizi ile Yönetimin Gözden Geçirmesi (YGG) toplantı gündemi simülasyonu.
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Uygunsuzluk yönetimi, düzeltici faaliyetler ve sürekli iyileştirme / Uygulama: Laboratuvarda veya üretimde yaşanmış gerçek bir hata senaryosu (Örn: Hatalı ölçüm/Yanlış hammadde kabulü) üzerinden Balık Kılçığı ile kök neden analizi ve DÖF Formu doldurma pratiği.
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Entegre Yönetim Sistemleri (ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001), kalite yönetim sistemleri uygulama örnekleri ve genel değerlendirme / Uygulama: Üç standardın ortak maddelerinin (HLS yapısının) tek bir kurumsal el kitabında nasıl birleştirileceğine dair entegrasyon matrisi çalışması.
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Kalite yönetim sistemlerinde denetim (tetkik) kavramı, denetim türleri (iç tetkik, dış tetkik, tedarikçi denetimi) ve ISO 19011 rehberi / Uygulama: Bir fabrika için yıllık "İç Tetkik Planı" ve tedarikçi değerlendirme denetim takvimi tasarlanması.
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Denetçi yeterlilikleri, denetçide bulunması gereken özellikler, denetim programının hazırlanması, kontrol listelerinin oluşturulması / Uygulama: "Giriş Kalite Kontrol" veya "Isıl İşlem" prosesine yönelik, ISO 9001 maddelerini referans alan profesyonel Denetim Soru Listesinin (Checklist) hazırlanması.
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Denetimin uygulanması; açılış toplantısı, saha denetimi, bulguların değerlendirilmesi, kapanış toplantısı ve denetim raporunun hazırlanması / Uygulama: Sınıf içinde baş denetçi, denetçi ve denetlenen (üretim/kalite sorumlusu) rolleriyle denetim ve kapanış toplantısı simülasyonu; Majör/Minör bulgularla nihai Denetim Raporunun yazılması.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Sunum1%10
Ödev1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141356
Uygulamalı Ders140114
Ödev1213
Dönem Ödevi110111
Ara Sınav1415
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)100
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
3
3
2
2
2
2
2
OÇ-2
2
3
3
2
2
2
2
2
OÇ-3
3
2
2
3
3
3
2
3
OÇ-4
2
3
2
3
2
2
2
2
OÇ-5
3
2
2
3
2
3
3
3
2
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026