Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Yapay Zeka Destekli Araştırma ve Raporlama
Ders Kodu: ÜKK162
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 1
Uyg.: 2
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Öğrencilere bilimsel araştırma yöntemlerinin temel ilkelerini (nitel ve nicel araştırma) aktarmak, üretim ve kalite kontrol alanında veri toplama (anket, mülakat vb.) tekniklerini öğretmek ve elde edilen verileri modern yapay zekâ araçları desteğiyle analiz edip teknik/bilimsel rapora dönüştürme becerisi kazandırmayı amaçlamaktadır. Ders kapsamında öğrenciler, araştırma etiği çerçevesinde bir problemi tanımlamayı, literatür taramayı, anket tasarlamayı ve sonuçları profesyonel sunumlar halinde aktarmayı hem teorik hem de laboratuvar ortamında uygulamalı olarak öğreneceklerdir.

Özet İçerik

Bilimsel araştırma yöntemlerine giriş, nicel ve nitel araştırma modelleri; üretim ve kalite yönetiminde problem tespiti ve hipotez kurma; veri toplama yöntemleri ve dijital anket (Google Forms vb.) tasarımı; örneklem seçimi, anket uygulamaları ve saha veri toplama süreçleri; yapay zekâ destekli veri analizi (nicel veriler için istatistiksel özetler, nitel veriler için metin analitiği); araştırma süreçlerinde üretken yapay zekâ kullanımı (literatür özetleme, veri temizleme yardımı); akademik/teknik rapor yazım kuralları; araştırma etiği ve intihal; araştırma sonuçlarının görselleştirilmesi ve sunumu.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Bilimsel araştırma süreçlerini, nitel ve nicel araştırma yöntemlerini açıklayabilme ve araştırma etiğine uygun süreçler tasarlayabilme.
2.Üretim veya kalite odaklı bir problem alanına yönelik profesyonel ve geçerli veri toplama araçları (anket, kontrol listesi, mülakat formları) tasarlayabilme.
3.Üretken yapay zekâ ve dijital veri araçlarını kullanarak teknik literatür taraması yapabilme, araştırma verilerini tasnif edip düzenleyebilme.
4.Anket ve saha çalışmalarından elde edilen nicel/nitel verileri analiz edebilme ve yapay zekâ destekli metin/veri analitiği araçlarıyla anlamlandırabilme.
5.Araştırma sonuçlarını ulusal ve uluslararası standartlara uygun bir teknik rapor (proje/makale/tez taslağı) halinde yazabilme ve görsel araçlarla sunabilme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Karasar, N. (2023). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler. Nobel Akademik Yayıncılık.
2.Özerbaş, A. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
3.Cemaloğlu, N. (2020). Bilimsel araştırma teknikleri ve etik. Pegem Akademi Yayıncılık.
4.Özdamar, K. (2017). Modern bilimsel araştırma yöntemleri (3. baskı). Nisan Kitabevi Yayınları.
5.Yener, Ş. Ç., & Uçar, M. K. (2023). Mühendislikte bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Bilimsel araştırma nedir? Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin temel farkları ve önemi / Uygulama: Kalite kontrol alanında yapılmış nitel ve nicel araştırma örneklerinin (makale/rapor) incelenmesi.
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Araştırma probleminin tanımlanması, hipotez kurma ve araştırma sorularının belirlenmesi / Uygulama: Üretim süreçlerindeki bir kalite problemine yönelik araştırma konusu ve hipotez belirleme çalışması.
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Yapay zekâ destekli teknik literatür taraması ve kaynakça yönetimi (Zotero, Mendeley, yapay zekâ arama motorları) / Uygulama: Belirlenen araştırma konusuyla ilgili dijital veri tabanlarında kaynak tarama ve özet çıkarma.
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Nicel araştırma ve veri toplama araçları: Anket yöntemi, anket sorusu hazırlama kuralları / Uygulama: Üretim personeli veya müşteri memnuniyetine yönelik bir taslak anket sorusu havuzunun oluşturulması.
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Dijital anket tasarımı platformları ve ölçek kullanımı / Uygulama: Google Forms veya SurveyMonkey platformları üzerinden dinamik ve kurallara uygun dijital anket formunun oluşturulması.
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Nitel araştırma yöntemleri: Odak grup görüşmeleri, mülakatlar ve gözlem formları / Uygulama: Üretim sahasındaki kronik bir hataya yönelik operatör mülakat formu ve süreç gözlem kontrol listesi tasarlanması.
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Örneklem seçimi ve anket uygulama simülasyonu, verilerin toplanması / Uygulama: Tasarlanan anketlerin dijital ortamda hedef kitleye ulaştırılması ve ham verilerin veri tabanına çekilmesi.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Ara sınav ve anket veri toplama ilerleme raporlarının teslimi.
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Yapay zekâ destekli veri temizleme ve nicel veri analizine giriş / Uygulama: Toplanan anket verilerinin Excel/yapay zekâ araçlarıyla temizlenmesi, frekans ve yüzde analizlerinin yapılması.
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Nitel verilerin analizi: Metinsel verilerin içerik analizi ve yapay zekâ ile etiketlenmesi / Uygulama: Mülakat veya açık uçlu anket sorularından gelen metinlerin YZ araçlarıyla temalara ayrılması ve özetlenmesi.
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Araştırma süreçlerinde etik kurallar, intihal kavramı ve telif hakları / Uygulama: Turnitin veya benzeri intihal engelleme araçlarının kullanımı, yapay zekânın etik ve sorumlu kullanım sınırlarının analizi.
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Bilimsel ve teknik rapor yazım kuralları (Özet, giriş, yöntem, bulgular, sonuç yapısı) / Uygulama: Yapay zekâ metin düzenleyicileri desteğiyle araştırma raporunun "Yöntem" ve "Bulgular" bölümlerinin yazılması.
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Veri görselleştirme ve grafik tasarım teknikleri / Uygulama: Anket sonuçlarından elde edilen verilerin yapay zekâ destekli grafik ve infografik araçlarıyla profesyonel görsellere dönüştürülmesi.
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Dönem boyu hazırlanan "Yapay Zeka Destekli Araştırma ve Anket Raporu" paketinin sunulması ve savunulması.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Sunum1%10
Ödev1%10
Ara Sınav (Vize)10%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141128
Uygulamalı Ders140114
Ödev1516
Dönem Ödevi114115
Ara Sınav1314
Dönem Sonu Sınavı1718
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
3
2
2
2
2
2
3
2
3
OÇ-2
2
2
3
2
3
2
OÇ-3
2
3
2
2
3
3
OÇ-4
2
3
2
3
2
3
2
OÇ-5
2
3
2
3
3
3
2
2
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026