Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
İstatistiksel Kalite Kontrol
Ders Kodu: ÜKK206
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 1
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin temel amacı; Öğrencilere temel istatistiksel kavramları öğreterek, verileri toplama, tablo ve grafiklerle düzenleme becerisi kazandırmaktır. Ayrıca merkezi eğilim, değişkenlik ölçüleri ve endeksler gibi analiz yöntemlerini kullanarak, üretim ve iş süreçlerinde doğru tahminler yapabilmelerini ve veriye dayalı kararlar alabilmelerini sağlamaktır.

Özet İçerik

İstatistiğin tanımı ve konusu; İstatistik birimi ve türleri; Değişken ve değişken türleri; Anakütle, tam sayım, örneklem ve parametre; Örneklem seçme yöntemleri; Ölçme ve ölçek türleri: Sınıflama (nominal), sıralama (ordinal), eşit aralıklı (interval) ve oranlı (ratio) ölçekler; İstatistiksel seriler; İstatistiksel serilerin grafiksel çözümlemesi; Duyarlı ortalamalar; Duyarlı olmayan ortalamalar; Standart Sapma ve Varyans; Endeksler: Mekân endeksi, zaman endeksi, basit ve bileşik endeksler, sabit ve değişken esaslı endeksler; İstatistiksel tahminleme ve karar alma; Regresyon ve korelasyon çözümlemesi.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.İstatistik bilimine ilişkin temel kavramları tanımlayabilir.
2.İstatistik, anakütle, örneklem, parametre ve değişken kavramlarını tanımlayabilir ve aralarındaki farkları açıklayabilir.
3.İstatistiksel veri ve birimleri nitel/nicel, sürekli/kesikli gibi türlerine ve uygun ölçek seviyelerine (sınıflama, sıralama, aralık, oran) göre ayırt edebilir.
4.Veri setinin yapısına göre duyarlı (aritmetik, geometrik, harmonik) ve duyarlı olmayan (mod, medyan) ortalamaları hesaplayarak merkezi eğilimi analiz edebilir.
5.Basit, bileşik, sabit ve değişken esaslı endeks hesaplamaları ile üretim maliyetleri, fire miktarları veya performans verilerindeki dönemsel ve bölgesel değişimleri kıyaslayabilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.ÖZCAN, Tuncay. İstatistiksel Kalite Kontrolü. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Yayını.
2.ÖZMEN, Ahmet; ŞENİŞ, Berat Fethi, (Editörlü), (2018). İstatistik. Anadolu Üniversitesi Yayını
3.OKTAY, Erkan (Editörlü), (2014). İstatistik Analiz. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.
4.Öğretim elemanı ders notları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
İstatistiğin tanımı ve konusu / Uygulama: İstatistiğin günlük hayatta kullanım alanlarının ve öneminin incelenmesi ve analizi.
2. Hafta - Teorik & Uygulama
İstatistik birimi ve türleri / Uygulama: İstatistik birimi, maddi/maddi olmayan ve ani/devamlı birim türleri ile üretimde kalite kontrol süreçlerine yönelik vaka analizi uygulaması.
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Değişken ve değişken türleri / Uygulama: Kalite kontrol süreçlerindeki hatalı parça sayısının (kesikli nicel) ve ürün boyutlarının (sürekli nicel) değişken türlerine göre ayırt edilmesi uygulaması.
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Anakütle, tam sayım, örneklem ve parametre / Uygulama: Günlük hayattan ve iş dünyasından istatistiksel veri örneklerinin incelenmesi.
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Örneklem seçme yöntemleri / Uygulama: Olasılıklı ve olasılıklı olmayan örnekleme yöntemleri ile üretim hatlarından kalite kontrol için doğru ürün numunesi seçme uygulaması.
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Ölçme ve ölçek türleri: Sınıflama (nominal), sıralama (ordinal), eşit aralıklı (interval) ve oranlı (ratio) ölçekler / Uygulama: Üretim hattındaki kusurlu ürün kategorileri ile fiziksel ölçüm değerlerinin (ağırlık, sıcaklık vb.) uygun ölçek türlerine göre eşleştirilmesi uygulaması.
7. Hafta - Teorik & Uygulama
İstatistiksel seriler / Uygulama: Liste, basit, frekans, gruplandırılmış, birikimli ve bileşik seriler ile üretim hattı hata verilerinin tablo formunda düzenlenmesi uygulaması.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
İstatistiksel serilerin grafiksel çözümlemesi / Uygulama: Sütun, pasta, çizgi grafikleri ve histogram ile üretim hata verilerinin grafiksel analizi uygulaması.
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Duyarlı ortalamalar: Aritmetik, Geometrik ve Harmonik Ortalama / Uygulama: Kalite kontrol süreçlerinde parça boyutlarının aritmetik, üretim artış hızının geometrik ve işlem sürelerinin harmonik ortalamayla hesaplanması uygulaması.
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Duyarlı olmayan ortalamalar: Mod, Medyan ve Kartiller / Uygulama: Kalite kontrol süreçlerinde parça kusurlarının en çok yoğunlaştığı bölgenin (mod) ve uç hatalardan etkilenmeyen merkez değerin (medyan) tespiti uygulaması.
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Standart Sapma ve Varyans / Uygulama: Varyans ve standart sapma kavramları ile üretim hatlarındaki milimetrik sapmaların ve kalite değişkenliğinin analiz edilmesi uygulaması.
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Endeksler: Mekân endeksi, zaman endeksi, basit ve bileşik endeksler, sabit ve değişken esaslı endeksler / Uygulama: Kalite ve üretim süreçlerinde, yıllara göre hatalı ürün oranlarının (zaman/sabit-değişken esaslı endeks) ve farklı fabrikaların üretim performanslarının (mekân endeksi) karşılaştırılması uygulaması.
13. Hafta - Teorik & Uygulama
İstatistiksel tahminleme ve karar alma / Uygulama: Nokta ve aralık tahmini, güven aralıkları ile üretim hatlarındaki ortalama hata oranlarının tahmin edilmesi ve kabul/ret kararlarının alınması uygulaması.
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Regresyon ve korelasyon çözümlemesi / Uygulama: Üretim hattındaki makine çalışma hızı (bağımsız değişken) ile çıkan hatalı parça sayısı (bağımlı değişken) arasındaki ilişkinin derecesini bulma ve geleceğe yönelik hata tahmini yapma çalışması.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%10
Dönem Ödevi1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141128
Uygulamalı Ders140114
Ödev1314
Dönem Ödevi1718
Ara Sınav1718
Dönem Sonu Sınavı112113
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
2
5
5
5
2
4
5
2
3
5
2
OÇ-2
3
5
4
5
2
5
5
5
2
4
4
3
OÇ-3
4
5
5
5
1
5
3
5
1
2
3
3
OÇ-4
4
5
5
5
1
5
3
5
2
2
3
2
OÇ-5
2
4
5
5
4
1
3
1
5
1
2
5
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026