Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Risk Yönetimi
Ders Kodu: ÜKK210
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 1
Uyg.: 2
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Öğrencilere üretim, imalat ve kalite kontrol süreçlerinde karşılaşılabilecek operasyonel, teknik ve kurumsal risklerin sistematik olarak yönetilmesi felsefesini aktarmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin; tehlike ve risk kavramlarını ayırt edebilmesi, nitel ve nicel risk değerlendirme metodolojilerini (Matris, FMEA vb.) kullanarak riskleri derecelendirebilmesi, risk azaltma stratejileri geliştirebilme ve ISO 31000 standardına uygun kurumsal risk yönetim süreçlerini dökümante edebilme becerilerini kazanmaları hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Risk yönetimine giriş, olasılık, tehlike algısı ve risk kavramları; risk değerlendirme adımları; nicel ve nitel risk değerlendirme teknikleri; risklerin belirlenmesi, derecelendirilmesi ve sınıflandırılması; riskin etkisi, sıklığı ve risk azaltma faaliyetleri; ISO 31000 Risk Yönetimi Standartları; risk yönetiminin ilkeleri ve amaçları; Kurumsal Risk Yönetimi (KRY) yaklaşımı; üretim hatları ve kalite kontrol süreçlerine yönelik endüstriyel risk değerlendirme uygulama ve FMEA örnekleri.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Tehlike, risk, olasılık ve risk algısı kavramlarını açıklayabilme; endüstriyel süreçlerdeki risk unsurlarını ayırt edebilme.
2.Üretim hatlarında karşılaşılan riskleri analiz etmek için nitel (5x5 Matris vb.) ve nicel (Hata Türleri ve Etkileri Analizi - FMEA vb.) risk değerlendirme tekniklerini doğru şekilde seçip uygulayabilme.
3.Belirlenen riskleri etki ve sıklık (olasılık) kriterlerine göre derecelendirerek işletme için "Risk Kayıt Defteri" (Risk Register) oluşturabilme.
4.Yüksek riskli alanlar için kabul edilebilir risk seviyelerine ulaşmayı sağlayacak önleyici ve risk azaltıcı aksiyon planları tasarlayabilme.
5.ISO 31000 standart prensiplerine uygun olarak kurumsal düzeyde risk yönetimi süreçlerini ve teknik kalite risk raporlarını dökümante edebilme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Kızıldağ, D. (2011). Yönetsel açıdan risk yönetimine bir bakış: ISO 31000 risk yönetimi (1. baskı). Seçkin Yayıncılık.
2.Kolektif. (2022). Risk yönetimi: Teori ve uygulamalar. Gazi Kitabevi.
3.Hubbard, D. W. (2026). Risk yönetiminin başarısızlığı: Neden bozulur ve nasıl düzeltilir (H. Candan, Çev.). İş Bankası Kültür Yayınları.
4.Aslan, D. (2022). Yükseköğretim kurumlarında risk, kalite ve süreç temelli yönetim modeli. Nobel Bilimsel Eserler.
5.Demirel, E. T. (2024). Sağlık kurumlarında risk yönetimi: Güvenlik ve kalitenin inşası. Nobel Tıp Kitabevleri.
6.Ders Notları
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Dersin içeriği ve amacı, Risk yönetimine giriş. Uygulama: Günlük yaşamdan ve endüstriyel üretim tesislerinden genel risk ve tehlike senaryolarının beyin fırtınası ile tartışılması.
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Risk, Olasılık, Tehlike Algısı ve Kavramı. Uygulama: Bir talaşlı imalat atölyesi görseli üzerinden "Tehlike" ve "Risk" unsurlarının ayrı ayrı listelenmesi ve sınıf içi tespiti.
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Risk Değerlendirmesi (Aşamaları ve planlanması). Uygulama: Risk değerlendirmesi yapılacak bir prosesin sınırlarının belirlenmesi ve veri toplama şablonlarının hazırlanması.
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Nicel Risk Değerlendirme Teknikleri. Uygulama: Fine-Kinney veya Hata Ağacı Analizi (FTA) gibi matematiksel/olasılıksal köklü nicel risk hesaplama pratikleri.
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Nitel Risk Değerlendirme Teknikleri. Uygulama: Sınıfta 5x5 L Tipi Risk Matrisi formu kullanılarak kalite kontrol muayene adımlarının nitel olarak analiz edilmesi.
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Riskin Belirlenmesi ve Derecelendirilmesi. Uygulama: Tespit edilen risklerin olasılık ve şiddet puanlarının çarpımı ile Risk Skorlarının hesaplanması ve öncelik sırasına dizilmesi.
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Risk Sınıflandırma Sistemleri, Riskin Etkisi ve Sıklığı, Risklerin Azaltılması. Uygulama: Yüksek risk skoruna sahip operasyonlar için mühendislik kontrolleri ve risk azaltma hiyerarşisi uygulaması.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Risk Sınıflandırma Sistemleri, Riskin Etkisi ve Sıklığı, Risklerin Azaltılması ve Ara Sınav. Uygulama: Ara sınav kapsamında, öğrencilere verilen örnek olay üzerinden risk azaltma adımlarının dökümante edilmesi.
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Risk Yönetimi Standartları (ISO 31000 ve entegre sistemler). Uygulama: ISO 31000 standardının ana maddelerinin bir kalite güvence departmanının yapısıyla eşleştirilmesi sınıf çalışması.
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Risk Yönetiminin Tanımı, Önemi, İlkeleri ve Amaçları. Uygulama: İşletmelerde risk yönetimi politikasının ve liderlik rollerinin süreç kartlarına işlenmesi uygulaması.
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Kurumsal Risk Yönetimi (KRY). Uygulama: Sadece operasyonel değil, tedarik zinciri ve kalite itibar risklerini de içeren makro düzeyde Kurumsal Risk Matrisi oluşturulması.
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Risk Değerlendirme Uygulama Örnekleri (Örnek I - Üretim Odaklı). Uygulama: Kaynaklı imalat hattındaki olası hatalara (gözenek, çatlak vb.) yönelik FMEA (Hata Türleri ve Etkileri Analizi) tablosunun doldurulması ve RÖS (Risk Öncelik Sayısı) hesabı.
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Risk Değerlendirme Uygulama Örnekleri (Örnek II - Kalite Kontrol Odaklı). Uygulama: Boyutsal ölçüm ve laboratuvar test süreçlerindeki yanlış ölçüm/yanlış kalibrasyon risklerine yönelik risk değerlendirme kartlarının hazırlanması.
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Teori: Risk Değerlendirme Uygulama Örnekleri (Örnek III - Genel Değerlendirme). Uygulama: Dönem boyu yapılan tüm analizlerin birleştirilerek bütünsel bir "Tesis Kalite ve Operasyonel Risk Analiz Raporu" haline getirilmesi ve kapanış.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Sunum1%10
Ödev1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140114
Uygulamalı Ders140228
Ödev1112
Dönem Ödevi1112
Ara Sınav1112
Dönem Sonu Sınavı1112
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)50
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
3
3
2
2
1
3
OÇ-2
2
3
2
2
3
2
2
3
OÇ-3
3
2
3
2
3
2
2
3
OÇ-4
3
2
2
3
2
2
3
OÇ-5
3
3
3
2
3
2
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026