Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Tersine Mühendislik ve Kalite Kontrol
Ders Kodu: ÜKK217
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 1
Uyg.: 2
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilerin tersine mühendislik ve kalite kontrol uygulamalarında kullanılan temaslı ve temassız ölçme sistemlerini tanımalarını, koordinat ölçme makineleri (CMM), lazer ve optik tarama sistemleri ile ölçüm verileri elde etmelerini, nokta bulutu verilerini işleyerek geometrik analiz yapmalarını ve bu verilerden yüzey ile katı modeller oluşturmalarını sağlamaktır. Ayrıca öğrencilerin elde edilen verileri CAD modelleri ile karşılaştırarak boyutsal doğrulama, tolerans analizi ve kalite kontrol uygulamalarını gerçekleştirebilmeleri amaçlanmaktadır.

Özet İçerik

Tersine mühendisliğin temel prensipleri, temaslı ve temassız ölçme teknolojileri, koordinat ölçme makineleri (CMM), lazer ve optik tarama sistemleri, veri toplama yöntemleri, nokta bulutu oluşturma ve işleme teknikleri, veri temizleme, hizalama ve birleştirme işlemleri, geometrik ölçüm ve analiz uygulamaları, CAD model karşılaştırma ve sapma analizi, mesh modelleme, yüzey ve katı model oluşturma yöntemleri, boyutsal ve geometrik kalite kontrol uygulamaları, tolerans değerlendirme yöntemleri, kalite raporlama teknikleri ve tersine mühendisliğin endüstriyel uygulamaları ders kapsamında ele alınmaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Temaslı ve temassız ölçme sistemlerinin çalışma prensiplerini açıklar; CMM, lazer tarayıcı ve optik tarama sistemlerini kullanarak ölçüm verileri elde eder.
2.Ölçme sistemlerinden elde edilen nokta bulutu verilerini işleyerek veri temizleme, hizalama, birleştirme ve geometrik analiz işlemlerini gerçekleştirir.
3.Nokta bulutu verilerinden mesh, yüzey ve katı modeller oluşturarak tersine mühendislik süreçlerini uygular.
4.CAD modelleri ile tarama verilerini karşılaştırır; boyutsal ölçüm, tolerans analizi ve geometrik doğrulama işlemlerini gerçekleştirerek kalite kontrol raporları hazırlar.
5.Tersine mühendislik ve kalite kontrol uygulamalarında dijital teknolojileri, ilgili standartları ve mesleki etik ilkeleri dikkate alarak teknik problemlere çözüm üretir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Ulusal Metroloji Enstitüsü. (2024). Metroloji ve ölçüm teknikleri eğitim notları. TÜBİTAK UME.
2.3D Systems. (2024). Geomagic Design X kullanıcı kılavuzu. 3D Systems.
3.Türk Standardları Enstitüsü. (2023). TS EN ISO 1101: Geometrik ürün özellikleri (GPS) – Geometrik toleranslandırma. Türk Standardları Enstitüsü.
4.Türk Standardları Enstitüsü. (2023). TS EN ISO 10360: Koordinat ölçme makineleri (CMM) kabul ve doğrulama testleri. Türk Standardları Enstitüsü.
5.Yıldız, B., & Kaya, İ. (2020). Tersine mühendislik uygulamaları ve üç boyutlu modelleme teknikleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
6.ZEISS Industrial Quality Solutions. (2024). CALYPSO ölçüm yazılımı eğitim dokümanları. ZEISS.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Tersine Mühendisliğe Giriş: Kavramlar, kullanım alanları ve iş akışı.
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Ölçme ve Sayısallaştırma: Temaslı/temassız sistemler ve ölçme prensipleri.
3. Hafta - Teorik & Uygulama
CMM Sistemleri: CMM yapısı, prob sistemleri ve koordinat sistemleri.
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Optik ve Lazer Tarama: Lazer, yapılandırılmış ışık ve fotogrametri.
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Tarama Planlaması: Strateji, parametreler, veri toplama ve formatlar.
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Nokta Bulutu Ön İşleme: Yapı, gürültü giderme ve filtreleme.
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Hizalama ve Birleştirme: Registration yöntemleri ve datum oluşturma.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Nokta Bulutu Analizi: Geometrik eleman çıkarımı ve kesit analizi.
9. Hafta - Teorik & Uygulama
CAD Karşılaştırma: CAD-to-Part, renk haritaları ve sapma raporları.
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Mesh İşlemleri: STL yapısı, oluşturma, onarma ve optimizasyon.
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Yüzey Modelleme: Yüzey çıkarımı, NURBS ve yüzey sürekliliği.
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Katı Model Oluşturma: Parametrik ve hibrit modelleme teknikleri.
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Kalite Kontrol: Boyutsal kontrol ve GD&T uygulamaları.
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Endüstriyel Uygulamalar: Otomotiv, havacılık ve dijital üretim vaka analizleri.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%10
Dönem Ödevi1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140114
Uygulamalı Ders140228
Ödev1505
Dönem Ödevi110111
Ara Sınav1516
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
5
2
4
5
2
2
3
1
2
1
1
2
2
1
2
OÇ-2
4
1
4
4
3
4
4
1
4
2
2
4
3
1
3
OÇ-3
4
1
3
2
2
2
5
1
4
2
2
3
4
1
2
OÇ-4
5
4
5
5
5
5
4
2
5
3
5
5
4
2
5
OÇ-5
2
4
2
2
3
3
3
2
5
5
4
3
4
1
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026