Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Eğitimde Araştırma Yöntemleri
Ders Kodu: EBB253
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Öğretmen adaylarının bilimsel araştırmanın temel kavram, ilke ve süreçlerini kavramalarını; eğitim alanında araştırılabilir problemler belirleyebilmelerini; uygun araştırma yöntem ve desenlerini seçebilmelerini; veri toplama, analiz etme ve yorumlama becerileri kazanmalarını sağlamak amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin araştırma etiği ilkelerine uygun biçimde bilimsel bilgi üretme, araştırma sonuçlarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirme ve araştırma bulgularını akademik rapor formatında sunabilme yeterliklerinin geliştirilmesi de hedeflenmektedir. Bunların yanı sıra nicel, nitel ve karma araştırma türlerini tanıyıp yorumlayabilme ve bilimsel tutum kazanıp davranış geliştirebilme de beklenmektedir.

Özet İçerik

Dersin Özet İçeriği Bilimsel araştırmanın temel kavramları ve eğitim araştırmalarının özellikleri; araştırma probleminin belirlenmesi ve problem durumu yazımı; amaç, araştırma soruları ve hipotezlerin oluşturulması; literatür tarama süreçleri; nicel, nitel ve karma araştırma yöntemleri; araştırma desenleri; evren, örneklem ve örnekleme yöntemleri; veri toplama araçları ve geliştirilmesi; geçerlik ve güvenirlik kavramları; araştırma etiği; verilerin düzenlenmesi, temel analiz ve yorumlama süreçleri; araştırma raporunun hazırlanması ve bilimsel yazım kuralları. Ders kapsamında öğrenciler küçük ölçekli bir eğitim araştırması planlayarak araştırma önerisi ve araştırma raporu hazırlarlar. Bu içerik, günümüzde YÖKAK ve öğretmen yetiştirme programlarında öne çıkan: araştırma okuryazarlığı, eleştirel düşünme, veri temelli karar verme, etik farkındalık, akademik yazma boyutlarını da görünür kıldığı için akreditasyon dosyalarında güçlü durur.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Bilimsel bir araştırma yaparken kullanacağı yöntemlere yönelik temel kavramları açıklar
2.Eğitim alanında araştırılabilir bir problem belirler, problem durumu, amaç ve araştırma sorularını oluşturur.
3.Araştırma probleminin niteliğine uygun nicel, nitel ve karma araştırma yöntemlerini karşılaştırır ve uygun araştırma desenini seçer.
4.Eğitim araştırmalarında evren, örneklem, veri toplama araçları ile geçerlik ve güvenirlik kavramlarını açıklar ve uygun veri toplama araçlarını kullanır.
5.Araştırma sürecinde bilimsel etik ilkeleri uygular ve akademik dürüstlük kurallarına uygun davranır.
6.Eğitim araştırmalarında kullanılan temel veri analiz süreçlerini yorumlar ve araştırma bulgularını değerlendirir.
7.Bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak bilimsel kaynaklara ulaşır, literatür taraması yapar ve araştırma sürecini destekler.
8.Araştırma sonuçlarını bilimsel rapor yazım kurallarına uygun biçimde sözlü ve yazılı olarak sunar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Cohen, Louis; Lawrence Manion & Keith Morrison (2000) Research Methods in Education. 5th Edition. Routledge.
2.Hinkel, Eli. (2005) Handbook of Research Methods in Second Language Teaching and Learning. Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
3.McKay, Sandra Lee. (2006) Researching in Second Language Classrooms. Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
4.Publication Manual of the American Psychological Assocation (2003) 5th Edition. American Psychological Assocation.
5.Ekiz, D. (Ed.). (2007). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Lisans Yayınları. İstanbul.
6.Büyüköztürk, Ş. Vd. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Nobel Yayın Dağıtım.
7.Karasar, N. (2023). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Akademik Yayıncılık.
8.Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2024). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi.
9.Creswell, J. W. & Creswell, J. D. (2023). Research Design: Qualitative, Quantitative and Mixed Methods Approaches. Sage.
10.Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2024). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
11.Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (2022). How to Design and Evaluate Research in Education. McGraw-Hill.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Bilimsel Araştırmanın Temelleri • Bilim ve bilimsel bilgi • Bilimsel yöntem • Eğitim araştırmalarının önemi • Araştırma okuryazarlığı
2. Hafta - Teorik
Araştırma Sürecinin Planlanması • Araştırma konusu seçimi • Araştırılabilir problem belirleme • Problem durumu yazımı • Amaç ve araştırma soruları
3. Hafta - Teorik
Literatür Taraması ve Kaynak Yönetimi • Literatür tarama teknikleri • Akademik veri tabanları • Kaynak gösterme • Yapay zekâ ve literatür taraması
4. Hafta - Teorik
Araştırmalarda Etik İlkeler • Araştırma etiği • İntihal • Veri güvenliği • Etik kurul süreçleri
5. Hafta - Teorik
Araştırma Yaklaşımları • Nicel araştırmalar • Nitel araştırmalar • Karma yöntem araştırmaları
6. Hafta - Teorik
Evren, Örneklem ve Örnekleme • Evren ve örneklem • Olasılıklı örnekleme • Olasılıksız örnekleme • Örneklem büyüklüğü
7. Hafta - Teorik
Değişkenler ve Hipotezler • Değişken türleri • Hipotez oluşturma • Araştırmanın sınırlılıkları ve varsayımları
8. Hafta - Teorik
Araştırmanın sınırlılıkları ve varsayımları + Ara Değerlendirme
9. Hafta - Teorik
Veri Toplama Araçları • Anket • Görüşme • Gözlem • Doküman incelemesi
10. Hafta - Teorik
Ölçme Araçlarında Geçerlik ve Güvenirlik • Geçerlik türleri • Güvenirlik türleri • Ölçek geliştirme temelleri
11. Hafta - Teorik
Nicel Araştırma Desenleri • Tarama araştırmaları • İlişkisel araştırmalar • Deneysel araştırmalar • Nedensel karşılaştırma araştırmaları
12. Hafta - Teorik
Nitel Araştırma Desenleri • Durum çalışması • Fenomenoloji • Etnografi • Eylem araştırması
13. Hafta - Teorik
Veri Analizi ve Bulguların Sunulması • Temel veri analizi • Tablo ve grafik hazırlama • Bulguların yorumlanması
14. Hafta - Teorik
Araştırma Raporunun Yazılması • Akademik yazım kuralları • APA 7 • Araştırma raporunun bölümleri • Araştırma sonuçlarının sunumu Dönem içinde hazırlanan raporlardan bazı örneklerin sınıf içinde değerlendirilmesi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Dönem Ödevi1%5
Proje1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev15510
Dönem Ödevi1055
Proje18715
Ara Sınav1516
Dönem Sonu Sınavı1718
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)72
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
OÇ-1
4
2
4
2
1
OÇ-2
2
4
3
2
OÇ-3
2
1
4
3
OÇ-4
4
1
4
3
2
OÇ-5
3
2
4
3
OÇ-6
3
2
4
3
5
OÇ-7
3
3
4
4
OÇ-8
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026