Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Psikolojik Danışmada Bağımlılık ve Müdahale Yaklaşımları
Ders Kodu: RPD373
Ders Türü: Bölüm Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Bu dersin amacı, psikolojik danışman adaylarının bağımlılık olgusunu çok boyutlu bir şekilde anlamalarını sağlamak ve bağımlılıkla çalışan psikolojik danışmanların uygulayabileceği temel kuramsal yaklaşımlar, değerlendirme yöntemleri ve müdahale stratejileri hakkında bilgi ve beceri kazandırmaktır. Ayrıca öğrencilerin bağımlılık davranışlarının gelişimsel, psikososyal ve kültürel boyutlarını tanımaları ve etik ilkeler doğrultusunda psiskolojik danışma sürecinde bağımlılıkla çalışabilmeleri hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Ders kapsamında bağımlılık kavramının tanımı, türleri (madde bağımlılığı, davranışsal bağımlılıklar vb.) ve gelişimsel özellikleri; bağımlılığın biyopsikososyal modelleri; bağımlılıkta risk faktörleri ve koruyucu etmenler; bağımlılıkla psikolojik danışma sürecinde kullanılan kuramsal yaklaşımlar (bilişsel-davranışçı, motivasyonel görüşme, çözüm odaklı, sosyal bağ kuramı vb.); bağımlılığın değerlendirilmesi ve tanılanması; okul ve toplum temelli önleme programları; bağımlılıkla çalışan psikolojik danışmanların karşılaşabileceği etik ve mesleki sorunlar ele alınır. Ayrıca vaka analizleri ve örnek müdahale planları ile uygulama odaklı çalışmalar yapılır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Tarık TOTAN
Öğrenme Çıktıları
1.Bağımlılık kavramını, türlerini ve bağımlılığın gelişimsel, kültürel ve biyopsikososyal boyutlarını açıklar.
2.Bağımlılıkla çalışan psikolojik danışmanların uyması gereken etik ilke ve mesleki sorumlulukları tanımlar.
3.Bağımlılığın değerlendirilmesi ve tanılanması için kullanılan temel ölçek, görüşme ve gözlem yöntemlerini uygular.
4.Bağımlılıkla psikolojik danışmada bilişsel-davranışçı yaklaşım, motivasyonel görüşme ve çözüm odaklı danışma tekniklerini açıklayabilir ve örnek vaka üzerinden müdahale planı oluşturur.
5.Bağımlılıkla mücadelede sosyal bağ kuramı ve aile temelli müdahale yöntemlerini analiz eder.
6.Okul ve toplum temelli bağımlılık önleme programlarının yapı ve işleyişini analiz edebilir ve psikolojik danışmanın rolünü tartışır.
7.Bağımlılık vakalarına yönelik bütüncül bir müdahale planı geliştir ve sürdürülebilir psikososyal destek stratejileri tasarlar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Capuzzi, D., & Stauffer, M. D. (2020). Foundations of addictions counseling (4th ed.). Pearson.
2.Fisher, G. L., & Harrison, T. C. (2021). Substance abuse: Information for school counselors, social workers, therapists, and counselors (7th ed.). Pearson.
3.Marlatt, G. A., & Witkiewitz, K. (Eds.). (2010). Harm reduction: Pragmatic strategies for managing high-risk behaviors (2nd ed.). Guilford Press.
4.Miller, W. R., & Rollnick, S. (2013). Motivational interviewing: Helping people change (3rd ed.). Guilford Press.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Bağımlılık Kavramı ve Bağımlılığın Psikolojik Danışma Açısından Önemi
2. Hafta - Teorik
Bağımlılığın Türleri: Madde ve Davranışsal Bağımlılıklar
3. Hafta - Teorik
Bağımlılığın Biyopsikososyal Modeli ve Risk Koruyucu Etmenler
4. Hafta - Teorik
Bağımlılığın Gelişimsel ve Kültürel Boyutları
5. Hafta - Teorik
Bağımlılıkla Psikolojik Danışmada Etik İlkeler ve Mesleki Sorumluluklar
6. Hafta - Teorik
Bağımlılıkta Değerlendirme ve Tanılama Süreci: Ölçekler ve Görüşmeler
7. Hafta - Teorik
Bilişsel-Davranışçı Yaklaşımla Bağımlılık Danışmanlığı
8. Hafta - Teorik
Motivasyonel Görüşme Yöntemi ve Uygulamaları
9. Hafta - Teorik
Çözüm Odaklı Kısa Süreli Danışma ve Bağımlılıkla Çalışma
10. Hafta - Teorik
Sosyal Bağ Kuramı ve Aile Temelli Müdahale Yöntemleri
11. Hafta - Teorik
Okul Temelli Önleme Programları ve Okul Psikolojik Danışmanın Rolü
12. Hafta - Teorik
Toplum Temelli Müdahaleler ve Çok Disiplinli Çalışma
13. Hafta - Teorik
Vaka Çalışmaları: Müdahale Planı Geliştirme ve Uygulama
14. Hafta - Teorik
Genel Değerlendirme: Bağımlılıkla Psikolojik Danışmada Etkinlik ve Sürdürülebilirlik
15. Hafta - Dönem Sonu Sınavı (Final)
Dönem sonu sınavı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev40416
Okuma140228
Ara Sınav110212
Dönem Sonu Sınavı110212
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)96
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
5
4
5
4
4
4
4
3
4
4
OÇ-2
4
5
4
4
4
5
4
4
4
4
OÇ-3
5
4
5
4
4
4
4
5
4
5
OÇ-4
4
4
5
4
4
4
5
4
4
4
OÇ-5
5
4
4
4
4
4
5
4
4
4
OÇ-6
4
3
3
5
4
4
5
4
4
3
OÇ-7
3
3
3
4
3
4
4
3
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026