Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Toplumsal Eşitsizlikler ve Sınıf
Ders Kodu: SOS448
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 8
Amaç

Yakın geçmişte ekonomik ve teknolojik değişimlerle birlikte sınıf ve sınıf yapısı değişikliğe uğramıştır. Özellikle neo-liberal politikalar ve küreselleşme dünyada sınıf yapısını büyük ölçüde etkilemiştir. Dersin temel amacı, sınıf yapısı, sınıf mücadelesi ve sınıfsal kimlikle ilgili değişimleri tartışmaktır. Derste sınıf olgusu teorik bağlamda ve empirik verilerle desteklenerek tartışılacaktır.

Özet İçerik

Klasik sınıf teorileri; 20. yy. sınıf yapısındaki değişimler (teknolojik, ekonomik, toplumsal ve kültürel faktörler); neo-liberalizm; küreselleşme süreçleri ve sınıf oluşumundaki dönüşümler; sınıf hareketlerinden yeni sosyal hareketlere; yoksulluğa bağlı toplumsal dışlanma; etnik kimlik; toplumsal cinsiyet ve dinsel inançlar.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Özlem IRMAK BALKIZ
Öğrenme Çıktıları
1.Sosyal teori literatürdeki sınıf ve sınıf yapısı hakkındaki tartışmaları bilir.
2.Sosyal tabakalaşma mantığı ile sosyal sınıflaşma anlayışı arasındaki farkı öğrenebilir
3.Klasik sınıf kuramları olarak Marksist ve Weberci sınıf anlayışı hakkında bilgi edinir
4.20. Yüzyılda sınıf yapısında meydana gelen yeni dönüşümleri kavrayabilir
5.21.yüzyılda sınıf tartışmalarındaki yeni açılımları kavrayabilir
6.Yoksulluk, sosyal dışlanma, yeni proleterleşme, prekarizasyon ve maddi olmayan emek süreçleri hakkında bilgi edinir
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Sınıf- Stephen Edgell, Çev. Didem Özyiğit, Dost Kitabevi Yay., Ankara, 1998.
2.Prometheus’un Sönmeyen Ateşi, Günümüzde İşçi Sınıfı- Tülin Öngen, Alan Yay., İstanbul, 1996.
3.Eşitlik- Bryan Turner, Çev. Bahadır Sina Şener, Dost Kitabevi Yay., Ankara, 1997.
4.Değişen İşçi Sınıfı- Alex Callinicos, Chris Harman, Çev. Osman Akınhay, Z Yayınları, İstanbul, 1994.
5.İktidar Seçkinleri- Wright Mills, Çev. Ünsal Oskay, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1974.
6.İstanbul ve Anadolu’dan Sınıf Profilleri- Korkut Boratav, İmge Yayınevi, Ankara, 2004.
7.Toplumsal Tabakalaşma- Eyüp Kemerlioğlu, Saray Kitabevleri, İzmir, 1996.
8.Tülin Öngen; ‘Teknik Emekgücünün Sınıfsal Profili’, Toplum ve Bilim, Sayı: 85, Yaz 2000.
9.Şükrü Argın; ‘Neo-Marksist Sınıf Analizinde Weber Hayaleti’, Birikim, Sayı:36, Nisan, 1992.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Toplumsal Eşitsizlik Nedir? Tarihsel ve Toplumsal Açıdan çeşitli Eşitsizlik Örüntüleri
2. Hafta - Teorik
Toplumsal tabakalaşma biçimleri ve toplumsal tabakalaşmayla ilgili teoriler, İşlevselci Tabakalaşma Teorisi
3. Hafta - Teorik
Toplumsal tabakalaşma perspektifi ve toplumsal sınıf perspektifi arasındaki temel farklılıklar nelerdir? Tabakalar ve Sınıflar birbirinden nasıl ayrılır?
4. Hafta - Teorik
Klasik tabakalaşma kuramları-Karl Marx’ın kuramı -felsefesi, metodolojik yaklaşımı, sınıf kuramı, proleterleşme-kutuplaşma-devrimci değişim, sınıf bilinci yaklaşımı
5. Hafta - Teorik
Max Weber’in kuramı, felsefesi, metodolojik yaklaşımı, tabakalaşma kuramı, Sınıf, statü grubu ve parti.
6. Hafta - Teorik
20. yüzyılda sınıf yapısındaki değişimler
7. Hafta - Teorik
Sermaye birikim rejimlerindeki farklılaşma ve sınıflar üzerindeki etkileri
8. Hafta - Teorik
Yönetim ve mülkiyet bölünmesi, yönetici sınıf ve kapitalist sınıf formasyonunda yeni beyaz yakalılar, sermayenin bürokratikleşmesi
9. Hafta - Teorik
Teknolojik devrimler, dönüşümler üretim biçimindeki farklılaşmalar ve sınıflar üzerindeki etkileri , Taylorizm-fordizm ve fordist üretim biçiminin sınıfsal sonuçları , Post-fordizm ve post-fordist/esnek üretim biçiminin sınıfsal etkileri
10. Hafta - Teorik
Yeni orta sınıf ve beyaz yakalı çalışanların tarihsel gelişimi
11. Hafta - Teorik
Küresel ve neo-liberal politikalar bağlamında beyaz yakalıların değişen konumu, Yeni Proleterleşme, Güvencesizleşme ve Prekarya
12. Hafta - Teorik
Üst sınıflar/burjuvazinin yapısındaki dönüşümler- Avrupa ve Türkiye’den görünümler
13. Hafta - Teorik
Yeni medya, tüketimcilik ve tüketim toplumu fenomeninin sınıflar üzerindeki etkileri
14. Hafta - Teorik
Sosyal Sınıfların geleceğine dair tartışmalar, yeni eşitsizlikler, yeni sınıfsal örüntüler ve yeni mücadele biçimleri
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142370
Okuma140342
Bireysel Çalışma130339
Ara Sınav120222
Dönem Sonu Sınavı130232
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)205
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
5
5
5
5
4
5
4
5
5
4
OÇ-2
5
5
5
5
5
4
5
4
5
5
4
OÇ-3
5
5
5
5
5
4
5
4
5
5
4
OÇ-4
5
5
5
5
5
4
5
4
5
5
4
OÇ-5
5
5
5
5
5
4
5
4
5
5
4
OÇ-6
5
5
5
5
5
4
5
4
5
5
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026