Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Türk Düşüncesi
Ders Kodu: TAR258
Ders Türü: Bölüm Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Türk Düşüncesi dersinin amacı, öğrencilerin entelektüel ve kültürel birikimlerini artırarak, düşünce tarihini ve gelişimini anlamalarını sağlamak üzerinde kurgulanmıştır. Bununla bağlantılı olarak; Türk düşüncesinin kurucu unsurlarını ortaya koymak, bu unsurların tarihî, sosyolojik, felsefi ve kültürel yönlerini belirlemek ve bunların devlet, hukuk, kültür ve toplum gibi alanlara nasıl bir istikamet verdiğini günümüz koşulları da dikkate alınarak kültürel devamlığın ana yönlerini belirginleştirmek bu dersin diğer amaçları arasındadır.

Özet İçerik

Türk Düşüncesi dersinin içeriği, özellikle kurucu metinler üzerinden Türk düşünce formlarını, devlet, hukuk, siyaset, ekonomi, kültür gibi kavramlar üzerinde izlerini sürmek ve bu metinler doğrultusunda Türk düşüncesinin tarihsel ufuklarını ortaya koymaktır. Bunu yaparken de Oğuz Kağan Destanı, Orhun Yazıtları, Nizamülmülk Siyasetnamesi, Kutadgu Bilig ve Osmanlı dönemi kurucu metinlerinden siyasetnameler ve benzeri kurucu metinler üzerinden de bu düşüncenin tarihsel sürekliliğini ortaya koyacak bir içerik oluşturulur. Bu da, öğrencilerin Türk düşüncesinin gelişimini, önemli temsilcilerini ve katkılarını anlamalarına yardımcı olmasıyla ortaya çıkar. Bu yüzden bu dersin içeriği, İslam öncesi ve İslam sonrası olmak iki temel döneme ayrılmış ve devlet, hukuk, ahlak, inanç, felsefe, dil, bilim gibi ana konuları içerecek şekilde oluşturulmuştur. Bu konuları da alt konulara bölünerek anlamlı bir bütünlük içinde dersin içeri kurgulanmıştır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Musa GÜMÜŞ
Öğrenme Çıktıları
1.Türk Düşünce tarihini alanı ve kaynaklarını öğrenir.
2.Türk düşüncesinin kurucu unsurları hakkında bilgi sahibi olur.
3.Türk düşüncesinin temsilcileri ve dönemleri hakkında bilgi sahibi olur.
4.Türklerin bilim ve düşünce dünyasının sosyal ve doğa bilimlerine katkılarını öğrenir.
5.Türk düşüncesinin sürekliliği ve toplumsallığı ile ile ilgili bütüncül bir fikre sahip olur.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Mehmed Niyazi, Türk Devlet Felsefesi, İstanbul 1993.
2. Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig, Çev, Reşit Rahmeti Arat, Ankara, 1994.
3.Ayhan Bıçak, Türk Düşüncesi 1 - Kökenler, Dergah Yayınları, İstanbul 2013
4.Dilaver Cebeci (Editör), Türk Düşüncesi, İrfan Yayıncılık, İstanbul 2010.
5.Ayhan Bıçak, Türk Düşüncesi-II Kaygılar, Dergah Yayınları, İstanbul 2010.
6. Hilmi Ziya Ülken, Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, İstanbul 1994.
7.Diriliş Yolunda Türk Düşüncesi Necati Öner’e Armağan Kitabı
8.Ahmet Çapku, Çağdaş Türk Düşüncesi Üzerine, Pınar Yayınları, İstanbul 2020.
9.Ömer Bozkurt, Türk İslam Düşüncesi Tarihi, Divan Kitap, İstanbul 2018.
10.İsmail Taş, Türk-İslam Düşüncesi Yazıları, Palet Yayınları, Konya 2017.
11.Ahmet Dağ, Modernleşme Ekseninde Türk Düşüncesi, Büyüyen Ay, İstanbul 2020.
12.Fahrettin Olguner, Türk-İslam Düşüncesi Üzerine, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2017.
13.Mehmet Akıncı-Gökçe Nur Şafak, Türk İslam Siyasi Düşüncesi: Teşekkül Devrinden 18. Yüzyıla, Kadim Yayınları, Ankara 2020.
14.Bedri Mermutlu, Türk Sosyal Düşünce Bibliyografyası (1729-1928), Kitabevi Yayınları, İstanbul 2008.
15.Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi I-II. Cilt, Altınordu Yayınları, Ankara 2020.
16.Bahaeddin Ögel, Türklerde Devlet Anlayışı, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2020.
17.Feyzullah Eroğlu, Türk Yönetim Tarihi ve Düşüncesi, Beta Basım Yayım, İstanbul 2018.
18.Süleyman Hayri Bolay, Alparslan’dan Günümüze Kuşbakışı Türk Düşüncesi I ve II, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara 2024.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Türk kavramının içeriği kaynak tanıtımı
2. Hafta - Teorik
Türk Düşüncesi'nin tarihi serüveni
3. Hafta - Teorik
Türk düşüncesinin kurucu metinleri I: Orhun Abideleri
4. Hafta - Teorik
Orhun Abideleri: Devlet ve Hukuk Düşüncesi
5. Hafta - Teorik
Orhun Abideleri: Ahlak Düşüncesi ve siyasî akıl
6. Hafta - Teorik
İslam sonrası Türk Düşüncesinin kurucu metinleri
7. Hafta - Teorik
Kutadgu Bilig ve Türk Düşüncesinin seyri
8. Hafta - Teorik
Kutadgu Bilig’de devlet ve Ahlak düşüncesi
9. Hafta - Teorik
Kutadgu Bilig’de kültürel akıl
10. Hafta - Teorik
Türk düşüncesinde sosyal bilimler: temsilciler ve miras
11. Hafta - Teorik
Türk düşüncesinde Fen Bilimleri: temsilciler ve miras
12. Hafta - Teorik
Türk düşüncesinin Osmanlı serüveni: Devlet ve Hukuk düşüncesi
13. Hafta - Teorik
Türk düşüncesinin Osmanlı serüveni: Ahlak ve Kültürel akıl
14. Hafta - Teorik
Modernleşme döneminde Türk düşüncesinin Osmanlı serüveni: Tanzimat , inşa ve Cumhuriyet kalan Mirası
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%40
Ödev1%30
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Ödev110111
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı115116
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)80
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
3
OÇ-2
OÇ-3
OÇ-4
OÇ-5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026