Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Bizans Sivil Mimarlığı
Ders Kodu: SAT462
Ders Türü: Bölüm Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Derste, Bizans dönemi sivil yaşamı, kırsal ve kentsel konut ile imparatorluk sarayları, tarihi kaynakların verdiği bilgiler, kazı buluntuları ve günümüze gelen kalıntılar eşliğinde incelenmektedir. Bu ders, öğrencinin Bizans sivil mimarisinin ortaya çıkışı ve gelişimi ile farklı işlevlerle inşa edilmiş sivil yapıların plan özelliklerini öğrenmelerini ve böylece dönemin yapısal karakterini çözümleyerek kavramalarını amaçlar.

Özet İçerik

Erken Hristiyanlık, Orta ve Son Bizans Dönemlerinde Sivil Mimari örnekleri plan şekillerine göre gruplara ayrılarak ele alınmaktadır. Bu derste, kırsal ve kentsel yerleşimlerde konutlar, imparatorluk ve sayfiye sarayları ile sarnıçlar, suyolları ve hipojeler, tarihsel yapım evreleri, plan özellikleri ve yöresel farklılıkları ile görsel malzeme eşliğinde karşılaştırılarak incelenmektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Mustafa Kemal ŞAHİN
Öğrenme Çıktıları
1.Bizans Dönemi Sivil yaşamı. Romalı kimliğinin devam ettiği Erken Hristiyanlık Döneminde sivil yaşam hakkında genel bilgi.
2.6. yüzyıl sonrasında değişen dini, kültürel kimlik ile birlikte sivil hayattaki değişim ve bunun mimariye yansıması
3.Erken Hristiyanlık ve ilk Bizans Dönemi kent planları ve konutları.
4.Bizans Sanatında sıkça kullanılan bilimsel terimleri öğrenme.
5.Bizans Sanatına ilişkin bilimsel araştırma yöntemlerini kavrama..
6.Orta ve Son Bizans Dönemi kırsal ve kentsel yerleşimler. Konutların tipolojik ayırımını kavrama.
7.Erken Hristiyanlık ve İlk Bizans Dönemlerinde inşa edilmiş sivil konutların plan ve süsleme özellikleri açısından kendinden önceki ve sonraki dönemlerde inşa edilmiş aynı işlevlerdeki yapılarla karşılaştırarak Bizans Mimarisi içindeki yerini değerlendirme. İnsan-İnanç-Mekan ilişkilerini ve bunun mimariyi biçimlendirmesini tartışma.
8.Bizans imparatorluk sarayları hakkında genel bilgilendirme.
9.Sivil mimarlık örnekleri arasında su yolları ve sarnıçlar hakkında örnekler eşliğinde genel değerlendirme.
10.Bizans Dönemi sivil mimarlık örneklerinin plan ve süsleme özellikleri açısından kendinden önceki ve sonraki dönemlerde inşa edilmiş aynı işlevlerdeki yapılarla karşılaştırarak Bizans Mimarisi içindeki yerini değerlendirme.
11.İnsan-İnanç-Mekan ilişkilerini ve bunun mimariyi biçimlendirmesini tartışma.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.GOMBRICH, E. H., Sanatın Öyküsü, (Çev. B. Cömert), İstanbul 1980.
2.MANGO, C., Bizans Mimarisi, (Çev. M. Kadiroğlu), Ankara 2006
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin tanıtımı, Roma Dönemi konutları hakkında genel bilgi. Hristiyanlığın ortaya çıkışı ile dinin sivil hayata ve mimariye yansımasının tartışılması.
2. Hafta - Teorik
Erken Bizans dönemi kentleri ve konut tipleri. Yapı Malzemeleri-teknikler. (görsel malzeme eşliğinde).
3. Hafta - Teorik
Erken Bizans Dönemi kent merkezleri. Ephesos ve Sardes Evleri –tarihsel evreleri ve plan tipleri (görsel malzeme eşliğinde).
4. Hafta - Teorik
Erken Bizans Dönemi kent merkezleri. Hierapolis ve Aphrodisias Evleri –tarihsel evreleri ve plan tipleri (görsel malzeme eşliğinde).
5. Hafta - Teorik
Erken Bizans Dönemi kent merkezleri. Kappadokia: Derinkuyu ve Kaymaklı (görsel malzeme eşliğinde).
6. Hafta - Teorik
Orta Bizans Dönemi kentleri ve konut mimarisi hakkında genel bilgi. Orta Bizans Dönemi kent merkezleri. Bergama ve Kyme Evleri–tarihsel evreleri ve plan tipleri (görsel malzeme eşliğinde).
7. Hafta - Teorik
Bizans imparatorluk sarayları hakkında Kronikler (Aleksiad) ve güncel kaynaklar eşliğinde genel bilgi. İstanbul Büyük Saray–tarihsel evreleri ve plan tipleri (görsel malzeme eşliğinde).
8. Hafta - Teorik
Bizans İmparatorluk Sarayları: Boukoleion ve Blakhernai (Tekfur) Sarayı–tarihsel evreleri ve plan tipleri (görsel malzeme eşliğinde).
9. Hafta - Teorik
Bizans İmparatorluk Sarayları: Nymphaion Sarayı–tarihsel evreleri ve plan (görsel malzeme eşliğinde).
10. Hafta - Teorik
Bizans imparatorluk sarayları: Mangana (Manginoi) Sarayı. Tarihçesi ve Mimarisi (Görsel malzeme eşliğinde)
11. Hafta - Teorik
Bizans Sayfiye sarayları: Hebdomon’daki Saraylar. Rhegion Sarayı, Bryas Sarayı, Damatrys Sarayı. Tarihçesi ve Mimarisi (Görsel malzeme eşliğinde)
12. Hafta - Teorik
Su yapıları hakkında genel bilgi. Su yolları ve Sarnıçlar: Valens (Bozdoğan) Kemeri Tarihçesi ve Mimarisi (Görsel malzeme eşliğinde)
13. Hafta - Teorik
Kapalı Sarnıçlar: Bazilika Sarnıcı, Binbirdirek Sarnıcı, Myralaion Sarnıcı Tarihçesi ve Mimarisi Açık Sarnıçlar: Aeitos Sarnıcı (Çukurbostan), Aspar Sarnıcı (Sultan Selim Çukurbostanı) Tarihçesi ve Mimarisi (Görsel malzeme eşliğinde)
14. Hafta - Teorik
Hipojeler hakkında genel bilgi. Anadolu’dan örnekler: İznik Elbeyli Köyü, Sardis, Ankara, Amasya, Hipojeleri Tarihçesi ve Mimarisi (Görsel malzeme eşliğinde)
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Okuma100110
Bireysel Çalışma5015
Ara Sınav1718
Dönem Sonu Sınavı19110
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
5
5
5
5
4
3
4
4
4
5
5
5
OÇ-2
5
5
4
5
3
3
3
4
4
5
5
5
OÇ-3
3
4
5
5
4
5
4
5
3
5
5
3
OÇ-4
5
5
5
5
4
3
4
4
4
5
5
5
OÇ-5
5
5
5
5
3
3
4
3
4
5
4
5
OÇ-6
5
5
5
5
3
5
3
4
4
3
3
5
OÇ-7
5
5
5
5
3
4
3
4
4
3
3
5
OÇ-8
4
5
5
4
3
3
4
5
4
4
4
4
OÇ-9
5
5
5
5
3
3
4
4
4
3
4
5
OÇ-10
5
5
5
5
3
3
3
4
4
3
3
5
OÇ-11
5
5
5
5
3
3
3
4
4
3
3
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026