Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
İstilacı Türler ve Ekosisteme Etkileri
Ders Kodu: SUM217
Ders Türü: Bölüm Dışı Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilerin istilacı türler ve biyolojik istila süreçleri hakkında temel ekolojik kavramları öğrenmelerini, istilacı türlerin ekosistemler ve tarımsal üretim sistemleri üzerindeki etkilerini değerlendirebilmelerini ve örnek istilacı türler üzerinden bu süreçleri yorumlayabilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin; istilacı türlerin giriş ve yayılma yollarını, ekolojik ve ekonomik etkilerini, biyolojik çeşitlilik üzerindeki sonuçlarını, kontrol ve yönetim yaklaşımlarını kavramaları hedeflenmektedir. Ayrıca öğrencilerin seçtikleri bir istilacı tür hakkında araştırma yaparak bilimsel bilgiyi sunum yoluyla ifade etme becerisi kazanmaları amaçlanmaktadır.

Özet İçerik

İstilacı tür, yabancı tür, yerli tür, biyolojik istila, vektör, giriş, yerleşme ve yayılma kavramları; istilacı türlerin ortaya çıkış nedenleri; insan faaliyetleri, ticaret, taşımacılık, balast suyu, evcil hayvan ve süs bitkisi ticareti gibi taşınım yolları; ekosistem temelli ve tür temelli istila mekanizmaları; doğal düşmandan kurtulma hipotezi, niş fırsatı, rekabet, predasyon, hibridizasyon, allelopati ve fenotipik plastisite; istilacı türlerin biyolojik çeşitlilik, habitat yapısı, ekosistem işleyişi, tarımsal üretim, sucul sistemler, insan sağlığı ve ekonomi üzerindeki etkileri; örnek istilacı bitki, hayvan ve sucul türler; örnek olay incelemeleri; istilacı türlerin izlenmesi, kontrolü, biyokontrol, kimyasal kontrol, karantina, erken tespit ve hızlı müdahale yaklaşımları; öğrencilerin seçtikleri bir istilacı tür hakkında hazırladıkları araştırma ve sunum çalışmaları.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.İstilacı tür, yabancı tür, yerli tür, biyolojik istila, vektör, giriş, yerleşme ve yayılma gibi temel kavramları açıklar.
2.İstilacı türlerin yeni ekosistemlere giriş, yerleşme ve yayılma süreçlerini; insan faaliyetleri, taşınım vektörleri, ekolojik bozulma ve iklim değişikliği gibi faktörlerle ilişkilendirir.
3.İstilacı türlerin tarımsal üretim, doğal ekosistemler, biyolojik çeşitlilik, ekosistem hizmetleri, ekonomi ve insan sağlığı üzerindeki olası etkilerini değerlendirir.
4.Örnek istilacı türler ve örnek olaylar üzerinden istila mekanizmalarını, türler arası rekabeti, predasyonu, hibridizasyonu, habitat değişimini ve ekosistem işleyişindeki değişimleri analiz eder.
5.Bir istilacı tür hakkında bilimsel kaynaklara dayalı bilgi toplayarak türün yayılışı, etkileri ve yönetim/kontrol seçeneklerini sözlü sunum yoluyla aktarır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Ders notları
2.Küresel istilacı türler veritabanı https://www.invasivespeciesinfo.gov/species-profiles-list
3.USA Ulusal İstilacı Türler Bilgi Merkezi https://www.invasivespeciesinfo.gov/species-profiles-list
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Derse giriş ve istilacı tür kavramının tanıtılması.
1. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
2. Hafta - Teorik
Yerli, yabancı, egzotik ve istilacı tür kavramlarının açıklanması.
2. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
3. Hafta - Teorik
Biyolojik istila sürecinde giriş, yerleşme ve yayılma aşamaları.
3. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
4. Hafta - Teorik
İstilacı türlerin taşınma yolları ve temel vektörler.
4. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
5. Hafta - Teorik
İnsan faaliyetleri, ticaret, taşımacılık ve balast suyunun rolü.
5. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
6. Hafta - Teorik
Ekosistem temelli istila mekanizmaları ve niş fırsatları.
6. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
7. Hafta - Teorik
Tür temelli mekanizmalar, rekabet ve doğal düşmandan kurtulma hipotezi.
7. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
8. Hafta - Teorik
İstilacı türlerin biyolojik çeşitlilik ve ekosistem işleyişine etkileri.
9. Hafta - Teorik
İstilacı türlerin tarım, ekonomi ve insan sağlığı üzerindeki etkileri.
9. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
10. Hafta - Teorik
Sucul ekosistemlerde istilacı türler ve örnek olaylar.
10. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
11. Hafta - Teorik
Karasal ekosistemlerde istilacı bitki ve hayvan örnekleri.
11. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
12. Hafta - Teorik
İstilacı türlerin izlenmesi, kontrolü ve yönetim yaklaşımları.
12. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
13. Hafta - Teorik
Öğrenci sunumları: seçilen istilacı türlerin değerlendirilmesi.
13. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
14. Hafta - Teorik
Öğrenci sunumları ve dersin genel değerlendirmesi.
14. Hafta - Ön Hazırlık
Ders Kitabı Okuması
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Ödev1415
Sunum110111
Ara Sınav1516
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
1
OÇ-2
1
OÇ-3
1
OÇ-4
1
OÇ-5
1
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026