Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Peyzaj Yönetimi
Ders Kodu: PM420
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu derste; peyzaj yönetiminin temel kavram, ilke, yaklaşım ve araçlarının doğal, kültürel, sosyal, ekonomik ve mekânsal süreçler bağlamında kavratılması amaçlanmaktadır. Öğrencilerin peyzajı doğa, insan ve zaman ilişkisiyle değişen çok katmanlı bir sistem olarak değerlendirmesi; peyzaj değişimini oluşturan sosyal, ekonomik ve çevresel süreçleri yorumlaması hedeflenmektedir. Ayrıca öğrencilerin Avrupa Peyzaj Sözleşmesi, analiz, izleme, senaryo, karar destek ve katılım araçları ile peyzaj yönetim planı hazırlama aşamalarını ilişkilendirerek sürdürülebilir yönetim hedefleri, stratejileri, eylem önerileri ve izleme göstergeleri geliştirebilmesi amaçlanmaktadır.

Özet İçerik

Bu derste; peyzaj kavramı, peyzajın doğa-insan-zaman ilişkisi içinde oluşumu, peyzaj değişimi ve peyzaj yönetiminin gerekliliği ele alınır. Planlama, koruma, bakım ve yönetim ilişkisi; Avrupa Peyzaj Sözleşmesi, koruma-kullanma dengesi, katılım, yönetişim ve adaptif yönetim ilkeleri kapsamında değerlendirilir. Peyzaj yönetiminde kullanılan analiz, izleme, senaryo, karar destek ve katılım araçları; paydaşlar, koordinasyon, bakım-yönetim süreçleri ve izleme göstergeleriyle birlikte incelenir. Son bölümde peyzaj yönetim planı hazırlama süreci; tanımlama, sorun belirleme, amaç-hedef-ilke geliştirme, strateji ve eylem önerileri, uygulama, bakım, izleme ve geri besleme aşamaları üzerinden değerlendirilir. Dersin değerlendirmesinde dönem içi çalışmalar ve dönem sonu sınavı esas alınır. Dönem içi değerlendirme; derse katılım/performans, ödevler ve ara sınav olmak üzere toplam %40 oranında yapılır. Bu kapsamda derse katılım/performans %5, ödevler %20 ve ara sınav %15 oranında değerlendirmeye dâhil edilir. Dönem sonu değerlendirme ise final sınavı üzerinden yapılır ve toplam başarı notunun %60’ını oluşturur. Dersi tekrar alan öğrenciler, dersin güncel ölçme-değerlendirme yapısı kapsamında verilen tüm ödevleri, derse katılım/performans çalışmalarını, ara sınavı ve dönem sonu sınavını yeniden yerine getirmekle yükümlüdür.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Ebru ERSOY TONYALOĞLU
Öğrenme Çıktıları
1.Peyzaj yönetimi kavramını, kapsamını, temel ilkelerini ve peyzaj planlama-koruma-bakım-yönetim ilişkisini açıklayabilme. (Bilgi ve Yetkinlik Düzeyi)
2.Peyzaj değişimini oluşturan sosyal, ekonomik ve çevresel süreçleri doğal ve kültürel peyzajların sürdürülebilirliği bağlamında değerlendirebilme. (Bilgi, Beceri ve Yetkinlik Düzeyi).
3.Peyzaj yönetiminde kullanılan analiz, izleme, senaryo, karar destek ve katılım araçlarını yönetim süreciyle ilişkilendirebilme. (Beceri ve Yetkinlik Düzeyi).
4.Avrupa Peyzaj Sözleşmesi, yönetişim, paydaş katılımı ve adaptif yönetim yaklaşımlarını peyzaj yönetimi bağlamında yorumlayabilme. (Bilgi, Beceri ve Yetkinlik Düzeyi).
5.Peyzaj yönetim planı hazırlama sürecinde amaç, hedef, ilke, strateji, eylem önerisi, bakım-yönetim süreci ve izleme göstergeleri geliştirebilme. (Bilgi, Beceri ve Yetkinlik Düzeyi).
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Antrop, M. (2005). From holistic landscape synthesis to transdisciplinary landscape management. From landscape research to landscape planning: aspects of integration, education and application, 12, 27-50.
2.Jansson, M., Vogel, N., Fors, H., & Randrup, T. B. (2018). The governance of landscape management: new approaches to urban open space development. Landscape Research.
3.Lennon, J. L. (2012). Cultural landscape management: International influences. In Managing cultural landscapes (pp. 45-69). Routledge.
4.Izakovičová, Z., Miklós, L., Miklósová, V., & Petrovič, F. (2019). The integrated approach to landscape management—Experience from Slovakia. Sustainability, 11(17), 4554.
5.Oliver, C. D., Covey, K., Hohl, A., Larsen, D., McCarter, J. B., Niccolai, A., & Wilson, J. (2012). Landscape management. Forest landscape restoration: Integrating natural and social sciences, 39-65.
6.Hitchmough, J. D. (1994). Urban landscape management. Inkata Press Pty Ltd.
7.Prager, K. (2015). Agri-environmental collaboratives for landscape management in Europe. Current Opinion in Environmental Sustainability, 12, 59-66.
8.Erdem, N., & Coşkun, A. A. (2009). Avrupa Peyzaj Sözleşmesi hükümlerinin Türk planlama mevzuatına uyumluluk analizi. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 59(2), 67-81.
9.Konseyi, A. (2000). AK Peyzaj Sözleşmesi.
10.Uzun, O. (2006). Peyzaj Planlama ve Peyzaj Yönetimi, Türkiye’de ki Peyzaj Uygulamaları ve Avrupa Peyzaj Sözleşmesi. Gökçeada Eğitim Uygulama Programı, Çanakkale.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin tanıtımı: kapsamı, amacı, önemi, işleyiş biçimi ve değerlendirme ölçütleri.
2. Hafta - Teorik
Peyzaj kavramı: peyzajın doğa, insan ve zaman ilişkisi içinde çok katmanlı bir sistem olarak okunması.
3. Hafta - Teorik
Peyzaj değişimi: sosyal, ekonomik ve çevresel süreçlerin peyzaj yapısı, işlevi ve karakteri üzerindeki etkileri.
4. Hafta - Teorik
Peyzaj planlama, koruma, bakım ve yönetim ilişkisi; planlamanın mekânsal karar, yönetimin süreç ve değişim yönetimi olarak ele alınması.
5. Hafta - Teorik
Avrupa Peyzaj Sözleşmesi ve peyzaj yönetimi: peyzajın yaşam alanı olarak değerlendirilmesi, koruma-kullanma dengesi ve değişime rehberlik.
6. Hafta - Teorik
Peyzaj yönetiminde farklı yaklaşımlar: ekolojik yaklaşım, planlama yaklaşımı, yönetişim yaklaşımı ve karma yönetim yaklaşımları.
7. Hafta - Teorik
Peyzaj yönetiminde paydaşlar, katılım, koordinasyon ve çatışma yönetimi.
8. Hafta - Teorik
Peyzaj yönetiminin kapsamı, amacı, hedefleri ve ilkeleri: bütüncül yaklaşım, sürdürülebilirlik, adaptif yönetim, çok ölçeklilik ve disiplinlerarası yaklaşım.
9. Hafta - Teorik
Peyzaj yönetiminde analiz araçları: alan kullanımı/arazi örtüsü, peyzaj deseni, ekosistem hizmetleri ve mekânsal analizler.
10. Hafta - Teorik
Peyzaj yönetiminde izleme araçları: uydu verileri, zaman serisi, göstergeler, saha gözlemi, sosyo-ekonomik izleme ve katılımcı izleme sistemleri.
11. Hafta - Teorik
Peyzaj yönetiminde senaryo ve karar destek araçları: gelecek senaryoları, uygunluk değerlendirmesi, çok kriterli karar verme ve yönetim alternatifleri.
12. Hafta - Teorik
Peyzaj yönetim planı hazırlama süreci I: peyzajın tanımlanması, sorunların belirlenmesi, paydaş analizi, amaç, hedef ve ilkelerin oluşturulması.
13. Hafta - Teorik
Peyzaj yönetim planı hazırlama süreci II: stratejiler, eylem önerileri, uygulama araçları, bakım-yönetim süreçleri, sorumluluklar, izleme göstergeleri ve geri besleme.
14. Hafta - Teorik
Genel değerlendirme: peyzaj yönetim planı/projesi örnekleri, sürdürülebilir yönetim önerileri ve güncel tartışmalar.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Ödev2%20
Ara Sınav (Vize)1%15
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Ödev25520
Ara Sınav1314
Dönem Sonu Sınavı1819
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
4
3
4
3
OÇ-2
4
5
5
4
5
OÇ-3
4
5
4
3
4
OÇ-4
3
3
3
3
4
4
4
OÇ-5
4
5
4
5
3
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026