Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Engelsiz Tasarım
Ders Kodu: PM219
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı; peyzaj mimarlığı öğrencilerinin engelli bireyler ve farklı kullanıcı gruplarına yönelik kapsayıcı ve evrensel tasarım ilkelerini kavramalarını sağlamak, erişilebilir peyzaj tasarımına ilişkin ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler ile standartları tanıtmak, engelsiz dış mekân tasarımında uygulanabilecek yöntem ve teknikleri aktarmak, peyzaj tasarımını farklı açılardan değerlendirme becerisini geliştirerek erişilebilirlik ve kapsayıcı kullanım ilkeleriyle tasarım değerlendirmesine katkı sağlamaktır. Bu çerçevede öğrencilerin; farklı kullanıcı özelliklerini ve gereksinimlerini göz önünde bulundurarak mesleki farkındalık kazanmaları ve tasarım süreçlerinde bu bilgileri etkin biçimde uygulamaları hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Derste engelli kavramı ve engelliliğin sınıflandırılması ele alınmakta; evrensel tasarım, herkes için tasarım ve kapsayıcı tasarım yaklaşımları karşılaştırmalı biçimde incelenmektedir. Türkiye ve uluslararası ölçekte erişilebilirliğe ilişkin yasal düzenlemeler ve standartlar aktarılmaktadır. Peyzaj mimarlığı kapsamında engelsiz park, meydan, yol, oyun alanı ve kentsel açık alan tasarım ilkeleri, erişilebilir donatı ve mobilya seçimi ile yönlendirme sistemleri uygulamalı örneklerle tartışılmaktadır. Öğrenciler dönem boyunca geliştirdikleri projeyi sunarak tasarım becerilerini pekiştirmektedir. Dersin değerlendirilmesinde yazılı sınavlar, derse katılım/performans ve ödev çalışmaları esas alınır. Dönem içi değerlendirme; derse katılım/performans, ödev çalışması ve ara sınav olmak üzere toplam %40’tır. Dönem sonu değerlendirme ise final sınavı (%60) üzerinden yapılır. Dersi tekrar alan öğrenciler, dersin güncel ölçme-değerlendirme yapısı kapsamında verilen tüm ödevleri, derse katılım/performans çalışmalarını ve sınavları yeniden yerine getirmekle yükümlüdür.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Özgür KAMER AKSOY
Öğrenme Çıktıları
1.Engelli kavramını, engelliliğin sınıflandırmasını ve evrensel/kapsayıcı tasarım ilkelerini açıklama.
2.Erişilebilir peyzaj tasarımına ilişkin ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeleri ve standartları tanımlama.
3.Farklı kullanıcı gruplarının fiziksel, bilişsel ve duyusal özelliklerini peyzaj tasarım kararlarıyla ilişkilendirme.
4.Engelsiz dış mekân (park, oyun alanı, kentsel açık alan) tasarımında erişilebilirlik ilkelerini uygulama.
5.Peyzaj tasarım çözümlerini erişilebilirlik ve kapsayıcı kullanım ölçütleri çerçevesinde değerlendirme ve sunma.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Stoneham, J. and P. Thoday, 1996, Landscape Design for Elderly and Disabled People. Garden Art Press, ISBN: 1–870673–20–4, 232 pp.
2.Koca, C., 2010. Engelsiz Tasarım Kılavuzu. Dünya Engelliler Vakfı, 122 s. - Koca, C., 2010. Dünya Engelliler Vakfı Engelsiz Şehir Planlaması Bilgilendirme Raporu, 35 s.
3.OZİDA, 2010. Yerel yönetimler İçin Ulaşılabilirlik Temel Bilgiler Teknik El Kitabı. T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Yayınları, Ankara – Haziran 2010, Genel Yayın No: 49, ISBN: 978-975-19-4679-9, 122 s.
4.OZİDA, 2011. T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı (OZİDA), Ulaşılabilirlik Broşürü.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin tanıtımı; engelsiz/kapsayıcı/evrensel tasarım kavramlarına giriş
2. Hafta - Teorik
Engelli kavramı, engelliliğin sınıflandırılması ve tarihsel arka planı
3. Hafta - Teorik
Yasal çerçeve: Türkiye ve uluslararası mevzuat
4. Hafta - Teorik
Kullanıcı gruplarının fiziksel, bilişsel ve duyusal özellikleri
5. Hafta - Teorik
Erişilebilirlik standartları: Yürüyüş yüzeyleri, rampalar, merdiven ve korkuluklar
6. Hafta - Teorik
Engelsiz peyzaj tasarımı: Park, meydan ve kentsel açık alanlar
7. Hafta - Teorik
Engelsiz çocuk oyun alanları ve rekreasyon alanları tasarımı
8. Hafta - Teorik
Engelsiz kent mobilyaları ve donatı elemanları
9. Hafta - Teorik
Engelsiz yol ve ulaşım güzergahları; işaret ve yönlendirme sistemleri
10. Hafta - Teorik
Peyzaj tasarımında erişilebilirlik değerlendirmesi; kapsayıcı kullanım ilkeleri
11. Hafta - Teorik
Türkiye ve dünyadan engelsiz peyzaj örnekleri; karşılaştırmalı analiz
12. Hafta - Teorik
Türkiye ve dünyadan engelsiz peyzaj örnekleri; karşılaştırmalı analiz
13. Hafta - Teorik
Öğrenci proje sunumları
14. Hafta - Teorik
Öğrenci proje sunumları ve genel değerlendirme
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Ödev4%20
Ara Sınav (Vize)1%15
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Ödev34115
Ara Sınav1112
Dönem Sonu Sınavı1213
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)76
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
4
5
4
OÇ-2
4
5
OÇ-3
3
4
OÇ-4
4
OÇ-5
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026