
| Ders Kodu | : PM120 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 3 |
Bu dersin amacı; öğrencilerin peyzaj tasarımında ergonomi ve antropometri ilkelerini kavrayarak, farklı kullanıcı gruplarının gereksinimlerini, ölçü–oran ilişkilerini, erişilebilirlik ve kullanılabilirlik ölçütlerini değerlendirebilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin kamusal dış mekânlar, donatı elemanları, bitkisel tasarım, çocuk oyun alanları ve engelli bireylere yönelik tasarım kararlarını ergonomik açıdan irdeleyerek; işlevsel, güvenli, konforlu ve kullanıcı odaklı peyzaj tasarım çözümleri geliştirme becerisi kazanmaları hedeflenmektedir.
Ergonomi ve antropometri kavramları; peyzaj tasarımında kullanıcı gereksinimleri, ölçü–oran ilişkileri, erişilebilirlik, kullanılabilirlik ve konfor ölçütleri; kamusal dış mekânlarda donatı elemanlarının ergonomik değerlendirilmesi; bitkisel tasarımda ergonomik yaklaşımlar; engelli bireyler, çocuklar ve farklı kullanıcı grupları için tasarım ilkeleri; peyzaj tasarımlarında işlevsellik–ergonomi ilişkisi; dış mekânlarda yaygın tasarım hatalarının kullanıcı odaklı değerlendirilmesi ve ergonomi ilkelerine dayalı çözüm önerileri. Dersin değerlendirilmesinde yazılı sınavlar, derse katılım/performans ve ödev çalışmaları esas alınır. Dönem içi değerlendirme; derse katılım/performans, ödev çalışması ve ara sınav olmak üzere toplam %40’tır. Dönem sonu değerlendirme ise final sınavı (%60) üzerinden yapılır. Dersi tekrar alan öğrenciler, dersin güncel ölçme-değerlendirme yapısı kapsamında verilen tüm ödevleri, derse katılım/performans çalışmalarını ve sınavları yeniden yerine getirmekle yükümlüdür.
| Doç. Dr. Özgür KAMER AKSOY |
| 1. | Ergonomi ve antropometri kavramlarını peyzaj tasarımı bağlamında açıklayabilme ve peyzajı kullanıcı gereksinimi, ölçü–oran ilişkileri ile erişilebilirlik açısından farklı boyutlarıyla değerlendirebilme. |
| 2. | Farklı kullanıcı gruplarının (engelli bireyler, yaşlılar, çocuklar vb.) fiziksel, algısal ve erişilebilirlik gereksinimlerini peyzaj tasarım sürecinde bütünleşik biçimde ele alabilme. |
| 3. | Kamusal dış mekânlarda kullanılan donatı elemanlarını ölçü, konfor, güvenlik ve kullanılabilirlik ölçütleri açısından ergonomik olarak analiz edebilme ve çözüm önerileri geliştirebilme. |
| 4. | Bitkisel tasarım, çocuk oyun alanları ve engelli bireylere yönelik düzenlemelerde evrensel tasarım ve erişilebilirlik ilkelerini yorumlayabilme ve uygulayabilme. |
| 5. | Peyzaj tasarımlarında işlevsellik, erişilebilirlik ve kullanıcı konforunu göz önünde bulundurarak ergonomi ilkelerine dayalı, güvenli ve kullanıcı odaklı tasarım kararları geliştirebilme. |
| 1. | Babalık. F., C., 2007. Mühendisler İçin Ergonomi-İşbilimi,Nobel Yayın Dağıtım, Ankara. |
| 2. | Yörük, İ., Gülgün, B., Sayman, M.,Ünal Ankaya, M., 2006. Peyzaj Planlama Çalışmaları Kapsamında Ege Üniversitesi Kampüs Örneğindeki Peyzaj Donatı Elemanlarının Ergonomik-Antropometrik Açıdan İrdelenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 43 (1), 157-168. |
| 3. | Tilley, A. R., & Henry Dreyfuss Associates. (2002). The Measure of Man and Woman: Human Factors in Design (Rev. ed.). New York: Wiley. |
| 4. | Neufert, E., & Neufert, P. (2012). Architects’ Data (4th ed.). Oxford: Wiley-Blackwell. |
| 5. | Harris, C. W., Dines, N. T., & Brown, K. D. (Eds.). (1998). Time-Saver Standards for Landscape Architecture: Design and Construction Data. 2nd Edition. New York: McGraw-Hill. |
| 6. | Gehl, J. (2011). Life Between Buildings: Using Public Space (J. Koch, Trans.). Washington, DC: Island Press. |
| 7. | T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024). Erişilebilirlik Kılavuzu: Binalar. Ankara. |
| 8. | International Organization for Standardization. (2021). ISO 21542:2021 Building Construction — Accessibility and Usability of the Built Environment (2nd ed.). Geneva: ISO. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Ödev | 4 | %20 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %15 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 1 | 2 | 42 |
| Ödev | 1 | 10 | 4 | 14 |
| Ara Sınav | 1 | 8 | 1 | 9 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 10 | 1 | 11 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 76 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | PÇ-11 | PÇ-12 | |
OÇ-1 | ||||||||||||
OÇ-2 | 5 | 5 | ||||||||||
OÇ-3 | 4 | |||||||||||
OÇ-4 | 4 | 4 | ||||||||||
OÇ-5 | 4 | |||||||||||