Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Peyzaj Planlama Yöntemleri
Ders Kodu: PM316
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 2
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Peyzaj planlama sürecine yönelik konumsal veri toplama, üretme ve analiz yöntemlerinin öğretilmesi; CBS tabanlı mekânsal analizler, arazi örtüsü değişim analizi, peyzaj metrikleri ve çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarının kullanılarak planlama sürecinde değerlendirme ve karar üretme becerilerinin kazandırılması.

Özet İçerik

Bu ders kapsamında peyzaj planlama sürecinde kullanılan temel kavramlar, mekânsal analiz yöntemleri ve CBS tabanlı planlama yaklaşımları ele alınmaktadır. Ders sürecinde Türkiye’deki mekânsal planlama sistemi ve plan hiyerarşisi incelenmekte; vektör ve raster veri modelleri, konumsal veri üretimi, öznitelik tabloları ve tematik harita oluşturma süreçleri uygulamalı olarak değerlendirilmektedir. Arazi örtüsü ve arazi kullanım analizleri, zamansal mekânsal değişimlerin belirlenmesi ve peyzaj yapısının değerlendirilmesine yönelik peyzaj metrikleri dersin temel konuları arasında yer almaktadır. Ayrıca bağlantısallık, parçalanma ve bilgi teorisi tabanlı peyzaj metrikleri açıklanmakta; çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yaklaşımı kullanılarak CBS tabanlı uygunluk analizleri gerçekleştirilmektedir. Ders, öğrencilerin peyzaj planlama çalışmalarında analitik düşünme, mekânsal veri yorumlama ve karar destek süreçlerini değerlendirme becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Dönem içi değerlendirme; derse katılım/performans, ödev çalışması ve ara sınav olmak üzere toplam %40’tır. Dönem sonu değerlendirme ise final sınavı (%60) üzerinden yapılır. Dersi tekrar alan öğrenciler, dersin güncel ölçme-değerlendirme yapısı kapsamında verilen tüm ödevleri, derse katılım/performans çalışmalarını ve sınavları yeniden yerine getirmekle yükümlüdür.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Derya GÜLÇİN
Öğrenme Çıktıları
1.Peyzaj planlama sürecine ilişkin temel kavramları, mekânsal planlama sistemini ve planlama kademelerini açıklayabilme.
2.CBS tabanlı vektör ve raster veri modellerini kullanarak konumsal veri üretebilme ve tematik haritalar oluşturabilme.
3.Arazi örtüsü ve arazi kullanımı değişimlerini CBS tabanlı mekânsal analiz yöntemleri ile değerlendirebilme.
4.Peyzaj yapısını ve mekânsal örüntüyü peyzaj metrikleri ve bilgi teorisi tabanlı indeksler ile yorumlayabilme.
5.Çok ölçütlü karar verme yöntemleri ve AHP yaklaşımını kullanarak uygunluk ve değerlendirme analizleri gerçekleştirebilme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Burrough, P. and McDonnell R.A. 1998. Principles of Geographical Information Systems: Spatial Information Systems and Geostatistics. Oxford University Press.
2.Ahern, J. (2006). Theories, methods and strategies for sustainable landscape planning. From landscape research to landscape planning. Aspects of integration, education and application, 119-131.
3.Leitao, A. B., & Ahern, J. (2002). Applying landscape ecological concepts and metrics in sustainable landscape planning. Landscape and urban planning, 59(2), 65-93.
4.Lovelace, R., Nowosad, J., & Muenchow, J. (2025). Geocomputation with R. Chapman and Hall/CRC.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Peyzaj planlamanın temel kavramları ve planlama yaklaşımı
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Türkiye’de mekânsal planlama sistemi ve plan hiyerarşisi
3. Hafta - Teorik & Uygulama
CBS’de veri tipleri: Vektör ve raster veri modelleri
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Konumsal veri üretimi, öznitelik tabloları ve tematik haritalar
5. Hafta - Teorik & Uygulama
CBS tabanlı arazi örtüsü ve arazi kullanımı analizleri
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Arazi örtüsü değişim analizi ve zamansal mekânsal değişim
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Peyzaj metriklerine giriş ve peyzaj yapısının değerlendirilmesi
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Peyzaj metriklerinin mekânsal örüntü analizinde kullanımı
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Yama (patch), kenar (edge) ve şekil metrikleri
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Bağlantısallık ve parçalanma metrikleri
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Bilgi teorisi tabanlı peyzaj metrikleri
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Çok ölçütlü karar verme yöntemlerine giriş
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP): temel mantık ve ikili karşılaştırmalar
14. Hafta - Teorik & Uygulama
CBS tabanlı AHP uygulamaları ve uygunluk analizleri
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Ödev1%15
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Uygulamalı Ders142256
Ara Sınav1516
Dönem Sonu Sınavı1617
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
5
3
3
4
2
3
2
3
5
2
3
OÇ-2
3
1
3
5
2
5
3
3
4
3
3
OÇ-3
3
1
5
5
2
5
2
4
4
2
4
OÇ-4
4
2
3
5
1
5
2
3
4
3
4
OÇ-5
3
1
3
5
1
5
2
4
4
3
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026