Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Çevre Psikoloji
Ders Kodu: PM414
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilerin insan-çevre etkileşimini çevre psikolojisi perspektifinden kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında; kentsel baskı, gürültü ve çevre kirliliği gibi çevresel stres faktörlerinin insan davranışı ve refahı üzerindeki etkileri incelenmekte; peyzaj algısı, mekân kimliği ve kullanıcı davranışı arasındaki ilişkiler ele alınmaktadır. Öğrencilerin çevresel duyarlılık ve farkındalık kazanarak bu bilgileri peyzaj planlama ve tasarım süreçlerine entegre edebilmeleri hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Çevre psikolojisinin temel kavramları ve tarihsel gelişimi; insan-çevre etkileşimi kuramları; çevresel algı, bilişsel haritalar ve mekân temsili; yoğunluk, kalabalık ve kişisel alan; gürültü, hava kalitesi ve termal konfor; çevresel stres ve başa çıkma; mekân kimliği ve yere bağlılık; restoratif çevreler; kentsel açık alanların sosyal ve psikolojik boyutları; sürdürülebilir çevre davranışı; peyzaj tasarım ve planlamasında psikolojik yaklaşımlar; kentlerin sosyal, estetik ve çevresel açıdan değerlendirilmesi. Dersin değerlendirilmesinde yazılı sınavlar, derse katılım/performans ve ödev çalışmaları esas alınır. Dönem içi değerlendirme; derse katılım/performans, ödev çalışması ve ara sınav olmak üzere toplam %40’tır. Dönem sonu değerlendirme ise final sınavı (%60) üzerinden yapılır. Dersi tekrar alan öğrenciler, dersin güncel ölçme-değerlendirme yapısı kapsamında verilen tüm ödevleri, derse katılım/performans çalışmalarını ve sınavları yeniden yerine getirmekle yükümlüdür.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Özgür KAMER AKSOY
Öğrenme Çıktıları
1.Çevre psikolojisinin temel kavramlarını, kuramsal yaklaşımlarını ve tarihsel gelişimini açıklayabilme.
2.İnsan-çevre etkileşimini algı, biliş ve davranış boyutlarıyla analiz edebilme; çevresel stres faktörlerinin bireysel ve toplumsal etkilerini değerlendirebilme.
3.Mekân kimliği, yere bağlılık ve restoratif çevre kavramlarını peyzaj planlama ve tasarım süreçleriyle ilişkilendirebilme.
4.Peyzaj yönetimi sürecini kullanıcı algısı ve davranışı ile yönetim kararlarının sosyal boyutunu dikkate alarak değerlendirebilme.
5.Kentsel mekânları sosyal, çevresel, estetik ve politik açılardan çevre psikolojisi perspektifiyle irdeleyerek bütüncül bir değerlendirme yapabilme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Göregenli, M., 2010. Çevre Psikolojisi: İnsan-Mekan İlişkileri, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
2.Morval, J., 1985. Çevre Psikolojisine Giriş. Çevirin Nuri Bilgin.Ege Üniversitesi basımevi, Bornova-İzmir
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Çevre psikolojisine giriş: Temel tanımlar, kavramlar ve disiplinin kapsamı; psikoloji ile çevre biliminin kesişimi.
2. Hafta - Teorik
Çevre psikolojisinin tarihsel gelişimi: Öncü çalışmalar, kurucu isimler ve disiplinin Türkiye'deki yeri.
3. Hafta - Teorik
Çevre psikolojisinde temel kuramlar ve yaklaşımlar: Ekolojik yaklaşım, uyarılma kuramları, adaptasyon düzeyi.
4. Hafta - Teorik
Çevre psikolojisinde temel kuramlar ve yaklaşımlar: Stres-başa çıkma modelleri, restoratif çevre kuramları.
5. Hafta - Teorik
Çevresel algı ve bilişsel haritalar: Algı süreçleri, çevresel tercih, Lynch'in kent imgesi yaklaşımı.
6. Hafta - Teorik
Kişisel alan, mahremlik ve alansal davranış: Kavramlar, kültürel farklılıklar ve kentsel tasarıma yansımaları.
8. Hafta - Teorik
Çevresel stres faktörleri: Gürültü, hava kirliliği ve termal konforun insan davranışına etkileri.
9. Hafta - Teorik
Mekân kimliği, yere bağlılık ve yer duygusu: Kavramsal çerçeve, ölçüm yöntemleri ve peyzaj tasarımıyla ilişkisi.
10. Hafta - Teorik
Kentsel açık alanların sosyal ve psikolojik boyutları: Park, meydan ve kamusal alanların kullanıcı davranışına etkisi.
11. Hafta - Teorik
Restoratif çevreler ve insan refahı: Doğa-insan etkileşimi, iyileştirici peyzajlar, biyofilik tasarım ilkeleri.
12. Hafta - Teorik
Çevresel farkındalık, duyarlılık ve sürdürülebilir davranış: Çevre tutumları, pro-çevre davranış modelleri.
13. Hafta - Teorik
Peyzaj yönetimi ve kullanıcı algısı: Kullanıcı davranışının yönetim kararlarının sosyal boyutuyla ilişkisi; katılımcı yaklaşımlar.
14. Hafta - Teorik
Kentleri değerlendirme: Kentsel mekânları sosyal, çevresel, estetik ve politik açılardan çevre psikolojisi perspektifiyle irdeleme; genel değerlendirme.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Ödev4%20
Ara Sınav (Vize)1%15
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Bireysel Çalışma141128
Ara Sınav1617
Dönem Sonu Sınavı19110
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)87
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
2
2
1
2
OÇ-2
2
2
1
1
2
OÇ-3
3
2
2
1
2
OÇ-4
3
3
1
1
OÇ-5
2
2
2
2
2
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026