Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Yönetmen Sineması
Ders Kodu: RTS326
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Bu dersin amacı sinema tarihine damga vurmuş önemli yönetmenlerin sinema dili, anlatım teknikleri ve estetik yaklaşımlarını inceleyerek, öğrencilerin sinema sanatını yönetmen perspektifinden değerlendirebilme becerilerini geliştirmektir. Bu ders kapsamında, auteur kuramı çerçevesinde yönetmenin yaratıcı rolü ele alınacak; farklı dönemlerden ve coğrafyalardan seçilmiş örneklerle, yönetmenlerin sinemasal anlatıya nasıl özgün bir katkı sundukları analiz edilecektir. Amaç, öğrencilere eleştirel düşünme, film çözümleme ve yaratıcı ifade konusunda derinlik kazandırmaktır.

Özet İçerik

Bu ders, sinema tarihinde öne çıkan yönetmenlerin filmografileri üzerinden yönetmenin sinemasal anlatıdaki belirleyici rolünü incelemeyi amaçlar. Auteur kuramı temelinde, yönetmenin sinema dili, tematik tercihleri, görsel anlatım biçimleri ve teknik yaklaşımları analiz edilir. Ders kapsamında Alfred Hitchcock, Jean-Luc Godard, Stanley Kubrick, Akira Kurosawa, Nuri Bilge Ceylan gibi farklı coğrafyalardan ve dönemlerden yönetmenlerin filmleri ele alınarak, her birinin sinema sanatına kattığı özgün katkılar tartışılır. Öğrenciler, seçilen yönetmenlerin filmlerini teorik ve estetik bağlamda çözümleyerek, yönetmen merkezli film analizinde yetkinlik kazanırlar.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Auteur kuramının temel prensiplerini tanımlar ve eleştirel olarak tartışabilir.
2.Farklı tarihsel dönemler ve kültürel bağlamlardan seçilmiş önemli auteur yönetmenlerin özgün sinema dillerini tanır ve analiz edebilir.
3.Yönetmenlerin tematik ve stilistik amaçlarını ifade etmek için kullandığı görsel ve anlatı unsurlarını (mise-en-scène, sinematografi, kurgu, ses vb.) değerlendirebilir.
4.Seçili yönetmenlerin eserlerini sosyal, politik ve felsefi bağlamlarla ilişkilendirerek karşılaştırmalı analiz yapabilir.
5.Yönetmen merkezli eleştirel bir perspektifle filmler üzerine bilgiye dayalı, analitik argümanlar geliştirebilir ve bunu yazılı ve sözlü olarak sunabilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Akser, M. (2013). Auteur and Style in National Cinema, A Reframing of Metin Erksan's Time to Love. Cinej Cinema Journal, 3.1, 163-180.
2.Arslan, S. (2011). Cinema in Turkey, A New Critical History. Oxford University Press.
3.Atam, Z. (2011). Yakın Plan Yeni Türkiye Sineması. Cadde Yayınları.
4.Bickerton, E. (2012). Cahiers du Cinéma’nın Kısa Tarihi (Çev. Özgül, S.). Agora Kitaplığı.
5.Diken, B., Gilloch, G. & Hammond, C. (2018). Nuri Bilge Ceylan Sineması Türkiyeli Bir Sinemacının Küresel Hayal Gücü (Çev. Bingöl, A. N.). Metis Yayınları.
6.Dmytryk, E. (1990). Sinemada Yönetmenlik (Çev. Uzun, Ü.). Afa Yayınları.
7.Karadoğan, A. (2018). Modernist Estetik, Türkiye’de Sanat Sineması Tarihine Giriş (1896-2000). De Ki.
8.Karadoğan, A. (2010). Sanat Sineması Üzerine Yaklaşımlar ve Tartışmalar. De Ki.
9.Kolker, R. (2011). Film, Biçim ve Kültür (Çev. Ertınaz, F. vd.). De Ki.
10.Kovács, A. B. (2010). Modernizmi Seyretmek Avrupa Sanat Sineması, 1950-1980 (Çev. Yılmaz, E.). De Ki.
11.Makal, O. (1996). Fransız Sineması. Kitle Yayınları.
12.Monaco, J. (2002). Bir Film Nasıl Okunur (Çev. Yılmaz, E.). Oğlak Yayınları.
13.Stam, R. (2014). Sinema Teorisine Giriş (Çev. Salman, S. & Asatekin, Ç.). Ayrıntı Yayınları.
14.Wood, R. (2004). Hitchcock Sineması (Çev. Yılmaz, E.). Kabalcı Yayınevi.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin tanıtımı, beklentiler, değerlendirme kriterleri.
2. Hafta - Teorik
Auteur kuramının temelleri ve tarihçesi.
3. Hafta - Teorik
Sinema dili ve yönetmenin film üzerindeki yaratıcı kontrolü.
4. Hafta - Teorik
Alfred Hitchcock: “Rear Window” veya “Psycho” filmi üzerinden anlatı yapısı ve gerilim unsuru.
5. Hafta - Teorik
Jean-Luc Godard: “Breathless” filmi üzerinden "Yeni Dalga" sineması ve biçimsel deneyler.
6. Hafta - Teorik
Akira Kurosawa: “Rashomon” veya “Seven Samurai” filmi üzerinden gelenek ve modernlik arasında perspektif kullanımı ve kültürel anlatı:
7. Hafta - Teorik
Stanley Kubrick: “2001: A Space Odyssey” veya “The Shining” filmi üzerinden görsel mükemmeliyet ve tematik derinlik.
8. Hafta - Teorik
Andrei Tarkovsky: “Stalker” veya “Mirror” filmi üzerinden sinemada metafizik ve ritim.
9. Hafta - Teorik
Abbas Kiarostami: “Close-Up” veya “Taste of Cherry” filmi üzerinden gerçeklik, şiirsellik ve izleyici katılımı.
10. Hafta - Teorik
Martin Scorsese: “Taxi Driver” veya “Goodfellas” filmi üzerinden Amerikan rüyası ve şiddet.
11. Hafta - Teorik
Wong Kar-wai: “In the Mood for Love” filmi üzerinden zaman, aşk ve estetik.
12. Hafta - Teorik
Michael Haneke: “Funny Games” veya “Cache” filmi üzerinden rahatsız edici gerçeklik ve seyirciyle yüzleşme.
13. Hafta - Teorik
Yasujiro Ozu: “Tokyo Story” filmi üzerinden Japon estetiğinde yönetmen bakışı.
14. Hafta - Teorik
Krzysztof Kieślowski: “Three Colors” serisi üzerinden ahlak, tesadüf ve görsel anlatım.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)5%5
Kısa Sınav (Quiz)1%10
Ara Sınav (Vize)1%25
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142370
Okuma100220
Kısa Sınav1000
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı120121
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)122
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
OÇ-1
5
3
5
3
4
2
OÇ-2
4
5
5
5
3
4
4
OÇ-3
4
3
5
5
3
5
OÇ-4
4
4
3
4
3
5
3
OÇ-5
4
5
3
2
5
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026