Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Kurguda Yapay Zekâ Uygulamaları
Ders Kodu: RTS317
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 1
Uyg.: 2
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilere sinema, televizyon ve dijital yayıncılıkta video ve ses kurgusu süreçlerinde kullanılan güncel yapay zekâ (YZ) teknolojilerini, araçlarını ve algoritmalarını tanıtmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin kurgu aşamasındaki iş akışlarını yapay zekâ uygulamalarıyla optimize etmeleri, yaratıcı kurgu tekniklerini yenilikçi teknolojilerle birleştirmeleri ve bu süreçleri ulusal/uluslararası etik ilkeler ile telif hakları çerçevesinde eleştirel bir bakış açısıyla yürütebilmeleri amaçlanmaktadır.

Özet İçerik

Bu ders; sinema, televizyon ve yeni medya sektörlerinde post-prodüksiyon (yapım sonrası) süreçlerini dönüştüren yapay zekâ teknolojilerini teorik ve pratik boyutlarıyla ele almaktadır. Ders kapsamında; yapay zekâ destekli kurgu yazılımları, otomatik görüntü ve ses senkronizasyonu, akıllı renk düzenleme (color grading), ses temizleme, görsel efekt (VFX) süreçlerinde yapay zekâ kullanımı ve derin kurgu (deepfake/generative AI) gibi güncel teknikler incelenmektedir. Ayrıca, kurgu aşamasında yapay zekâ kullanımının getirdiği hız, yaratıcı imkânlar, sektörel iş gücü dönüşümü, telif hakları ve etik sorunlar eleştirel bir bakış açısıyla tartışılmakta ve öğrenciler uygulamalı projeler geliştirmektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Sinema, televizyon ve yeni medya sektörlerinde kullanılan güncel yapay zekâ destekli kurgu ve ses yazılımlarını profesyonel iş akışlarına entegre eder.
2.Metin tabanlı kurgu, otomatik sahne algılama ve akıllı medya yönetimi gibi YZ otomasyonlarını kullanarak post-prodüksiyon süreçlerinde zaman ve kaynak yönetimini sağlar.
3.Üretken yapay zekâ (Generative AI) araçlarıyla kurgu projeleri için özgün ses, müzik, görsel efekt (VFX) ve kadraj genişletme (Outpainting) uygulamaları geliştirir.
4.YZ araçlarının getirdiği hız ve otomasyonu; kurgunun ritim, tempo ve duygu aktarımı gibi temel sinematik ve estetik kurallarıyla dengeli bir şekilde harmanlar.
5.YZ kullanımından doğan telif hakları, mülkiyet sorunları, derin kurgu (deepfake) ve dezenformasyon risklerini eleştirel bir süzgeçten geçirerek yasalara uygun projeler tasarlar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Hutson, J., & Smith, A. (2024). Cinematic algorithms: The rise of generative AI in video art and visual culture. Routledge.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Post-prodüksiyonda yapay zekânın evrimi; geleneksel kurgu ve yapay zekâ destekli kurgu arasındaki farklar. Sektörde kullanılan temel YZ araçlarının (Adobe Premiere, DaVinci Resolve, Runway vb.) arayüz ve yetenek incelemesi.
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Büyük veri ve kurgu ilişkisi, YZ ile otomatik etiketleme ve yüz tanıma; çoklu kamera çekimlerinde otomatik ses/görüntü senkronizasyonu ve ham görüntülerin sınıflandırılması.
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Konuşma tanıma (Speech-to-Text) algoritmaları ve zaman yönetimi; deşifre üzerinden metin düzenler gibi video kurgulama ve duraksamaların otomatik temizlenmesi.
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Video içerik analizi ve sahne algılama algoritmaları; uzun ham görüntülerin YZ ile sahnelere bölünmesi ve sosyal medya formatlarına (Auto Reframe) otomatik kadrajlanması.
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Ses dalgaları, gürültü profilleri ve frekans ayıklama mantığı; kötü koşullarda kaydedilmiş diyalogların Adobe Podcast veya Izotope RX gibi araçlarla stüdyo kalitesine getirilmesi.
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Sentetik ses üretimi, ses klonlama ve dış ses (Voiceover) kullanımı; ElevenLabs ile ses klonlama pratikleri, kurgu için yapay zekâ destekli müzik ve ses efekti (SFX) üretimi.
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Renk teorisi, LUT mantığı ve YZ renk analizi; farklı kameralardan çıkan görüntülerin renklerini YZ ile otomatik eşleme ve hızlı sinematik renk tasarımı uygulamaları.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Dönem sonu projesi brifingi ve YZ kurgu iş akışı stratejileri; bireysel/grup kurgu projelerinin fikir, senaryo, materyal hazırlığı ve pitch-deck sunumları.
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Bilgisayarlı görü, rotoskop mantığı ve katmanlama teknikleri; istenmeyen nesnelerin videodan otomatik silinmesi (Inpainting) ve yeşil ekran olmadan akıllı maskeleme pratikleri.
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Generative AI teknolojisinin videoya uyarlanması; düşük kaliteli eski arşiv görüntülerinin YZ ile restore edilmesi (Upscaling) ve kadraj dışındaki boşlukların YZ ile doldurulması (Outpainting).
11. Hafta - Teorik & Uygulama
GAN algoritmaları, yüz değiştirme ve video çevirilerinde dudak senkronizasyonu; eğitim amaçlı derin kurgu analizi ve çok dilli projeler için otomatik dudak senkronizasyonu araçlarının kullanımı.
12. Hafta - Teorik & Uygulama
YZ kurgusunda telif sorunları, mülkiyet hakları, dezenformasyon tehlikeleri ve mesleki gelecek; örnek vaka incelemeleri ve telif hakkı ihlali içermeyen yasal YZ iş akışlarının tasarlanması.
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Kurguda ritim, tempo ve duygu aktarımı ile YZ araçlarının dengeli kullanımı; dönem sonu kurgu projelerinin laboratuvar ortamında eğitmen eşliğinde optimize edilmesi ve revizyonlar.
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Tamamlanan öğrenici çalışmalarının teknik ve estetik açıdan eleştirel analizi; yapay zekâ araçlarıyla kurgulanan kısa film, belgesel veya kamu spotu projelerinin sınıf içi gösterimi ve değerlendirilmesi.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)5%5
Uygulama Sınavı1%15
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141128
Uygulamalı Ders140228
Uygulama Sınavı115015
Ara Sınav120121
Dönem Sonu Sınavı130131
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)123
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
OÇ-1
4
5
5
5
OÇ-2
5
5
5
5
3
OÇ-3
5
3
5
4
5
OÇ-4
5
5
5
OÇ-5
5
4
4
5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026