Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Sinematografi
Ders Kodu: RTS323
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 2
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilere sinema ve dijital video üretiminde görsel hikaye anlatımının temel ilkelerini ve tekniklerini kazandırmaktır. Ders boyunca öğrencilerin; kamera teknolojileri, lens seçimi, kompozisyon kuralları ve ışık tasarımı gibi temel sinematografik unsurları hem teorik olarak kavramaları hem de set ortamında uygulamalı olarak deneyimlemeleri hedeflenmektedir. Dersin sonunda her öğrencinin, bir senaryoyu görsel bir dile dönüştürebilecek ve bir görüntü ekibini yönetebilecek temel yetkinliğe ulaşması amaçlanır.

Özet İçerik

Bu ders, sinematografinin tarihsel gelişimi ve temel estetik kurallarıyla başlar. Müfredat kapsamında; kameraların çalışma mekanizmaları, pozlama üçgeni (ISO, Diyafram, Örtücü Hızı), alan derinliği ve lenslerin dramatik etkileri incelenir. Uygulamalı stüdyo derslerinde; iç ve dış mekan aydınlatma teknikleri (üç noktalı ışık sistemi, sert ve yumuşak ışık kullanımı), kamera hareketleri (pan, tilt, dolly, steadicam) ve kadraj tasarımı üzerinde çalışılır. Dönem boyunca öğrenciler, edindikleri teknik ve estetik becerileri kısa uygulama projeleri ve set simülasyonları ile pratiğe dökerler.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Sinematografinin temel teorik kavramlarını, pozlama ve optik sistemlerin çalışma prensiplerini analiz eder ve teknik doğruluğu sağlar.
2.Görsel hikaye anlatımının estetik kurallarını, kompozisyon ilkelerini ve kamera açılarını senaryodaki dramatik amaca uygun şekilde tasarlar ve kadraja aktarır.
3.Set ortamında kamera, ışık ve yardımcı mekanik hareket sistemlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olarak kurar, kalibre eder ve çalıştırır.
4.Özgün bir fikri veya anlatıyı; ışık tasarımı, atmosfer yaratımı, renk bilimi ve motive edilmiş kamera hareketlerini bütünleşik olarak kullanarak sinematografik bir projeye dönüştürür ve üretir.
5.Ön yapımdan post-prodüksiyon aşamasına kadar uzanan dijital sinematografi iş akışlarını, bir film ekibi hiyerarşisi içerisinde profesyonel sorumluluklar üstlenerek planlar ve yönetir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Brown, Blain. (2021). Cinematography: Theory and Practice: For Cinematographers and Directors (4th ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429353239
2.Alton, J. (2013). Painting with Light. University of California Press.
3.Box, H. C. (2020). Set Lighting Technician's Handbook: Film Lighting Equipment, Practice, and Electrical Distribution (5th ed.). Routledge.
4.Mercado, G. (2010). The Filmmaker's Eye: Learning (and Breaking) the Rules of Cinematic Composition. Focal Press.
5.Wheeler, P. (2001). Digital Cinematography. Routledge.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Sinematografik Görsel Dil ve Set Organizasyonu: Görüntü Yönetmeninin (DoP) idari ve sanatsal sorumlulukları ile set hiyerarşisinin incelenmesi; sinema tarihine yön veren eserlerin kadraj ve kompozisyon analizlerinin gerçekleştirilmesi.
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Kamera Anatomisi, Optik Sistemler ve Kurulum: Dijital sensör teknolojileri, çözünürlük standartları, en-boy oranları (aspect ratio) ve video kodeklerinin teorik anlatımı; endüstri standardı kamera gövdesi ve destek ekipmanlarının (tripod, rig) mekanik kurulum uygulamaları.
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Pozlama Teorisi ve Manuel Kontroller: Diyafram, örtücü hızı (shutter speed) ve ISO parametrelerinden oluşan pozlama üçgeninin matematiksel ve estetik dengesi; değişken ışık koşullarında manuel modda doğru pozlama değerlerinin tespitine yönelik stüdyo pratikleri.
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Optik Bilgisi ve Lenslerin Dramatik Etkileri: Sabit (prime) ve değişken odaklı (zoom) lensler ile geniş açı ve teleobjektiflerin optik karakteristikleri; odak uzaklığının alan derinliği (depth of field), mekan algısı ve insan morfolojisi üzerindeki dramatik etkilerinin test edilmesi.
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Kompozisyon İlkeleri ve Kadraj Tasarımı: Üçler kuralı, altın oran, baş-bakış boşlukları, kılavuz çizgiler ve kamera açılarının geometrik temelleri; belirlenen dramatik duygulara (izolasyon, klostrofobi vb.) uygun fotografik kompozisyonların tasarımı.
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Kamera Hareketleri ve Sinematografik Motivasyon: Pan, tilt, boom, dolly ve el kamerasının psikolojik işlevleri ve anlatım gücü; tripod ve omuz teçhizatları kullanılarak kontrollü kamera hareketlerinin ve dinamik takip sahnelerinin icra edilmesi.
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Işık Fiziği, Renk Sıcaklığı ve Şekillendirme Teknikleri: Işığın yönü, sert (hard) ve yumuşak (soft) karakteri, renk sıcaklığı (Kelvin ölçeği) ve beyaz ayarı (white balance) ilişkisi; reflektör, diffüzyon ve bayraklar yardımıyla doğal ve yapay ışığın set ortamında manipüle edilmesi.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Üç Noktalı Aydınlatma Metodolojisi ve Uygulaması: Ana (Key), Dolgu (Fill) ve Arka (Backlight) ışık kaynaklarının işlevsel dengesi ve aydınlatma oranları; kurumsal röportaj ve iki karakterli sinematik diyalog sahneleri için profesyonel aydınlatma tasarımlarının kurulması. - Ara Sınav
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Mekansal Devamlılık ve Aks Çizgisi Kuralları: 180 derece kuralı (aks çizgisi), bakış yönü devamlılığı ve ölçek eşleme prensipleri; iki karakterli bir anlatının, mekansal ve zamansal devamlılık kurallarına bağlı kalınarak (ve bu kuralların bilinçli ihlalleri tartışılarak) kaydedilmesi.
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Janr (Tür) Sineması ve Atmosfer Tasarımı: Dram, gerilim (low-key) ve komedi (high-key) sinemasının görsel kodları ile kontrast oranları; kontrast ve gölge oyunları aracılığıyla stüdyo ortamında özgün bir tür atmosferinin sıfırdan inşa edilmesi.
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Dış Mekan Çekimleri ve Doğal Işık Yönetimi: Kontrolsüz güneş ışığı altında çekim teknikleri, "Altın Saat" (Golden Hour) planlaması ve ND (Nötr Yoğunluk) filtre kullanımı; kampüs açık alanlarında yüksek kontrastlı gün ışığının yardımcı ekipmanlarla kontrol altına alınması.
12. Hafta - Teorik & Uygulama
İleri Kamera Hareket Sistemleri ve Odak Takibi: Elektronik sabitleyiciler (gimbal) ve şaryo (dolly track) sistemlerinin çalışma mekanizmaları; hareketli planlarda kamera operatörlüğü ve eş zamanlı manuel odak takibi (focus pulling) uygulamaları.
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Renk ve Dijital Post-Prodüksiyon İş Akışı: LOG çekim profilleri, dinamik aralık (dynamic range) kavramı ve renk derecelendirme (color grading) hazırlık süreçleri; üretim aşamasında kaydedilen ham (RAW/LOG) verilerin kurgu yazılımlarına aktarılması ve birincil renk düzeltme işlemlerinin yapılması.
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Final Projelerinin Sunumu, Gösterimi ve Değerlendirme: Dönem boyunca edinilen teknik, estetik ve idari becerilerin somut çıktısı olan kısa sinematografik projelerin kolektif gösterimi; projelerin teknik doğruluğu, estetik başarısı ve set yönetim süreçlerinin interaktif kritiği.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)5%5
Ödev2%20
Ara Sınav (Vize)1%15
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Uygulamalı Ders140228
Ödev210122
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı130131
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)120
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
OÇ-1
4
5
3
4
OÇ-2
5
4
5
5
OÇ-3
3
5
3
3
5
OÇ-4
4
5
5
4
4
5
5
4
OÇ-5
5
3
4
3
4
3
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026