Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Ergojenik Yardım ve Dopingle Mücadele
Ders Kodu: AEB329
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Sporda Ergojenik yardım ve Dopingin tarihçesi , Sporda Ergojenik yardım ve Dopingli maddelerin tanınması , Sporda dopingle mücadele hakkında genel bilgi sahibi olmasını sağlamaktır.

Özet İçerik

Sporda Ergojenik Yardım ve Dopingin tarihçesi ve Doping ile ilgili yeni gelişmeler ve tamamlayıcı bilgiler.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Ali GÜREŞ
Öğrenme Çıktıları
1.Sporda performansı arttırıcı maddelerin tanıtılması
2.Kullanılması yasak doping maddelerinin sınıflandırılarak tanıtılması
3.Ergojenik yardımın dopingle arasındaki farklılıkların anlatılması
4.Ergojenik madde ve yöntemlerin fonksiyon ve metabolizmanın egzersiz üzerindeki olumlu-olumsuz etkilerinin tanıtılmasını sağlamak
5.Doping ve sağlığa verdiği zararları kavrar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Wolinsky I, Driskell JA. Nutritional Ergogenic Aids, CRC Press, Boca Raton USA, Wolinsky I, Driskell JA. Nutritional Ergogenic Aids, CRC Press, Boca Raton USA,
2.Berdainer CD, Dwyer H, Feldman EB. Handbook of Nutrition and Food, CRC pres, Taylor and Francis Group, USA, 2008 (Second Edition
3.rody T. Nutritional Biochemistry, Academic Pres, Elsevier, Sandiego, California, USA, 1999 (second Edition).
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Ergojenik madde ve yöntemlerin tanıtımı, kullanım amaçları, Yasaklı (Doping) ya da kullanımı serbest olan (Ergojenik) madde ve yöntemler olarak sınıflandırılması, bunların, genel özellikleri ve kullanımlarının yasal statüleri, Ergojenik yardımcılarıların özelliklerine göre Sınıflandırılması
2. Hafta - Teorik
Organizmanın yapısında yer alan biyomoleküller: Protein, Karbohidrat, yağ ve nükleik asitlerin genel yapı ve fonksiyonları, enzim ve hormonların temel yapısı ve fonksiyonları, ve egzersiz performansı ile ilişkileri.
3. Hafta - Teorik
Karbohidrat, Lipid, Protein, vitamin ve mineral gibi besin öğelerinin genel olarak : Sindirimi, metabolizması ve egzersiz performansı ile ilişkisi
4. Hafta - Teorik
Enerji metabolizması ve enerji yolları, biyoenerjetikler;ATP ve CP gibi yüksek enerjili bileşiklerin yapısı, kaynakları, enerji metabolizmasındaki fonksiyonları, metabolizmaları ve regülasyonları,,TCA siklusu, elektron taşıyıcıları, oksidatif fosforilasyon, ATP sentezi, egzersiz performansı ile ilişkileri,
5. Hafta - Teorik
Genel ve spora özgü temel beslenme ilkeleri, genel sınıflaması yapılmış olan ergojenik yardımcıların enerji metabolizması içindeki rolleri ve temel mekanizmaları, egzersiz performansı ile ilişkileri,
6. Hafta - Teorik
Besinsel yardımcıların Sınıflandırılması: Karbonhidratlar, proteinler: aminoasitler, Lipidler ve Türevleri, Vitamin, Mineraller, ve sporcu içecekleri şeklinde sınıflandırılması, Bunların genel olarak yapı, fonksiyonları ve performansla ilişkileri, Karbohidrat (KH)’lar ve Türevleri: KH’ların sınıflandırılması, depolanması, metabolizması, glikojenoliz, hipoglisemi, glikolizin metabolik ve hormonal regülasyonu, ve egzersiz performansı ile ilişkileri, KH metabolizması ile ilgili ergojenik maddeler: Özel beslenme, Glisemik indeks, glikoz yükleme, diğer şekerlerin ve Sporcu içeceklerinin ergojenik etkileri,
7. Hafta - Teorik
Proteinlerin yapısı ve fonksionları, Amino asitler ve Türevleri: Amino asitlerin genel yapı ve fonksiyonları, sınıflandırılmaları, metabolizmaları, Esansiyel ve esansiyal olmayan amino asitler ve performansla ilişkileri, Amino asit ve Türevleri şeklindeki Ergojenikler: Kreatin, Glutamin, Hidroksimetil butirat (HMB), lisin, Arjinin ve bunun nitrik oksit ile ilişkisi, trozin, histidin, ornitin, triptofan, lösin, izolösin, taurin, Glukosamin, kondroidin sülfat gibi maddelerin yapı ve fonksiyonları, metabolizmaları, kullanım dozları, sağlık ve performans üzerindeki etkileri,
8. Hafta - Teorik
Mekanik ve Biyomekanik Yardımcılar : Ayakkabı, giysi, ekipman, malzeme, çevre, zemin yapısı, vücut kompozisyonunun düzenlenmesi gibi faktörlerin önemi, biyokimyasal mekanizmaları ve egzersiz performansındaki rolleri ve ara değerlendirme
9. Hafta - Teorik
Protein ve Türevleri: Proteinlerin ozmotik basınca etkileri, hemoglobin ve miyoglobinin yapı ve fonksiyonu, Anemi ve bununla ilişkili hormon, mineraller ve vitaminlerin ergojenik etkileri, yarar ve zararları, Protein tozları ve performansla ilişkileri,
10. Hafta - Teorik
Lipidlerin yapısı, sınıflandırılması, depolanması, metabolizması ve regülasyonu, egzersiz performansı ile ilişkileri, Lipid metabolizması ile ilişkili ergojenik maddeler: Karnitin, konjige linoleik asit, orta zincirli trigliseridler, Gliserol, Wheat Germ Oil ve Oktakosanol gibi maddelerin yapı ve fonksiyonları, metabolizmaları, kullanım dozları, sağlık ve performans üzerindeki etkileri,
11. Hafta - Teorik
Sıvı –elektroit dengesi ve Asit-baz dengesinin egzersiz performansı ile ilişkisi. Fizyolojik yardımcılar: Kreatin, karnitin, oksijen taşıyıcılar, kan dopingi, eritropoetin, aspartik asit tuzları,sitrat, bikarbonat, bikarbonat yükleme, fosfat yükleme, ısınma ve temperatur varyasyonlarının temel yapı, fonksiyonları, metabolizmaları ve Fizyolojik anlamda ergojenik etkileri, kullanım dozları, zararlı etkileri, egzersiz performansı ile ilişkileri
12. Hafta - Teorik
Farmakolojik yardımcılar: Kullanımı serbest ya da sınrlı olanlar. Alkol, kafain, Beta blokerler, nikotin vb.’nin yapı ,fonksiyonu,, metabolizmaları, kullanım dozları, sağlık ve performans üzerindeki etkileri,
13. Hafta - Teorik
Farmakolojik yardımcılar: Kullanımı yasak maddeler ve yöntemler: Doping kelimesinin anlamı, Doping maddelerinin sınıflandırılması, sık olarak kullanılan doping maddeleri Hormanlar: Anabolik steoridler, HGH, Oral kontraseptikler, Amfetaminler, Diüretikler, Kokain ve Marijuna’nın yapı ve fonksiyonları, metabolizmaları, kullanım dozları, zararlı etkileri, yasal statüleri ve sağlık ve performans üzerindeki etkileri
14. Hafta - Teorik
Önceki haftaların tekrarı ve değerlendirilmesi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders122248
Ödev1459
Bireysel Çalışma42216
Dönem Sonu Sınavı1112
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
2
1
1
1
2
1
4
3
OÇ-2
OÇ-3
OÇ-4
OÇ-5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026