
| Ders Kodu | : ZZO529 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 2 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 6 |
Bu dersin amacı; zootekni alanında genetik değerlendirme çalışmalarının temelini oluşturan varyans unsurlarının ve genetik parametrelerin kuramsal esaslarını öğrencilere kazandırmak, hayvancılıkta kullanılan performans ve soy kütüğü verilerinden hareketle kalıtım derecesi, tekrarlanma derecesi, genetik ve fenotipik korelasyonlar ile varyans bileşenlerinin tahmin yöntemlerini öğretmektir. Ders kapsamında öğrencilerin doğrusal karma modeller, REML ve BLUP gibi modern istatistiksel yaklaşımları anlayarak damızlık değer tahmini, seleksiyon programlarının planlanması ve genetik ilerlemenin değerlendirilmesi konularında bilgi ve beceri kazanmaları hedeflenmektedir. Ayrıca öğrencilerin genetik parametre tahmin sonuçlarını yorumlayabilmeleri, uygun analiz yöntemini seçebilmeleri ve elde edilen bulguları bilimsel araştırmalar ile hayvan ıslahı uygulamalarında etkin şekilde kullanabilmeleri amaçlanmaktadır.
1. Kantitatif genetikte varyans unsurlarının tanımı ve bileşenlerine ayrılması.** 2. Genetik parametre tahmininde kullanılan veri kaynakları:** fenotipik kayıtlar, pedigri (soy kütüğü) bilgileri ve genomik veriler. 3. Genetik parametrelerin tahminine yönelik deneysel ve yetiştirme desenleri.** 4. Hayvan ıslahında kullanılan genetik ve fenotipik parametreler:** kalıtım derecesi (heritability), tekrarlanma derecesi (repeatability), genetik, fenotipik ve çevresel korelasyonlar. 5. Genetik parametre tahmininin temel ilkeleri, yorumlanması ve hayvan ıslahı ile seleksiyon programlarındaki uygulamaları.** 6. Kantitatif genetikte kullanılan doğrusal istatistiksel modeller:** sabit etkili, rassal etkili ve karma etkili modeller. 7. Varyans unsuru tahmin edicilerinin özellikleri:** yansızlık (unbiasedness), tutarlılık (consistency), etkinlik (efficiency) ve duyarlılık/kesinlik (precision). 8. Varyans unsurlarının tahmin yöntemleri:** varyans analizi (ANOVA) temelli yaklaşımlar, En Çok Olabilirlik (Maximum Likelihood, ML), Kısıtlanmış En Çok Olabilirlik (Restricted Maximum Likelihood, REML) ve Bayesyen yöntemler. 9. En İyi Doğrusal Yansız Tahmin (Best Linear Unbiased Prediction, BLUP) yöntemi ve varyans unsurlarına dayalı damızlık değer tahmini.** 10. Genetik değerlendirme ve varyans unsurlarının tahmini için kullanılan bilgisayar yazılımlarının tanıtımı ve uygulamaları** (ör. BLUPF90, ASReml, WOMBAT, MTDFREML, DMU ve R).
| Doç. Dr. Onur YILMAZ |
| 1. | Kantitatif genetikte varyans unsurlarını ve temel genetik parametreleri tanımlar, biyolojik anlamlarını açıklar ve hayvan ıslahındaki önemini değerlendirir. |
| 2. | Fenotipik, pedigri ve genomik verileri kullanarak genetik parametre tahmini için uygun deneysel tasarımları ve istatistiksel modelleri seçer. |
| 3. | Varyans unsurlarını ve genetik parametreleri ANOVA, Maksimum Olabilirlik (ML), Kısıtlanmış Maksimum Olabilirlik (REML) ve benzeri yöntemlerle tahmin eder ve sonuçları yorumlar. |
| 4. | BLUP ve Hayvan Modeli gibi modern kantitatif genetik yöntemlerini kullanarak damızlık değerlerini tahmin eder ve seleksiyon kararlarını bilimsel olarak değerlendirir. |
| 5. | BLUPF90, ASReml, WOMBAT, MTDFREML, BUGA ve R gibi yazılımları kullanarak genetik değerlendirme analizleri gerçekleştirir ve elde edilen bulguları bilimsel raporlar ile hayvan ıslahı programlarında etkin biçimde kullanır. |
| 1. | Mrode, R.A, 2005. Linear Models for the Prediction of Animal Breeding Values. CABI Publishing, UK. |
| 2. | Vanlı, Y., Özsoy, M.K., Baş, S., 1993. Populasyon ve Biyometrik Genetik. Yüzüncü Yıl Üniv. Zir. Fak. Yay. No:3. |
| 3. | Lynch, M. andWalsh., B., 1998. Genetics and Analysis of Quantitative Traits. Sinauer Associates, Inc. USA. |
| 4. | Bourdon, R.M., 2000. Understanding Animal Breeding. 2ndedition.PrenticeHall, USA. |
| 5. | Falconer, D.S. and Mackay, T.F.C., 1996. Introduction to Quantitative Genetics. 4th ed. LongmanGroupLtd, England. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Ödev | 1 | %10 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %10 |
| Ödev Sınavı | 1 | %10 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %70 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 1 | 2 | 42 |
| Uygulamalı Ders | 14 | 1 | 2 | 42 |
| Ödev | 1 | 8 | 3 | 11 |
| Ödev Sınavı | 1 | 8 | 3 | 11 |
| Kısa Sınav | 1 | 8 | 3 | 11 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 30 | 2 | 32 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 149 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | |
OÇ-1 | 5 | 5 | 5 | 3 | 3 | 2 | 5 |
OÇ-2 | 5 | 5 | 5 | 3 | 3 | 2 | 5 |
OÇ-3 | 5 | 5 | 5 | 3 | 3 | 2 | 5 |
OÇ-4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 3 | 2 | 5 |
OÇ-5 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 2 | 4 |