
| Ders Kodu | : TUR645 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Doktora |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Bu dersin amacı, doktora öğrencilerinin üretken yapay zekâ (Generative Artificial Intelligence – GenAI) teknolojilerinin akademik araştırma ve yayın süreçlerindeki rolünü kavramalarını sağlamak; büyük dil modellerinin çalışma prensipleri, güçlü ve zayıf yönleri, kullanım alanları ve sınırlılıkları hakkında bilgi kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin araştırma problemi geliştirme, literatür inceleme, akademik yazım, bilimsel iletişim ve yayın süreçlerinde üretken yapay zekâ araçlarını etik, şeffaf ve etkili biçimde kullanabilmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca üniversitelerin ve bilimsel yayın kuruluşlarının yapay zekâ kullanımına ilişkin politika ve ilkeleri incelenerek araştırma bütünlüğü, akademik dürüstlük ve iyi bilimsel uygulamalar çerçevesinde yapay zekâ kullanımına yönelik farkındalık geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Bu ders; üretken yapay zekâ teknolojilerinin temel kavramlarını, büyük dil modellerinin çalışma prensiplerini, akademik araştırma ve yazım süreçlerinde yapay zekâ kullanımına yönelik güncel yaklaşımları ve uygulamaları kapsamaktadır. Ders kapsamında araştırma fikirlerinin geliştirilmesi, literatür keşfi, akademik metin oluşturma, bilimsel iletişim ve yayın süreçlerinde kullanılan yapay zekâ araçları tanıtılacaktır. Ayrıca yapay zekâ kullanımına ilişkin etik ilkeler, üniversite ve dergi politikaları, araştırma bütünlüğü, telif hakları, veri gizliliği, yanlılık, halüsinasyon ve yanlış bilgi üretimi gibi riskler ile bunların azaltılmasına yönelik stratejiler ele alınacaktır. Ders, uygulamalı örnekler ve vaka analizleri aracılığıyla öğrencilerin üretken yapay zekâ teknolojilerini bilinçli, eleştirel ve sorumlu biçimde kullanmalarını hedeflemektedir.
| 1. | Üretken yapay zekâ sistemlerinin temel çalışma mantığını açıklayabilir. |
| 2. | Büyük dil modellerinin güçlü ve zayıf yönlerini değerlendirebilir. |
| 3. | Akademik araştırma süreçlerinde yapay zekânın uygun kullanım alanlarını belirleyebilir. |
| 4. | Literatür inceleme ve akademik yazım süreçlerinde yapay zekâ araçlarını etkin kullanabilir. |
| 5. | Yapay zekâ kullanımına ilişkin etik ve bilimsel sorumlulukları açıklayabilir. |
| 6. | Yapay zekâ kaynaklı hata ve riskleri tanımlayabilir. |
| 7. | Yapay zekâ kullanımına ilişkin şeffaf raporlama ilkelerini uygulayabilir. |
| 1. | Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Baabdullah, A. M., Ribeiro-Navarrete, S., Giannakis, M., Al-Debei, M. M. ve diğerleri (2023). Artificial Intelligence (AI): Multidisciplinary Perspectives on Emerging Challenges, Opportunities, and Agenda for Research, Practice and Policy. |
| 2. | Mollick, E. (2024). Co-Intelligence: Living and Working with AI. New York: Portfolio. |
| 3. | Russell, S., & Norvig, P. (2021). Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th Edition). Pearson. |
| 4. | Eaton, S. E. (2024). Teaching, Learning and Researching in the Age of Artificial Intelligence. University of Calgary Press. |
| 5. | Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (Ed.) (2023). Handbook of Artificial Intelligence in Education. |
| 6. | UNESCO (2023). Guidance for Generative AI in Education and Research. Committee on Publication Ethics (COPE). COPE Position Statement on Authorship and AI Tools. Elsevier. Generative AI Policies for Authors. |
| 7. | International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE). Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing, and Publication of Scholarly Work. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Rapor | 5 | %20 |
| Proje | 2 | %20 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %20 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %40 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 1 | 3 | 56 |
| Proje | 2 | 10 | 2 | 24 |
| PDÖ Raporu | 5 | 3 | 2 | 25 |
| Ara Sınav | 1 | 8 | 1 | 9 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 10 | 1 | 11 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 125 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | PÇ-11 | PÇ-12 | PÇ-13 | PÇ-14 | |
OÇ-1 | 4 | 4 | 1 | 5 | 5 | 2 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | ||
OÇ-2 | 4 | 5 | 1 | 4 | 4 | 3 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | |
OÇ-3 | 5 | 5 | 1 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 5 | |
OÇ-4 | 4 | 4 | 1 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 4 | |
OÇ-5 | 5 | 4 | 1 | 4 | 4 | 2 | 3 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | |
OÇ-6 | 5 | 4 | 1 | 4 | 5 | 1 | 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |
OÇ-7 | 4 | 4 | 1 | 5 | 5 | 1 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | |