Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Hayvan Davranışları ve Refahı
Ders Kodu: ORT225
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Öğrencilere çiftlik hayvanlarının doğal davranış kalıplarını, etolojinin temel ilkelerini ve hayvan refahı standartlarını teorik düzeyde aktarmaktır. Ders; sığır, küçükbaş ve kanatlı hayvanların davranış mekanizmalarını, refahı etkileyen stres, acı ve hastalık ilişkilerini, barınma, nakliye ve kesim süreçlerindeki refah kriterlerini, ulusal/uluslararası mevzuat ve hayvan hakları çerçevesinde inceleyerek sürdürülebilir ve etik bir hayvansal üretimin temel prensiplerini öğretmeyi hedeflemektedir.

Özet İçerik

Etoloji ve hayvan davranışlarına giriş, davranışın fizyolojik ve genetik oluşum mekanizmaları. Sığır, koyun, keçi ve kanatlı hayvanların spesifik sosyal, beslenme ve üreme davranışları. Hayvan refahı kavramı, Dünyada ve Türkiye'deki yasal mevzuat. Stresin hayvan fizyolojisine etkisi; acı, yaralanma ve ızdırap yaklaşımları. Davranış, refah ve hastalıklar arasındaki interaktif ilişki. Barınak koşulları, bakım-yetiştirme hijyeni, nakliye ve kesim öncesi/sırası uygulamaların hayvan refahı ile ilişkisi. Hayvan hakları, koruma örgütleri, güncel refah sorunları ve teknik çözüm önerileri.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Etoloji biliminin temel kavramlarını ve davranışların anatomik, hormonal ve genetik oluşum mekanizmalarını açıklayabilir.
2.Çiftlik hayvanlarının (sığır, koyun, keçi, kanatlı) türlerine özgü sosyal, konfor, beslenme ve üreme davranışlarını tanımlayarak normal ve anormal davranışları ayırt edebilir.
3.Hayvan refahı kavramını tarihsel süreciyle açıklayabilir; Türkiye ve dünyadaki güncel yasal mevzuatı, hayvan hakları ve koruma ilkelerini yorumlayabilir.
4.Stresin hayvan organizması üzerindeki fizyolojik etkilerini, acı, yaralanma ve hastalıkların davranışsal değişimlerle olan ilişkisini kurumsal düzeyde analiz edebilir.
5.Barındırma, bakım, yetiştirme hijyeni, nakliye ve kesim süreçlerinde hayvan refahını tehdit eden unsurları belirleyebilir ve standartlara uygun çözüm önerileri geliştirebilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Demirören, E. Hayvan Davranışları. Ege Üniv. Ziraat Fak. Yay. No: 547, 4-5 İzmir. 2002.
2.Farm Animal Behaviour and Welfare. A.F. Fraser ve D.M.Broom, ELBS, London, 1990.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Etoloji ve hayvan davranışlarına giriş: Temel kavramlar, tanımı ve hayvancılıktaki önemi
2. Hafta - Teorik
Davranışın oluşum mekanizması: Kalıtım, sinir sistemi, hormonlar ve çevre etkileşimi
3. Hafta - Teorik
Sığır davranışları: Sosyal hiyerarşi, otlatma, geviş getirme, dinlenme ve anne-yavru ilişkileri
4. Hafta - Teorik
Koyun ve keçi davranışları: Sürü psikolojisi, alan seçimi, beslenme stratejileri ve savunma mekanizmaları
5. Hafta - Teorik
Kanatlı hayvan davranışları: Sosyal düzen (tünek sırası), konfor davranışları, yumurtlama ve folluk seçimi
6. Hafta - Teorik
Hayvan refahına giriş: "Beş Özgürlük" ilkesi, Dünyada ve Türkiye’de hayvan refahı mevzuatı
7. Hafta - Teorik
Stresin hayvan refahına etkisi: Akut ve kronik stres mekanizmaları, acı, yaralanma ve ızdırap yaklaşımları
8. Hafta - Teorik
Hayvanlarda davranış, refah ve hastalık ilişkisi / Ara Sınav (Ders Konusu + Sınav Düzenlemesi)
9. Hafta - Teorik
Hastalık dönemlerinde ortaya çıkan spesifik davranış değişiklikleri ve klinik erken uyarı işaretleri
10. Hafta - Teorik
Hayvan barınakları, bakım ve yetiştirme hijyeninin hayvan refahı ve konfor indeksleri ile ilişkisi
11. Hafta - Teorik
Hayvan nakli (transportasyon) ve refah ilişkisi: Yükleme, yoğunluk, iklimlendirme ve taşıma süreleri standartları
12. Hafta - Teorik
Hayvanlarda kesim öncesi (insensibilizasyon) ve sırasındaki uygulamalar, bayıltma yöntemleri ve refah kriterleri
13. Hafta - Teorik
Hayvanları koruma felsefesi, biyoetik, hayvan hakları beyannameleri ve ilgili sivil toplum kuruluşları
14. Hafta - Teorik
Hayvancılık işletmelerinde güncel hayvan refahı sorunları, tüketici algısı ve teknik çözüm önerileri
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev1112
Bireysel Çalışma140114
Kısa Sınav1112
Ara Sınav1112
Dönem Sonu Sınavı1213
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)51
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
PÇ-17
PÇ-18
OÇ-1
1
1
2
1
1
1
2
3
1
1
1
3
1
OÇ-2
2
1
3
1
2
1
1
2
3
1
2
1
1
3
1
OÇ-3
3
2
3
1
2
2
1
2
3
2
3
1
2
1
3
2
OÇ-4
2
2
3
2
3
1
1
2
3
1
2
2
1
1
1
3
2
OÇ-5
3
3
3
1
3
2
1
2
3
1
3
1
2
2
1
3
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026