Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Vadeli Piyasa İşlemleri
Ders Kodu: MKS204
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Öğrencilerin finansal türev araçları ( forward, future, opsiyon, swap) teorik ve pratik olarak tanımasını, Türkiye vadeli işlem piyasalarını (VİOP) anlamasını ve temel risk yönetimi becerisi kazanmasını sağlamaktır.

Özet İçerik

Vadeli piyasalar, Türkiye’de vadeli piyasaların gelişimi, türev araçlar ve özellikleri ile ilgili konular oluşturmaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Finansal piyasaları ve türev araç türlerini sınıflandırır.
2.Forward ve future kontratların fiyatlamasını yapar, margin sistemini açıklar.
3.Opsiyon türlerini tanımlar ve basit fiyatlama yapar.
4.Swap kontratlarının temel yapılarını açıklar ve örnek hesaplar.
5.VİOP Platformunda temel işlem mantığını anlar, risk yönetim stratejileri geliştirir.
6.Gerçek piyasa verileri ile türev araçları kullanarak portföy koruma stratejisi oluşturur.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Deniz, H. M. (2020) Vadeli İşlem Piyasalarına Giriş. Akademisyen Kitabevi.
2.Borsa İstanbul. VİOP Online Eğitim Sunumları. (https://www.borsaistanbul.com/piyasalar/viop/egitim/viop-online-egitim-sunumlari)
3.SPK ve BİST Rehberleri, Güncel Piyasa Raporları
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Finansal piyasalar ve sınıflandırılması
1. Hafta - Ön Hazırlık
Lale Çılgınlığı’nı araştırın. Spot ve vadeli piyasalar arasındaki farkı öğrenin. “İlk finansal lale balonu çılgınlığı” ile ilgili video izleyin (8-10 dk). 1 paragraf özet yazın.
2. Hafta - Teorik
Vadeli ve spot piyasalar arbitraj kavramı
2. Hafta - Ön Hazırlık
Arbitraj nedir? Örnekler bulun. “Arbitrage Trading” videosu izleyin. Lale Çılgınlığı’nda arbitraj olup olmadığını düşünün. 2 örnek not edin.
3. Hafta - Teorik
Türkiye'de vadeli piyasaların gelişim (VİOP tarihi, regülasyon)
3. Hafta - Ön Hazırlık
VIOP tarihini ve SPK regülasyonunu araştırın. Borsa İstanbul videosu izleyin. Denetimsiz piyasaların riskini yazın.
4. Hafta - Teorik
Türev araçlar ve çeşitleri, temel risk yönetimi
4. Hafta - Ön Hazırlık
Türev araç türlerini (forward, futures, opsiyon, swap) listeleyin. "Türev ürünler" konulu bir video izleyin. Bir riskten korunma (hedging) örneği bulun.
5. Hafta - Teorik
Forward piyasalar ve özellikleri
5. Hafta - Ön Hazırlık
Forward kontratların özelliklerini araştırın. “Forward vs Futures” videosu izleyin. Avantaj-dezavantaj tablosu yapın.
6. Hafta - Teorik
Forward kontrat hesaplamaları
6. Hafta - Ön Hazırlık
Forward fiyatlama formülünü öğrenin. “Forward Contract Pricing” videosu izleyin. Basit bir örnek hesaplayın.
7. Hafta - Teorik
Future piyasalar ve özellikleri
7. Hafta - Ön Hazırlık
Future piyasalarının özelliklerini araştırın.
8. Hafta - Teorik
Future kontrat hesaplamaları
8. Hafta - Ön Hazırlık
Future kar/zarar ve teminat hesaplarını öğrenin. “Futures Calculations” videosu izleyin. Örnek çalışın.
9. Hafta - Teorik
Opsiyon piyasalar ve özellikleri
9. Hafta - Ön Hazırlık
Alım ve satım opsiyonlarını araştırın. “Yeni Başlayanlar İçin Opsiyonlar” videosu izleyin. Temel hakları not edin.
10. Hafta - Teorik
Opsiyon duyarlılığı
10. Hafta - Ön Hazırlık
Delta, Gamma, Theta, Vega ve Rho kavramları hakkında kısa bir araştırma yapın ve notlar alın.
11. Hafta - Teorik
Opsiyon fiyatlama modelleri ( Binomial, Black-Scholes)
11. Hafta - Ön Hazırlık
Binom ve Black-Scholes modellerini inceleyin ve aralarındaki farkları ortaya koyunuz.
12. Hafta - Teorik
Swap piyasalar ve özellikleri
12. Hafta - Ön Hazırlık
Faiz oranı ve döviz takasları (swap) hakkında araştırma yapın. Nasıl çalıştıklarına dair kısa bir video izleyin. Kullanım amaçlarını not edin.
13. Hafta - Teorik
Swap hesaplamaları
13. Hafta - Ön Hazırlık
Swap nakit akışı ve değerlemesini öğrenin. İlgili video izleyin. Basit tablo oluşturun.
14. Hafta - Teorik
Diğer finansal araçlar, strateji kombinasyonları
14. Hafta - Ön Hazırlık
Vadeli işlem sözleşmelerinin risk üzerindeki etkilerini inceleyerek, hangi yöntemi ve hangi durumlarda kullanacağınızı belirleyin.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Ödev1101
Kısa Sınav1112
Ara Sınav1213
Dönem Sonu Sınavı1617
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)55
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
OÇ-1
3
1
4
5
2
4
1
2
2
1
1
OÇ-2
3
1
5
5
2
4
1
2
2
1
1
OÇ-3
3
1
5
5
2
5
2
2
2
1
1
OÇ-4
3
1
5
5
2
5
2
2
2
1
1
OÇ-5
4
2
5
5
4
5
2
2
3
1
2
OÇ-6
4
2
5
5
3
5
2
2
3
1
2
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026