Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Tarla Bitkileri Hastalıkları
Ders Kodu: BKR205
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Öğrenciler, 4. yarıyılda "İMEU201-İşletmede Mesleki Eğitim (30 AKTS)" dersi kapsamında, "Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İşletmede Mesleki Eğitim Yönergesi" hükümlerine uygun olarak belirlenen işletmelerde en az 70 iş günü süreyle işletmede mesleki eğitim faaliyetlerini yürütmek ve başarıyla tamamlamak zorundadır.
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Bu dersin amacı, başlıca tarla bitkilerinde (buğday, arpa, mercimek, yer fıstığı, çeltik, ayçiçeği, patates, pamuk, tütün) görülen fungal, bakteriyel ve viral hastalık etmenlerini tanıma, biyolojilerini anlama ve bunlara karşı kültürel, biyolojik, kimyasal ve entegre mücadele stratejileri geliştirme becerisi kazandırmaktır.

Özet İçerik

Ders kapsamında; tarla bitkilerinin sınıflandırılması; buğday/arpada kök çürüklükleri, pas, külleme, bakteriyel ve viral hastalıklar, sürme ve rastık; mercimekte antraknoz, solgunluk, mildiyö ve pas; yer fıstığında Sclerotium, Aspergillus (aflatoksin), Serkospora lekesi; çeltik yanıklığı; ayçiçeğinde mildiyö, pas ve Sclerotinia; patateste siğil, uyuz, erken yanıklık, siyah siğil ve mildiyö; pamukta çökerten, Verticillium solgunluğu ve Alternaria lekesi; tütünde mildiyö, TMV ve bakteriyel solgunluk; fungus sınıflandırması ve yaşam döngüleri; kültürel, biyolojik, kimyasal ve entegre mücadele yöntemleri işlenmektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Tarla bitkilerini sınıflandırır ve Türkiye tarımındaki önemini, karşılaşılan temel sorunları açıklar.
2.Buğday, arpa, mercimek, yer fıstığı, çeltik, ayçiçeği, patates, pamuk ve tütün gibi başlıca tarla bitkilerinde görülen fungal, bakteriyel ve viral hastalıkların etmenlerini, belirtilerini ve biyolojilerini tanımlar.
3.Tarla bitkisi patojenlerinin yaşam döngülerini (hastalık çemberi, eşeyli/eşeysiz üreme, spor tipleri, inokulum kaynakları) analiz eder ve hastalık gelişimini etkileyen ekolojik faktörleri (sıcaklık, nem, toprak, konukçu) değerlendirir.
4.Fungusların sınıflandırılmasını (Protozoa, Chromista, Fungi; Oomycota, Ascomycota, Basidiomycota) ve temel morfolojik/fizyolojik özelliklerini kullanarak tarla bitkisi patojenlerini ayırt eder.
5.Tarla bitkisi hastalıklarına karşı kültürel, biyolojik, kimyasal ve fiziksel mücadele yöntemlerini karşılaştırır ve her birinin avantaj-sınırlılıklarını değerlendirir.
6.Tarla bitkisi hastalıklarıyla entegre mücadele stratejileri (münavebe, dayanıklı çeşit, tohum ilaçlaması, biyolojik ajanlar, fungisit uygulamaları, hijyen) geliştirir ve bu stratejileri ürün bazında planlar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Agrios, G.N. (2005). Plant Pathology (5th Edition). Elsevier Academic Press.
2.Farklı Kaynaklardan Derlenmiş Sunumlar Ve Ders Notları
3.Zirai Mücadele Teknik Talimatları. Tarım Bakanlığı. Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Tarla Bitkilerine Giriş: Tanımı, sınıflandırılması (tahıllar, baklagiller, endüstri bitkileri, yem bitkileri), Türkiye’de tarım alanlarının dağılımı ve genel sorunlar
2. Hafta - Teorik
Buğday ve Arpa Hastalıkları I: Fungal hastalıklar; hastalık belirtileri, yaşam döngüleri, mücadele.
3. Hafta - Teorik
Buğday ve Arpa Hastalıkları II: Pas hastalıkları ve Külleme; belirtiler, yaşam döngüleri (5 dönem), mücadele
4. Hafta - Teorik
Buğday ve Arpa Hastalıkları III: Bakteriyel hastalıklar, Viral hastalıklar, Tohum kaynaklı hastalıklar
5. Hafta - Teorik
Mercimek Hastalıkları: Antraknoz, Fusarium solgunluğu, Kök ve kökboğazı yanıklığı, Mildiyö, Pas
6. Hafta - Teorik
Yer Fıstığı Hastalıkları: Sclerotium kökboğazı çürüklüğü, Kökboğazı siyah çürüklüğü, Sarı küf ve aflatoksin, Serkospora yaprak lekesi
7. Hafta - Teorik
Çeltik Hastalıkları: Çeltik yanıklığı belirtiler, yaşam döngüsü, ekolojik koşullar, konukçular, kültürel ve kimyasal mücadele
8. Hafta - Teorik
Mildiyö yaşam döngüsü, sistemik ve lokal belirtiler, tohum ve toprak kaynaklı bulaşma, kültürel ve kimyasal mücadele (Metalaxyl tohum ilaçlaması)
9. Hafta - Teorik
Ayçiçeği Hastalıkları II: Pas ve Sclerotinia çürüklüğü belirtiler, biyolojileri (sklerot, apotesyum), mücadele (kültürel, biyolojik)
10. Hafta - Teorik
Patates Hastalıkları I: Patates siğili (kanser), Patates uyuzu, Patates yaprak yanıklığı
11. Hafta - Teorik
Patates Hastalıkları II: Kök boğazı nekrozu (siyah siğil) ve Mildiyö (geç yanıklık), belirtiler, biyolojileri, eşeyli/eşeysiz üreme, mücadele (kültürel, biyolojik, kimyasal)
12. Hafta - Teorik
Pamuk Hastalıkları I: Fide kök çürüklüğü (çökerten) ve Verticillium solgunluğu belirtiler, biyolojileri, mücadele
13. Hafta - Teorik
Pamuk Hastalıkları II: Yaprak lekesi belirtiler, biyolojisi, kültürel ve biyolojik mücadele; Tütün Hastalıkları 1: Mildiyö belirtiler, biyolojisi, mücadele
14. Hafta - Teorik
Tütün Hastalıkları II: Tütün mozaik virüsü (TMV) belirtiler, bulaşma yolları (mekanik, tohum, vektör), replikasyon, mücadele; Kök ve kökboğazı çürüklükleri, Bakteriyel solgunluk
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%10
Kısa Sınav (Quiz)1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev1213
Kısa Sınav1213
Ara Sınav1718
Dönem Sonu Sınavı1718
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)50
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
4
4
1
3
2
5
3
4
4
OÇ-2
5
5
1
4
3
5
3
4
4
OÇ-3
5
4
1
3
3
5
3
4
4
OÇ-4
4
4
1
3
2
5
3
4
4
OÇ-5
5
5
1
5
4
5
4
5
5
OÇ-6
5
5
1
5
4
5
4
5
1
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026