Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Bitki Korumada Biyoteknoloji
Ders Kodu: BKR222
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Öğrenciler, 4. yarıyılda "İMEU201-İşletmede Mesleki Eğitim (30 AKTS)" dersi kapsamında, "Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İşletmede Mesleki Eğitim Yönergesi" hükümlerine uygun olarak belirlenen işletmelerde en az 70 iş günü süreyle işletmede mesleki eğitim faaliyetlerini yürütmek ve başarıyla tamamlamak zorundadır.
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilere bitki koruma alanında biyoteknolojinin temel prensiplerini, genetik mühendisliği araçlarını ve uygulama yöntemlerini kavratmaktır. Ders kapsamında, transgenik bitki üretim süreçleri, klasik ıslah ile biyoteknolojik ıslah arasındaki farklar, bitki doku kültürü teknikleri (mikroçoğaltım, meristem, embriyo, anter kültürü), ve GDO’ların çevresel, sağlıksal ve ekonomik riskleri ele alınarak; öğrencilerin tarımsal üretimde biyoteknolojik çözümleri eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilmesi hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Ders kapsamında; biyoteknolojinin tanımı, tarihçesi ve tıp-endüstri-çevre-tarım alanlarındaki kullanımı; bitki ıslahında klasik ve biyoteknolojik yöntemlerin karşılaştırılması; genetik mühendisliğinin temel araçları (restriksiyon enzimleri, ligaz, vektörler); bitkilere gen aktarım yöntemleri (*Agrobacterium* aracılı, biyolistik, elektroporasyon); transgenik bitki örnekleri (Bt mısır, Roundup Ready soya, Altın pirinç, kurağa dayanıklı buğday, virüs dirençli papaya, mavi gül); GDO riskleri ve biyogüvenlik; bitki doku kültürünün temelleri, sterilizasyon, besin ortamları ve bitki büyüme düzenleyicileri (oksin, sitokinin, giberellin, absisik asit, etilen); mikroçoğaltım ve meristem kültürü (virüslerden arındırma); somatik embriyogenesis, embriyo kültürü ve embriyo kurtarma; anter kültürü (androgenesis) ve ovül/ovaryum kültürü (ginogenesis) ile haploid bitki üretimi; kromozom katlama (kolşisin) ve organogenesis konuları işlenmektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Biyoteknolojinin temel kavramlarını, genetik mühendisliğinin araçlarını (restriksiyon enzimi, ligaz, vektör) ve transgenik organizma (GDO) kavramını tanımlar ve açıklar.
2.Bitkilere gen aktarım yöntemlerini (*Agrobacterium* aracılı, biyolistik, elektroporasyon) karşılaştırır ve klasik ıslah ile biyoteknolojik ıslah arasındaki farkları ayırt eder.
3.Biyotik/abiyotik strese dayanıklılık, besin içeriğinin iyileştirilmesi ve herbisit toleransı gibi amaçlarla geliştirilen transgenik bitki örneklerini (Bt mısır, Altın pirinç, Roundup Ready soya vb.) değerlendirir.
4.Bitki doku kültürü tekniklerini (mikroçoğaltım, meristem kültürü, somatik embriyogenesis, anter kültürü, embriyo kültürü) ve bunların hastalıktan arındırma, çoğaltma ve ıslah amaçlı uygulamalarını açıklar.
5.GDO’lu ürünlerin insan sağlığı, çevre ve tarımsal ekonomi üzerindeki potansiyel risklerini ve faydalarını tartışarak biyogüvenlik konusunda bilinçli bir yaklaşım geliştirir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Öğretim Elemanı Ders Notları
2.Babaoğlu, M., Gürel, E. & Özcan, S. (2001). Bitki Biyoteknolojisi I: Doku Kültürü ve Uygulamaları. Selçuk Üniversitesi Basımevi, Konya.
3.Özcan, S., Gürel, E. & Babaoğlu, M. (2001). Bitki Biyoteknolojisi II: Genetik Mühendisliği ve Uygulamaları. Selçuk Üniversitesi Basımevi, Konya.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Biyoteknolojiye Giriş: Tanımı, tarihçesi, kullanım alanları (Tıp, Endüstri, Çevre, Tarım)
2. Hafta - Teorik
Bitki Islahında Biyoteknoloji: Klasik ıslah vs. biyoteknolojik ıslah, Transgenik (GDO) kavramı
3. Hafta - Teorik
Genetik Mühendisliğin Temelleri: DNA, RNA, gen yapısı, restriksiyon enzimleri, ligazlar, vektörler
4. Hafta - Teorik
Gen Aktarım Yöntemleri: Agrobacterium tumefaciens (Ti-plasmid) aracılı transformasyon
5. Hafta - Teorik
Gen Aktarım Yöntemleri: Doğrudan yöntemler (Biolistik-Gen tabancası, Elektroporasyon, Mikroenjeksiyon)
6. Hafta - Teorik
Transgenik Bitki Örnekleri I: Biyotik Stres (Bt mısır, Virüs dirençli papaya), Abiyotik Stres (Kurağa dayanıklı buğday)
7. Hafta - Teorik
Transgenik Bitki Örnekleri II: Kalite Islahı (Altın pirinç, Mavi gül) ve Herbisit Toleransı (Roundup Ready soya)
8. Hafta - Teorik
GDO’ların Riskleri ve Biyogüvenlik: İnsan sağlığı (alerji, antibiyotik direnci), çevre (gen kaçışı, hedef dışı organizmalar) ve ekonomik riskler (patent, tohum bağımlılığı)
9. Hafta - Teorik
Bitki Doku Kültürüne Giriş: Tanımı, tarihçesi, laboratuvar kurulumu, sterilizasyon yöntemleri, kontaminasyon kaynakları
10. Hafta - Teorik
Besin Ortamları ve Bitki Büyüme Düzenleyicileri: MS ortamı, makro/mikro elementler, vitaminler, Oksin, Sitokinin, Giberellin, ABS, Etilen (Oranların kallus-kök-sürgün oluşumuna etkisi)
11. Hafta - Teorik
Mikroçoğaltım (Mikropropagasyon) ve Meristem Kültürü: Aşamaları, avatajları, virüslerden arındırma (Patates, çilek)
12. Hafta - Teorik
Somatik Embriyogenesis ve Embriyo Kültürü: Direkt/indirekt embriyogenesis, sentetik tohum, embriyo kurtarma (melezleme, erken olgunlaşan çekirdekli meyveler)
13. Hafta - Teorik
Gen Haploid Bitki Üretimi: Anter kültürü (Androgenesis), Ovül/Ovaryum kültürü (Ginogenesis), başarıyı etkileyen faktörler (genotip, sıcaklık şoku, besin ortamı)
14. Hafta - Teorik
Kromozom Katlama (Kolşisin) ve Dihaploidizasyon; Organogenesis ve Genel Değerlendirme (Türkiye’de ve dünyada biyoteknolojinin geleceği)
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%10
Kısa Sınav (Quiz)1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev1213
Kısa Sınav1213
Ara Sınav1718
Dönem Sonu Sınavı1718
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)50
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
3
3
3
1
5
2
3
1
3
OÇ-2
3
4
3
1
5
2
3
1
3
OÇ-3
4
5
1
5
2
5
3
4
1
4
OÇ-4
4
3
2
2
4
2
3
2
3
OÇ-5
2
3
5
1
4
5
5
1
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026