Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Kimya II
Ders Kodu: FBÖ152
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 4
Uyg.: 2
Kredi: 5
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Bu dersin amacı, öğretmen adaylarının termokimya, kimyasal kinetik, kimyasal denge, çözünürlük dengesi, asitler-bazlar ve asit-baz tepkimeleri konularındaki temel kavram, ilke ve modelleri deneysel verilerle ilişkilendirerek anlamalarını sağlamaktır. Ders, kimyasal olayların yalnızca formüller ve sayısal işlemler yoluyla değil; gözlem, ölçüm, veri analizi, grafik yorumlama, model oluşturma ve kanıta dayalı açıklama süreçleriyle öğrenilmesini hedefler. Ders kapsamında öğretmen adayları her hafta bir deneysel uygulama yürütür. Bu deneylerde sıcaklık değişimi, enerji alışverişi, tepkime hızı, dengeye etki eden faktörler, çözünürlük dengesi, pH değişimi, titrasyon ve tampon çözelti davranışı gibi kimyasal süreçler incelenir. Öğrenciler deneysel verileri tabloya dönüştürür, grafik çizer, hata ve belirsizlikleri değerlendirir, değişkenler arasındaki ilişkileri yorumlar ve elde ettikleri bulgulara dayalı modeller geliştirir. Dersler başlangıçta rehberli sorgulama, ilerleyen haftalarda ise açık sorgulama yaklaşımıyla yürütülür. Böylece öğretmen adaylarının yalnızca kimya alan bilgisi değil; bilimsel süreç becerileri, deney tasarlama, veri temelli karar verme, modelleme, problem çözme, bilimsel tartışma ve laboratuvar güvenliği yeterlikleri de geliştirilir.

Özet İçerik

Kimyanın temel konularında bilgi kazandırmak ve ders içeriğinde öğrenilen bilgileri uygulayabilme

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.1. Termokimya ile ilgili ısı, sıcaklık, sistem, çevre, enerji, entalpi ve tepkime ısısı kavramlarını açıklar.
2.2. Kimyasal ve fiziksel süreçlerde gerçekleşen enerji değişimlerini deneysel verilerle ilişkilendirir.
3.3. Kalorimetre deneylerinden elde edilen verileri kullanarak ısı ve entalpi değişimlerini hesaplar.
4.4. Hess Yasası’nı deneysel ve kuramsal veriler üzerinden yorumlar.
5.5. Kimyasal tepkime hızını etkileyen derişim, sıcaklık, yüzey alanı, katalizör ve madde türü gibi değişkenleri açıklar.
6.6. Deneysel kinetik verilerden tablo ve grafik oluşturur; hız-zaman, derişim-zaman ve sıcaklık-hız ilişkilerini yorumlar.
7.7. Kimyasal dengeyi ileri ve geri tepkime hızları, denge sabiti ve Le Chatelier ilkesi açısından açıklar.
8.8. Denge sistemlerine derişim, sıcaklık ve basınç değişiminin etkisini deneysel gözlemlerle ilişkilendirir.
9.9. Çözünürlük dengesi, çözünürlük çarpımı ve çökelme tepkimelerini tanecik düzeyinde açıklar.
10.10. Asit ve baz kavramlarını Arrhenius, Brønsted-Lowry ve Lewis yaklaşımları açısından karşılaştırır.
11.11. pH, pOH, kuvvetli-zayıf asit-baz, nötrleşme, titrasyon ve tampon çözelti kavramlarını deneysel verilerle ilişkilendirir.
12.12. Asit-baz tepkimelerine ilişkin titrasyon verilerinden grafik oluşturur ve eşdeğerlik noktasını yorumlar.
13.13. Deneysel süreçlerde veri toplar, tablo oluşturur, grafik çizer, hata hesaplaması yapar ve sonuçlarını bilimsel gerekçelerle açıklar.
14.14. Rehberli ve açık sorgulama süreçlerinde problem belirler, deney tasarlar, verileri analiz eder, model oluşturur ve bulgularını bilimsel rapor hâline getirir.
15.15. Laboratuvar güvenliği, kimyasal atık yönetimi, etik veri kullanımı ve bilimsel raporlama ilkelerine uygun biçimde çalışır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.[1] Sevinç,Vahdettin; Atabek Yiğit, Elif; ?Genel Kimya II Ders Notları?, www.sakarya.edu.tr/~eatabek sitesinden indirilebilir.
2.[2] Sevinç, Vahdettin; Aydın, Ali Osman; Şengil, İ.Ayhan; ?Temel Kimya?, Aşiyan Yayınları, Adapazarı, 2003.
3.[3] Chang, Raymond; Çev.Ed: Soydan, Bahatt
4.[4] Sayılkan F.,Emre F.B., 2007;Genel Kimya Laboratuvarı I-II,Pegem Akademi,Ankara
5.[5] Çolak, N. ve Özdemir, C. 2002; Genel Kimya Laboratuarı , ABC Matb
6.Brown, T. L., LeMay, H. E., Bursten, B. E., Murphy, C. J., Woodward, P. M., & Stoltzfus, M. E. Chemistry: The Central Science. Pearson.
7.Petrucci, R. H., Herring, F. G., Madura, J. D., & Bissonnette, C. General Chemistry: Principles and Modern Applications. Pearson.
8.Atkins, P., & Jones, L. Chemical Principles: The Quest for Insight. W. H. Freeman / Macmillan Learning
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Kimya II dersine giriş; laboratuvar güvenliği, ölçme, hata, belirsizlik ve veri kaydı Kalorimetre düzeneğinin tanıtılması; sıcaklık ölçümü, veri kaydı ve hata kaynaklarının belirlenmesi
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Termokimyaya giriş: sistem, çevre, ısı, sıcaklık, enerji, endotermik ve ekzotermik süreçler Sıcaklık değişimi üzerinden endotermik ve ekzotermik süreçlerin incelenmesi
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Kalorimetri ve ısı hesaplamaları Basit kalorimetre ile ısı alışverişinin hesaplanması; tablo oluşturma ve grafik çizme
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Entalpi değişimi ve Hess Yasası Nötrleşme ya da çözünme entalpisi deneyinden hareketle entalpi değişiminin hesaplanması
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Kimyasal kinetiğe giriş: tepkime hızı ve hıza etki eden faktörler Derişimin tepkime hızına etkisinin deneysel olarak incelenmesi
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Sıcaklık, yüzey alanı ve katalizörün tepkime hızına etkisi Farklı değişkenlerin tepkime hızına etkisinin karşılaştırılması; hız verilerinin tabloya aktarılması
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Kinetik verilerin grafikle gösterimi ve hız modeli oluşturma Derişim-zaman veya hız-zaman grafiği çizme; deneysel veriden model oluşturma
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Kimyasal dengeye giriş: dinamik denge, ileri-geri tepkime, denge sabiti Tersinir tepkime gözlemleri; denge durumunun nitel olarak incelenmesi
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Le Chatelier ilkesi: derişim, sıcaklık ve basınç değişiminin dengeye etkisi Denge sistemine dış etki uygulama; renk değişimi ve denge kaymasının yorumlanması
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Çözünürlük dengesi ve çözünürlük çarpımı Az çözünen tuzların çözünürlük davranışının deneysel olarak incelenmesi
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Çökelme tepkimeleri, ortak iyon etkisi ve seçici çöktürme Çökelme oluşumu, ortak iyon etkisi ve nitel gözlemlerin tanecik düzeyinde açıklanması
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Asit ve baz kuramları; kuvvetli-zayıf asitler ve bazlar; pH ve pOH Farklı çözeltilerin pH ölçümü; indikatör ve pH metre kullanımı
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Asit-baz tepkimeleri, nötrleşme ve titrasyon Asit-baz titrasyonu; titrasyon verilerinden grafik oluşturma ve eşdeğerlik noktasını belirleme
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Tampon çözeltiler ve açık sorgulama uygulaması Öğrenci gruplarının açık sorgulama deneyi tasarlaması, veri toplaması, model geliştirmesi ve raporlaması
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Rapor1%10
Ödev1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders131691
Ödev1314
Laboratuvar81116
Ara Sınav1224
Dönem Sonu Sınavı16410
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
5
5
5
5
4
4
4
4
5
4
OÇ-2
5
4
4
4
5
4
5
4
5
4
OÇ-3
4
4
5
4
5
4
4
5
4
OÇ-4
4
5
5
4
5
4
5
4
5
4
OÇ-5
5
4
4
5
4
5
4
5
4
5
OÇ-6
OÇ-7
OÇ-8
OÇ-9
OÇ-10
OÇ-11
OÇ-12
OÇ-13
OÇ-14
OÇ-15
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026