Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Kimya I
Ders Kodu: FBÖ153
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 4
Uyg.: 2
Kredi: 5
Laboratuvar: 0
AKTS: 6
Amaç

Bu dersin amacı, öğretmen adaylarının kimyanın temel kavram, ilke ve modellerini atomun tarihsel gelişimi, periyodik tablo, kimyasal bağlar, tanecikler arası etkileşimler, gazlar, kimyasal tepkimeler ve çözeltiler bağlamında anlamalarını sağlamaktır. Ders, kimyasal olayların yalnızca sembolik eşitlikler ve hesaplamalar yoluyla değil; makroskobik gözlem, mikroskobik tanecik modeli ve sembolik temsil düzeyleri arasında ilişki kurularak açıklanmasını hedefler. Ders kapsamında öğretmen adaylarının maddenin ölçülebilir özelliklerini deneysel olarak incelemeleri, veri toplamaları, tablo oluşturmaları, grafik çizmeleri, grafikleri yorumlamaları, hata ve belirsizlikleri değerlendirmeleri, deneysel verilerden hareketle model oluşturmaları ve uygun durumlarda filtrasyon/ayıklama süreçlerinin bilimsel bilgi üretimindeki rolünü fark etmeleri amaçlanır. Dersler başlangıçta rehberli sorgulama, ilerleyen süreçte ise açık sorgulama yaklaşımıyla yürütülür. Böylece öğretmen adaylarının kimya bilgisi yanında bilimsel süreç becerileri, kanıta dayalı akıl yürütme, modelleme, deney tasarlama ve sonuçları gerekçelendirme becerilerinin geliştirilmesi hedeflenir. Atom ve tanecik düzeyindeki soyut kavramların öğretiminde simülasyonlardan yararlanılarak öğrencilerin gözlenemeyen süreçleri modelleme ve çoklu temsil biçimleriyle açıklama becerileri desteklenir. Bu yönüyle ders, öğretmen adaylarının hem temel kimya alan bilgisini hem de ileride sınıf ortamında kullanabilecekleri sorgulamaya dayalı öğretim anlayışını geliştirmeyi amaçlar.

Özet İçerik

Atomun yapısı, Kimyasal bağlar, Molekül geometrisi, Kimyasal eşitlikler ve nicel bağıntılar, Çözeltiler I, Kimyasal kinetik ve Kimyasal denge, Kimyasal termodinamik, gazlar, sıvılar, katılar

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.1. Atom kavramının tarihsel gelişimini bilimsel modellerin değişimi ve kanıta dayalı bilgi üretimi açısından açıklar.
2.2. Periyodik tablodaki elementlerin konumlarını atom yapısı, elektron dizilimi ve periyodik özelliklerle ilişkilendirir.
3.3. Maddenin ölçülebilir özelliklerini deneysel veriler üzerinden tanımlar, ölçer ve yorumlar.
4.4. Kimyasal tepkimeleri türleri, denkleştirilmesi, mol kavramı ve stokiyometrik ilişkiler açısından açıklar.
5.5. Gazların davranışını basınç, hacim, sıcaklık ve mol sayısı değişkenleri üzerinden yorumlar; gaz yasalarını deneysel veri, grafik ve model ilişkisiyle açıklar.
6.6. Çözeltilerin temel özelliklerini derişim, çözünme, çözücü-çözünen etkileşimi ve tanecik düzeyi açıklamalarla ilişkilendirir.
7.7. Kimyasal bağları ve tanecikler arası etkileşimleri maddenin fiziksel ve kimyasal özellikleriyle ilişkilendirir.
8.8. Deneysel süreçlerde veri toplar, tablo oluşturur, grafik çizer, hata hesaplaması yapar ve elde ettiği verilerden bilimsel sonuç çıkarır.
9.9. Deneysel gözlem, simülasyon ve kuramsal bilgiyi birlikte kullanarak kimyasal olaylara ilişkin model oluşturur ve modelin sınırlılıklarını tartışır.
10.10. Rehberli ve açık sorgulama süreçlerinde problem belirler, deney tasarlar, verileri analiz eder ve sonuçlarını bilimsel gerekçelerle sunar.
11.11. Kimya öğreniminde makroskobik, mikroskobik ve sembolik temsil düzeyleri arasında geçiş yapar.
12.12. Laboratuvar güvenliği, etik veri kullanımı ve bilimsel raporlama ilkelerine uygun biçimde çalışır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.[1) Petrucci, R. H., Harwood, W.S. ve Geoffrey Herring, F. 2002; Genel Kimya, İlkeler ve Modern Uygulamalar, Çev. Ed. Tahsin Uyar ve Serpil Aksoy, Palme yayıncılık, Ankara 2) Mortimer, C. E. 1993; Modern Üniversite Kimyası, Çağlayan Basımevi, İstanbul 3) Atkins, P. ve Jones, L. 1998; Temel Kimya, Bilim Yayıncılık, Ankara
2.Brown, T. L., LeMay, H. E., Bursten, B. E., Murphy, C. J., Woodward, P. M., & Stoltzfus, M. E. Chemistry: The Central Science. 15th Global Edition in SI Units. Pearson.
3.PhET Interactive Simulations. University of Colorado Boulder.
4.Kimya I Laboratuvar Föyü
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
1)Maddenin özellikleri ve ölçümü (Maddenin sınıflandırılması)
2. Hafta - Teorik & Uygulama
2) Maddenin özellikleri ve ölçümü (Ayırma yöntemleri, Kimyasal Yasalar)
3. Hafta - Teorik & Uygulama
3) Atom kavramının tarihsel gelişimi: Demokritos’tan modern atom modeline; bilimsel modellerin değişimi
4. Hafta - Teorik & Uygulama
4) Atomun yapısı, izotoplar, atom numarası, kütle numarası; atom modellerinin simülasyonla incelenmesi
5. Hafta - Teorik & Uygulama
5) Elektron dizilimi, orbital kavramına giriş ve periyodik tablonun yapısı
6. Hafta - Teorik & Uygulama
6) Kimyasal bağlara giriş: iyonik, kovalent ve metalik bağ; Lewis yapıları ve bağ oluşumunun tanecik düzeyinde açıklanması
7. Hafta - Teorik & Uygulama
7) Tanecikler arası etkileşimler: dipol-dipol, London kuvvetleri, hidrojen bağı; fiziksel özelliklerle ilişkilendirme
8. Hafta - Teorik & Uygulama
8) Kimyasal tepkimeler: tepkime türleri, denkleştirme, mol kavramı ve stokiyometrik ilişkiler (ara sınav)
9. Hafta - Teorik & Uygulama
9) Kimyasal tepkimelerde deneysel gözlem, kanıt ve sonuç çıkarma; tepkime verilerinin tablo ve grafikle gösterimi
10. Hafta - Teorik & Uygulama
10) Gazlar: basınç, hacim, sıcaklık, mol sayısı; Boyle, Charles, Gay-Lussac ve Avogadro ilişkileri
11. Hafta - Teorik & Uygulama
11) Gaz yasalarının deneysel olarak incelenmesi; veri toplama, grafik çizme, hata hesaplama ve model oluşturma
12. Hafta - Teorik & Uygulama
12) Çözeltiler: çözücü, çözünen, derişim, çözünme süreci; çözeltilerde tanecik düzeyi açıklamalar
13. Hafta - Teorik & Uygulama
13) Çözeltiler: çözücü, çözünen, derişim, çözünme süreci; çözeltilerde tanecik düzeyi açıklamalar
14. Hafta - Teorik & Uygulama
14) Çözeltiler: çözücü, çözünen, derişim, çözünme süreci; çözeltilerde tanecik düzeyi açıklamalar
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Laboratuvar2%10
Rapor1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders131691
Laboratuvar81116
Bireysel Çalışma50525
Uygulama Sınavı2126
Ara Sınav1426
Dönem Sonu Sınavı1426
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)150
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
5
4
5
5
5
5
4
4
3
5
OÇ-2
5
4
4
4
5
4
4
5
4
5
OÇ-3
5
4
4
4
3
5
5
5
4
5
OÇ-4
5
4
4
4
4
5
5
5
4
OÇ-5
5
4
4
5
4
4
5
OÇ-6
5
4
4
5
5
4
4
4
4
5
OÇ-7
5
5
4
4
4
5
5
5
5
4
OÇ-8
5
4
4
4
4
5
5
5
5
4
OÇ-9
OÇ-10
OÇ-11
OÇ-12
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026