
| Ders Kodu | : FBÖ456 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 4 |
Bu dersin amacı, öğretmen adaylarının kimyasal atıklar, çevre kirliliği türleri ve özellikle su kirliliği konusunda temel kavram, ilke, analiz ve çözüm yaklaşımlarını deneysel ve uygulamalı süreçlerle ilişkilendirerek anlamalarını sağlamaktır. Dersin ilk bölümünde çevre kirliliğinin temel kaynakları, hava kirliliği, toprak kirliliği, radyoaktif kirlilik, kimyasal atıklar ve çevresel riskler ele alınır. Dersin ikinci bölümünde ise suyun yaşam için önemi, içilebilir suyun özellikleri, su sertliği, içme suyu standartları, içilebilir su analizi, su kirliliği türleri, endüstriyel, tarımsal ve evsel su kirliliği, kirli suyun analizi ve arıtılması konuları uygulamalı olarak incelenir. Ders kapsamında öğrencilerin çevresel örnekler üzerinde gözlem yapmaları, su ve çevre örnekleri toplamaları, pH, iletkenlik, sertlik, bulanıklık, klorür, nitrat, fosfat ve benzeri temel parametreleri analiz etmeleri, elde ettikleri verileri tablo ve grafiklerle göstermeleri, sonuçlarını içme suyu standartları ve çevresel kalite ölçütleriyle karşılaştırmaları amaçlanır. Türkiye’de içme ve kullanma suları için “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik” ve TS 266 standardı önemli başvuru kaynaklarıdır; bu nedenle dersin su analizi bölümünde öğrencilerin yalnızca ölçüm yapmaları değil, ölçüm sonuçlarını standartlarla ilişkilendirmeleri de beklenir. Dünya Sağlık Örgütü’nün içme suyu kalitesi rehberi de uluslararası karşılaştırma için temel kaynaklardan biridir. Ders, çevre sorunlarının yalnızca teknik değil aynı zamanda toplumsal, ekonomik, etik ve politik boyutları olduğunu da dikkate alır. Bu nedenle ders kapsamında nükleer enerji ve alternatif enerji kaynaklarının çevresel etkilerinin karşılaştırıldığı argümantasyon etkinliklerine, atık su arıtma tesisi gezisine, çevredeki su kaynaklarının analizine ve kirli suyun temizlenmesine yönelik model geliştirme çalışmalarına yer verilir.
Çevre proseslerinin kimyası ve çevre örneklerinin kimyasal analizinin gerek çevre problemlerinin anlaşılmasında gerekse çevre kirliliğinin kontrolü ve temizlenmesi konusunda detaylı bilgilerin verilmesi ve öğrencilere, çevre kimyasının temel prensip ve deneysel yöntemlerinin öğretilmesi.
| 1. | 1. Kimyasal atık, çevre kirliliği, kirletici, alıcı ortam, toksisite, biyobirikim ve sürdürülebilirlik kavramlarını açıklar. |
| 2. | 2. Hava, toprak, su ve radyoaktif kirlilik türlerini kaynakları, etkileri ve kontrol yöntemleri açısından karşılaştırır. |
| 3. | 3. Kimyasal atıkların oluşum, sınıflandırma, azaltma, geri kazanım, depolama ve bertaraf süreçlerini açıklar. |
| 4. | 4. Hava kirliliğinin temel kirleticilerini ve bu kirleticilerin çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini açıklar. |
| 5. | 5. Toprak kirliliğini tarımsal kimyasallar, ağır metaller, endüstriyel atıklar ve evsel atıklar açısından değerlendirir. |
| 6. | 6. Radyoaktif kirliliği kaynakları, yarı ömür, radyasyon türleri, nükleer atıklar ve çevresel riskler açısından açıklar. |
| 7. | 7. Nükleer enerji ve alternatif enerji kaynaklarını çevresel risk, atık üretimi, karbon salımı, sürdürülebilirlik ve toplumsal kabul açısından karşılaştırır. |
| 8. | 8. Suyun yaşam için önemini kimyasal, biyolojik, ekolojik ve toplumsal boyutlarıyla açıklar. |
| 9. | 9. İçilebilir suyun fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerini temel düzeyde açıklar. |
| 10. | 10. İçilebilir su örneklerinde pH, iletkenlik, sertlik, bulanıklık ve uygun kitlerle nitrat, fosfat, klorür gibi parametreleri analiz eder. |
| 11. | 11. Elde ettiği su analizi sonuçlarını ilgili standartlar ve sınır değerlerle karşılaştırarak yorumlar. |
| 12. | 12. Su kirliliğini endüstriyel, tarımsal ve evsel kaynaklar açısından sınıflandırır. |
| 13. | 13. Kirli suyun temizlenmesine yönelik basit fiziksel, kimyasal ve biyolojik arıtma modelleri tasarlar. |
| 14. | 14. Çevreden toplanan su örneklerini analiz eder, verileri tablo ve grafiklerle sunar ve sonuçlarını bilimsel rapor hâline getirir. |
| 15. | 15. Çevresel sorunlara ilişkin argümantasyon sürecinde veri, kanıt, gerekçe ve karşı iddiaları kullanır. |
| 1. | Sevinç, V. (editör), Genel Çevre Bilimi, Maya Akademi, İstanbul, 2009 |
| 2. | Özer, U., Çevre Bilimlerine Giriş, Uludağ Üniversitesi Basımevi, Bursa |
| 3. | Masters, G. M., & Ela, W. P. Introduction to Environmental Engineering and Science. Pearson. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Laboratuvar | 1 | %20 |
| Arazi Çalışması | 1 | %5 |
| Sunum | 1 | %10 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 13 | 0 | 2 | 26 |
| Ödev | 2 | 0 | 4 | 8 |
| Arazi Çalışması | 1 | 4 | 4 | 8 |
| Okuma | 5 | 0 | 5 | 25 |
| Bireysel Çalışma | 5 | 0 | 5 | 25 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 6 | 2 | 8 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 100 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | |
OÇ-1 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 5 | 5 | |
OÇ-2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 |
OÇ-3 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 |
OÇ-4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 5 |
OÇ-5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | ||
OÇ-6 | ||||||||||
OÇ-7 | ||||||||||
OÇ-8 | ||||||||||
OÇ-9 | ||||||||||
OÇ-10 | ||||||||||
OÇ-11 | ||||||||||
OÇ-12 | ||||||||||
OÇ-13 | ||||||||||
OÇ-14 | ||||||||||
OÇ-15 | ||||||||||