
| Ders Kodu | : RPD457 |
| Ders Türü | : Zorunlu |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 2 |
Bu dersin amacı, psikolojik danışman adaylarının mesleki uygulamalarında etik ilke, değer ve yasal sorumlulukları bütüncül bir bakış açısıyla kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin; psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinde gizlilik, bilgilendirilmiş onam, sınırlar, yetkinlik, çoklu ilişkiler, kayıt tutma, yönlendirme, kriz durumları, çocuk ve ergenlerle çalışma, okul ortamında etik karar verme ve mesleki sorumluluk gibi temel konularda bilgi, farkındalık ve duyarlılık geliştirmeleri hedeflenir. Ders, öğrencilerin yalnızca etik kuralları bilmelerini değil, aynı zamanda karmaşık ve belirsiz mesleki durumlarda etik akıl yürütme becerisi kazanmalarını amaçlar. Bu doğrultuda öğrencilerin, etik ikilemleri tanıyabilmeleri, ilgili meslek standartları ve yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirebilmeleri, danışan/öğrenci yararını önceleyen, hak temelli, kültüre duyarlı ve mesleki sorumlulukla uyumlu kararlar alabilmeleri beklenir. Ayrıca ders, psikolojik danışman adaylarının mesleki kimlik gelişimlerine katkı sunarak, etik duyarlılığı içselleştirmiş, yasal sınırlarının farkında, hesap verebilir, insan onuruna ve danışan haklarına saygılı bir uzman olarak yetişmelerini desteklemeyi amaçlamaktadır.
Meslek etiği, etik kuramlar ve etik karar verme modelleri; psikolojik danışma ve rehberlik alanında etik ilke ve standartlar; mesleki yeterlik ve sorumluluklar; danışan hakları, bilgilendirilmiş onam ve gizlilik; gizliliğin sınırları ve istisnai durumlar; kayıt tutma ve veri güvenliği; mesleki sınırlar ve çoklu ilişkiler; teknoloji destekli psikolojik danışma uygulamalarında etik konular; kültürel çeşitlilik ve etik duyarlılık; çocuklar, ergenler ve özel gereksinimli bireylerle çalışmada etik ilkeler; kriz, ihmal, istismar ve risk durumlarında etik ve yasal yükümlülükler; okul psikolojik danışmanlığı uygulamalarında etik sorunlar; psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin ulusal mevzuat ve yasal düzenlemeler; etik ikilemlerin analizi ve çözümüne yönelik vaka incelemeleri; mesleki kimlik, hesap verebilirlik ve yaşam boyu etik sorumluluk konularını kapsamaktadır.
| 1. | Psikolojik danışma mesleğinin etik ilke, değer ve standartlarını açıklayabilmek. |
| 2. | Psikolojik danışma uygulamalarında ortaya çıkabilecek etik ikilemleri tanımlayabilmek. |
| 3. | Etik karar verme modellerini kullanarak etik sorunları analiz edebilmek. |
| 4. | Psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin ulusal mevzuat ve yasal düzenlemeleri yorumlayabilmek. |
| 5. | Gizlilik, bilgilendirilmiş onam, kayıt tutma ve veri güvenliği ilkelerini mesleki uygulamalar kapsamında değerlendirebilmek. |
| 6. | Çocuklar, ergenler ve kültürel açıdan farklı özelliklere sahip bireylerle çalışırken ortaya çıkabilecek etik sorunları analiz edebilmek. |
| 7. | Teknoloji destekli psikolojik danışma uygulamalarında etik ve yasal sorumlulukları değerlendirebilmek. |
| 8. | Mesleki uygulamalarda karşılaşılan etik ve yasal sorunlara yönelik etik ilkelere ve yasal düzenlemelere uygun çözüm önerileri geliştirebilmek. |
| 1. | Bond, T. (2016). Psikolojik danışmanlıkta etik ve yasal konular (Çev. B. Yeşilyaprak). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. |
| 2. | Corey, G., Corey, M., & Callanan, P. (2007). Issues and ethics in the helping professions (7th ed.). Pacific Grove, CA: Brooks/Cole. |
| 3. | Çetinkaya, R. (2015). Psikolojik danışmanlıkta meslek etiği ve yasal konular. Bursa: Alfa Aktüel Yayınları. |
| 4. | Eren Gümüş, A. ve Gümüş, M. A. (2018). Psikolojik danışmada etik ve hukuk. İstanbul: Oniki Levha Yayıncılık. |
| 5. | Herlihy, B., and Corey, G. (2014). ACA ethical standards casebook.New Jersey: John Wiley & Sons. |
| 6. | Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği. (2020). Psikolojik danışmanlar için etik kurallar. Türk PDR Derneği. |
| 7. | İkiz, F. E. (Ed.). (2021). Meslek etiği ve yasal konular. Pegem Akademi. |
| 8. | Millî Eğitim Bakanlığı. (2020). Millî Eğitim Bakanlığı rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri etik yönergesi (Yönerge No. 11719902). Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. |
| 9. | American Psychological Association. (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct (2002, amended effective June 1, 2010, and January 1, 2017). American Psychological Association Ethics Code |
| 10. | American Counseling Association. (2014). ACA code of ethics. ACA Code of Ethics |
| 11. | Remley, T. P., & Herlihy, B. (2014). Ethical, legal, and professional issues in counseling. Upper Saddle River, NJ: Pearson. |
| 12. | Wheeler, A. M., & Bertram, B. (2023). The counselor and the law: A guide to legal and ethical practice (9th ed.). American Counseling Association. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Ödev | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 1 | 2 | 42 |
| Ödev | 1 | 1 | 1 | 2 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 1 | 3 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 2 | 1 | 3 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 50 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | |
OÇ-1 | 2 | 1 | 1 | 3 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | |
OÇ-2 | 2 | 1 | 1 | 4 | 3 | 1 | 2 | 2 | 1 | |
OÇ-3 | 2 | 1 | 1 | 4 | 3 | 1 | 3 | 2 | 1 | |
OÇ-4 | 1 | 3 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | |||
OÇ-5 | 1 | 4 | 4 | 1 | 2 | 2 | 1 | |||
OÇ-6 | 2 | 3 | 1 | 1 | 4 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 |
OÇ-7 | 1 | 3 | 3 | 1 | 2 | 1 | 1 | |||
OÇ-8 | 2 | 1 | 1 | 5 | 4 | 2 | 3 | 2 | 1 | |