Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Meslek Etiği ve Yasal Konular
Ders Kodu: RPD457
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Bu dersin amacı, psikolojik danışman adaylarının mesleki uygulamalarında etik ilke, değer ve yasal sorumlulukları bütüncül bir bakış açısıyla kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin; psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinde gizlilik, bilgilendirilmiş onam, sınırlar, yetkinlik, çoklu ilişkiler, kayıt tutma, yönlendirme, kriz durumları, çocuk ve ergenlerle çalışma, okul ortamında etik karar verme ve mesleki sorumluluk gibi temel konularda bilgi, farkındalık ve duyarlılık geliştirmeleri hedeflenir. Ders, öğrencilerin yalnızca etik kuralları bilmelerini değil, aynı zamanda karmaşık ve belirsiz mesleki durumlarda etik akıl yürütme becerisi kazanmalarını amaçlar. Bu doğrultuda öğrencilerin, etik ikilemleri tanıyabilmeleri, ilgili meslek standartları ve yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirebilmeleri, danışan/öğrenci yararını önceleyen, hak temelli, kültüre duyarlı ve mesleki sorumlulukla uyumlu kararlar alabilmeleri beklenir. Ayrıca ders, psikolojik danışman adaylarının mesleki kimlik gelişimlerine katkı sunarak, etik duyarlılığı içselleştirmiş, yasal sınırlarının farkında, hesap verebilir, insan onuruna ve danışan haklarına saygılı bir uzman olarak yetişmelerini desteklemeyi amaçlamaktadır.

Özet İçerik

Meslek etiği, etik kuramlar ve etik karar verme modelleri; psikolojik danışma ve rehberlik alanında etik ilke ve standartlar; mesleki yeterlik ve sorumluluklar; danışan hakları, bilgilendirilmiş onam ve gizlilik; gizliliğin sınırları ve istisnai durumlar; kayıt tutma ve veri güvenliği; mesleki sınırlar ve çoklu ilişkiler; teknoloji destekli psikolojik danışma uygulamalarında etik konular; kültürel çeşitlilik ve etik duyarlılık; çocuklar, ergenler ve özel gereksinimli bireylerle çalışmada etik ilkeler; kriz, ihmal, istismar ve risk durumlarında etik ve yasal yükümlülükler; okul psikolojik danışmanlığı uygulamalarında etik sorunlar; psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin ulusal mevzuat ve yasal düzenlemeler; etik ikilemlerin analizi ve çözümüne yönelik vaka incelemeleri; mesleki kimlik, hesap verebilirlik ve yaşam boyu etik sorumluluk konularını kapsamaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Psikolojik danışma mesleğinin etik ilke, değer ve standartlarını açıklayabilmek.
2.Psikolojik danışma uygulamalarında ortaya çıkabilecek etik ikilemleri tanımlayabilmek.
3.Etik karar verme modellerini kullanarak etik sorunları analiz edebilmek.
4.Psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin ulusal mevzuat ve yasal düzenlemeleri yorumlayabilmek.
5.Gizlilik, bilgilendirilmiş onam, kayıt tutma ve veri güvenliği ilkelerini mesleki uygulamalar kapsamında değerlendirebilmek.
6.Çocuklar, ergenler ve kültürel açıdan farklı özelliklere sahip bireylerle çalışırken ortaya çıkabilecek etik sorunları analiz edebilmek.
7.Teknoloji destekli psikolojik danışma uygulamalarında etik ve yasal sorumlulukları değerlendirebilmek.
8.Mesleki uygulamalarda karşılaşılan etik ve yasal sorunlara yönelik etik ilkelere ve yasal düzenlemelere uygun çözüm önerileri geliştirebilmek.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Bond, T. (2016). Psikolojik danışmanlıkta etik ve yasal konular (Çev. B. Yeşilyaprak). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
2.Corey, G., Corey, M., & Callanan, P. (2007). Issues and ethics in the helping professions (7th ed.). Pacific Grove, CA: Brooks/Cole.
3.Çetinkaya, R. (2015). Psikolojik danışmanlıkta meslek etiği ve yasal konular. Bursa: Alfa Aktüel Yayınları.
4.Eren Gümüş, A. ve Gümüş, M. A. (2018). Psikolojik danışmada etik ve hukuk. İstanbul: Oniki Levha Yayıncılık.
5.Herlihy, B., and Corey, G. (2014). ACA ethical standards casebook.New Jersey: John Wiley & Sons.
6.Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği. (2020). Psikolojik danışmanlar için etik kurallar. Türk PDR Derneği.
7.İkiz, F. E. (Ed.). (2021). Meslek etiği ve yasal konular. Pegem Akademi.
8.Millî Eğitim Bakanlığı. (2020). Millî Eğitim Bakanlığı rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri etik yönergesi (Yönerge No. 11719902). Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
9.American Psychological Association. (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct (2002, amended effective June 1, 2010, and January 1, 2017). American Psychological Association Ethics Code
10.American Counseling Association. (2014). ACA code of ethics. ACA Code of Ethics
11.Remley, T. P., & Herlihy, B. (2014). Ethical, legal, and professional issues in counseling. Upper Saddle River, NJ: Pearson.
12.Wheeler, A. M., & Bertram, B. (2023). The counselor and the law: A guide to legal and ethical practice (9th ed.). American Counseling Association.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Psikolojik Danışma Nedir? Psikolojik Danışma Etiğinin Kaynakları
2. Hafta - Teorik
Psikolojik Danışma Etiği ve Standartları İçin Çerçeve
3. Hafta - Teorik
Güvenlik, İhmal ve Mesleki Sorumluluk Sigortası
4. Hafta - Teorik
Danışanın Özerkliğine Saygı
5. Hafta - Teorik
İntihar ve Yaşam Kurtarıcı Tedaviyi Reddetme
6. Hafta - Teorik
Psikolojik Danışmanın Mesleki Yeterliği
7. Hafta - Teorik
Danışanların İstismar Edilmesinden Kaçınma
8. Hafta - Teorik
Ara sınav
9. Hafta - Teorik
Gizlilik
10. Hafta - Teorik
Dijital Çağda Psikolojik Danışma ve Sosyal Çeşitlilikle Çalışma
11. Hafta - Teorik
Kendine, Meslektaşlarına ve Topluma Karşı Sorumluluk
12. Hafta - Teorik
Psikolojik Danışmada Süpervizyon
13. Hafta - Teorik
Kayıt Tutma
14. Hafta - Teorik
Hesap Verebilirlik: Kanıta Dayalı Uygulama ve İzleme
15. Hafta - Teorik
Etik Sorun Çözme ve Uygulamaya Yansımaları
16. Hafta - Dönem Sonu Sınavı (Final)
Dönem Sonu Sınavı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Ödev1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Ödev1112
Ara Sınav1213
Dönem Sonu Sınavı1213
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)50
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
2
1
1
3
2
1
1
1
1
OÇ-2
2
1
1
4
3
1
2
2
1
OÇ-3
2
1
1
4
3
1
3
2
1
OÇ-4
1
3
2
1
1
1
1
OÇ-5
1
4
4
1
2
2
1
OÇ-6
2
3
1
1
4
4
3
2
2
1
OÇ-7
1
3
3
1
2
1
1
OÇ-8
2
1
1
5
4
2
3
2
1
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026