Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Kırgız Türkçesi
Ders Kodu: TDE445
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Türkçenin Kuzey-Batı grubundan Tatar Türkçesi ve şekil bilgisi hakkında, örnek metinlerle destekli olarak verilecek genel bilgiler aracılığıyla, öğrencilerin dilimizin kolları arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri tanımasını sağlamak.

Özet İçerik

Bu derste Tatarcanın şekil bilgisi üzerinde durulacak. Tatarcada ek/kök siteminin nasıl olduğu anlatılacak, yapım ve çekim eklerinin durumu ele alınacak. Gerektiğinde bu kelime kökü ve eklerin tarihi dönemde ve günümüz Türk lehçelerinde nasıl olduğuna değinilip karşılaştırmalı yaklaşımla öğrencinin bu lehçenin kelime imkânlarını çok iyi bir şekilde kavramasına yardımcı olunacak. Tatar Türkçesinin kelime bilgisi, ek/kök sitemi metinler üzerinde yapılacak alıştırmalarla iyice pekiştirilmeye çalışılacak. Ses ve yapı bilgisinden edinilen tecrübelerden faydalanarak Tatar edebiyatında isim yapmış yazar ve şairlerin eserlerinden örnek parçalar aktarılacaktır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Öğrenciler Kuzey-Batı Türk Lehçelerinin başlıca şekilbilgisel özelliklerini tanıyabilecek;
2.Kırgız Türkçesinin oluşumu, gelişme evreleri ve kullanıldığı coğrafi alanı açıklayabilecek;
3.Kırgız edebiyatının Kiril alfabesi ile yazılmış manzum ve mensur eserlerini okuyup, anlayabilecektir.
4. Kuzey-Batı alanlarına ait verileri bilimsel yöntem ve teknikler yardımıyla kavramsallaştırabilir ve bu kavramları tanımlayabilir.
5.Kırgız Türkçesinin tarihi köklerini ve gelişimini öğrenir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.ERCİLASUN, Ahmet Bican (2007). Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Grameri. Ankara: Akçağ Yayınları.
2.ERCİLASUN, Ahmet Bican vd. (1991). Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü I. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
3.ERCİLASUN, Ahmet Bican vd. (1992). Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü II. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
4.BURAN Ahmet, Ercan ALKAYA (2007). Çağdaş Türk Lehçeleri. Ankara: Akçağ Yayınları.
5.ÖNER Mustafa (1998). Bugünkü Kıpçak Türkçesi. Ankara: TDK Yayınları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Kırgız Türkçesinde şekil bilgisi ile ilgili temel kavramlar
2. Hafta - Teorik
Kırgız Türkçesinde kelime türleri, uygulamalar
3. Hafta - Teorik
Kırgız Türkçesinde isim, uygulamalar
4. Hafta - Teorik
Çekim Ekleri, İsim Çekim Ekleri
5. Hafta - Teorik
İyelik kategorisi, uygulamalar
6. Hafta - Teorik
Hal kategorisi, uygulamalar. Kırgız Türkçesinde Fiil: zaman kategorisi, uygulamalar
7. Hafta - Teorik
Yapım ekleri, uygulamalar
8. Hafta - Teorik
Şekil ve Zaman Ekleri Bildirme Kipleri
9. Hafta - Teorik
Şekil ve Zaman Ekleri Bildirme Kipleri
10. Hafta - Teorik
Geçmiş Zaman, Şimdiki Zaman
11. Hafta - Teorik
Gelecek Zaman, Geniş Zaman
12. Hafta - Teorik
Kırgız Türkçesinde kip ve görünüş, uygulamalar
13. Hafta - Teorik
Tasarlama Kipleri, Emir-İstek Kipi, Şart, Gereklilik
14. Hafta - Teorik
Birleşik Çekimler, Hikâye, Rivayet
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev125025
Ara Sınav115116
Dönem Sonu Sınavı130131
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)100
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
OÇ-1
3
OÇ-2
5
OÇ-3
3
OÇ-4
3
OÇ-5
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026