Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Yapay Zeka ve Çalışma Hayatı
Ders Kodu: ÇEKO408
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 6
Amaç

Dersin temel amacı; yapay zeka, otomasyon ve makine öğrenimi gibi yıkıcı teknolojilerin çalışma hayatı, istihdam politikaları, iş hukuku ve insan kaynakları süreçleri üzerindeki ekonomik, sosyolojik ve etik etkilerini disiplinlerarası bir yaklaşımla incelemektir. Öğrencilerin, teknolojik dönüşümün yarattığı fırsat ve tehditleri analitik bir çerçevede değerlendirebilme yetkinliği kazanması hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Sanayi devrimlerinden Endüstri 4.0 ve 5.0'a teknolojik evrim; algoritmik yönetim; platform ekonomisi (gig economy); yapay zekanın istihdama makro etkileri (iş kaybı ve iş yaratımı tartışmaları); işyerinde gözetim, mahremiyet ve veri güvenliği; beceri uyumsuzluğu ve yeniden yetkinlik kazanma (reskilling/upskilling); yapay zeka etiği; önyargı ve ayrımcılık; çalışma hukukunda yeni regülasyonlar ve geleceğin çalışma modelleri (ör. evrensel temel gelir).

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Yapay zeka ve otomasyon teknolojilerinin temel kavramlarını çalışma ekonomisi bağlamında tanımlar.
2.Yapay zekanın farklı sektörlerdeki ve meslek gruplarındaki (mavi yaka, beyaz yaka, yeni yaka) işgücü talebi üzerindeki etkilerini analiz eder.
3.Algoritmik yönetim mekanizmalarının ve platform ekonomisinin işçi hakları, çalışma koşulları ve sendikal örgütlenme üzerindeki etkilerini eleştirir.
4.İşe alım, performans ölçümü ve iş akdi feshinde kullanılan otonom sistemlerin etik ve hukuki boyutlarını tartışır.
5.Geleceğin çalışma hayatına yönelik ulusal ve uluslararası regülasyon politikaları (Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) standartları vb.) önerebilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) Raporları: World Employment and Social Outlook: The role of digital labour platforms in transforming the world of work.
2.Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2018). Artificial Intelligence, Automation and Work. National Bureau of Economic Research (NBER).
3.Russell, S. & Norvig, P. (2010). Artificial Intelligence: A Modern Approach. Pearson Pub.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Giriş: Kavramsal Çerçeve, Yapay Zeka ve Otomasyonun Tarihsel Gelişimi
2. Hafta - Teorik
Teknolojik Dönüşümler: Sanayi Devrimlerinden Endüstri 4.0 ve 5.0'a Emek Süreçleri
3. Hafta - Teorik
Makroekonomik Etkiler: İstihdamda "İkame" ve "Tamamlayıcılık" Etkisi (Görev Bazlı Yaklaşım)
4. Hafta - Teorik
Platform Ekonomisi (Gig Economy): Esneklik mi, Güvencesizlik mi?
5. Hafta - Teorik
İnsan Kaynaklarında Yapay Zeka: Algoritmik İşe Alım ve Performans Yönetimi
6. Hafta - Teorik
İnsan Kaynaklarında Yapay Zeka: Algoritmik İşe Alım ve Performans Yönetimi
7. Hafta - Teorik
İşyerinde Mahremiyet ve Gözetim: Algoritmik Kontrol Sistemleri ve Çalışan Psikolojisi
8. Hafta - Teorik
Beceri Dönüşümü: Yetkinlik Açığı (Skills Gap), Reskilling, Upskilling ve Yaşam Boyu Öğrenme
9. Hafta - Teorik
Yapay Zeka ve İş Sağlığı/Güvenliği: Giyilebilir Teknolojiler, Otonom Robotlar ve Ergonomi
10. Hafta - Teorik
Etik Boyut: Algoritmik Önyargı (Bias), Ayrımcılık ve Toplumsal Cinsiyet Eşitsizlikleri
11. Hafta - Teorik
Hukuki Çerçeve: AB Yapay Zeka Yasası (AI Act) ve İş Hukukuna Yansımaları
12. Hafta - Teorik
Sosyal Politika Önerileri: Evrensel Temel Gelir (UBI), Çalışma Sürelerinin Kısalması
13. Hafta - Teorik
Türkiye Odaklı Analizler: Türkiye'nin Dijitalleşme Endeksi ve Emek Piyasasının Hazırlık Durumu
14. Hafta - Teorik
Genel Değerlendirme
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders143384
Ara Sınav130232
Dönem Sonu Sınavı130232
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)148
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
4
4
4
5
4
4
3
4
4
4
3
4
OÇ-2
4
5
5
5
4
4
3
4
4
5
3
4
OÇ-3
4
5
4
5
4
4
3
4
4
4
3
4
OÇ-4
4
4
4
5
4
4
4
4
4
4
4
4
OÇ-5
5
4
5
4
5
4
3
4
4
5
3
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026