Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Örgüt Sosyolojisi
Ders Kodu: ÇEKO220
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Bu dersin amacı, örgütleri toplumsal kurumlar olarak ele alarak, onların tarihsel evrimini, işleyiş biçimlerini ve toplumla olan etkileşimlerini sosyolojik perspektifle incelemektir. Öğrencilere, klasik ve çağdaş örgüt teorilerini tanıtarak; rasyonellik, bürokrasi, güç, otorite, kültür, toplumsal cinsiyet, kontrol, direnç ve dijitalleşme gibi kavramlar çerçevesinde örgütlerin içsel dinamiklerini ve dış çevreyle ilişkilerini analiz etme becerisi kazandırmak hedeflenmektedir. Ayrıca ders, örgütlerin toplumsal eşitsizlikleri yeniden üretme ya da dönüştürme potansiyellerini tartışmaya açarak öğrencilerin eleştirel düşünme ve çok düzeyli analiz yetkinliklerini geliştirmeyi amaçlar.

Özet İçerik

Ders, örgütlerin toplumsal yapılar içindeki konumunu anlamaya yönelik kuramsal bir zemin sunarak başlar. Max Weber’in bürokrasi kuramı, Taylorist yönetim anlayışı, yapısal-işlevselci modeller, eleştirel yaklaşımlar, kurumsal kuramlar ve yeni kurumsalcılık gibi temel teorik çerçeveler üzerinden örgütlerin yapısı, işleyişi ve dönüşümü tartışılır. Ardından örgüt kültürü, toplumsal cinsiyet rolleri, güç ilişkileri, duyguların yönetimi, kontrol ve direnç mekanizmaları, örgütsel çevre ve dijitalleşme gibi temalar ele alınır. Kamu, özel sektör ve sivil toplum örnekleri üzerinden farklı örgüt tipleri karşılaştırmalı olarak incelenir. Ders ayrıca öğrencileri, örgütlerde gözlem yapma, örnek olay analizi ve örgütsel çözümlemeye dair araştırma becerilerini geliştirmeye teşvik eder.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Örgüt kuramlarının tarihsel gelişimini ve temel yaklaşımlarını karşılaştırmalı olarak analiz eder.
2.Örgütlerin bürokrasi, otorite, güç ve denetim ilişkileri temelinde nasıl yapılandığını sosyolojik kuramlar çerçevesinde değerlendirir.
3.Toplumsal cinsiyet, eşitsizlik, ayrımcılık ve duygusal emek gibi kavramları örgüt bağlamında tartışır.
4.Örgütlerdeki kültürel normlar, ritüeller ve semboller aracılığıyla anlam üretim süreçlerini analiz eder.
5.Dijitalleşme, yapay zekâ ve küresel dönüşümlerin örgütsel yapı ve emek ilişkileri üzerindeki etkilerini çok boyutlu biçimde değerlendirir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.ZENCİRKIRAN, Memet (Ed.)(2015). Örgüt Sosyolojisi,
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Örgüt sosyolojisinin konusu, kapsamı ve gelişim süreci tanıtılır; örgütlerin sosyolojik olarak incelenmesine yönelik temel varsayımlar ele alınır.
2. Hafta - Teorik
Klasik örgüt kuramları çerçevesinde Weber’in bürokrasi modeli ve Taylor’un bilimsel yönetim anlayışı kuramsal temelleriyle değerlendirilir.
3. Hafta - Teorik
Yapısal-işlevselci örgüt analizleri ve sistem teorisi üzerinden örgütlerin bütünlük, denge ve işlev mantığı tartışılır.
4. Hafta - Teorik
Eleştirel teori, çatışma kuramı ve Marksist yaklaşımlar temelinde örgütlerin iktidar ve toplumsal yeniden üretim süreçlerindeki rolü incelenir.
5. Hafta - Teorik
Kurumsal kuram ve yeni kurumsalcılık çerçevesinde örgütlerin çevresel normlara uyum ve meşruiyet arayışları teorik olarak analiz edilir.
6. Hafta - Teorik
Örgüt kültürü, ritüeller, değerler ve semboller sembolik etkileşimcilik yaklaşımıyla sosyolojik olarak değerlendirilir.
7. Hafta - Teorik
Örgütlerde toplumsal cinsiyet, ayrımcılık ve eşitsizlik yapıları feminist kuram perspektifiyle analiz edilir.
8. Hafta - Teorik
Örgüt içi güç ilişkileri, otorite biçimleri ve iktidarın meşrulaştırılması kuramsal düzeyde tartışılır.
9. Hafta - Teorik
Kontrol, disiplin ve gözetim mekanizmaları Foucaultcu yaklaşım temelinde ele alınır.
10. Hafta - Teorik
Örgütlerde direniş stratejileri, karşı çıkış biçimleri ve çalışanların özneleşme süreçleri tartışılır.
11. Hafta - Teorik
Duygusal emek, duyguların yönetimi ve normatif beklentiler Hochschild’in çalışmaları çerçevesinde ele alınır.
12. Hafta - Teorik
Örgütlerin çevreyle ilişkileri; ekolojik kuram, kaynak bağımlılığı ve stratejik seçim teorileri üzerinden analiz edilir.
13. Hafta - Teorik
Dijitalleşme, algoritmik yönetim ve yapay zekânın örgütsel yapılar üzerindeki etkisi kuramsal düzlemde değerlendirilir.
14. Hafta - Teorik
Postmodern kuramlar ışığında esneklik, belirsizlik, çoklu kimlikler ve yeni örgütsel biçimler ele alınır.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı130131
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)98
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
5
4
4
5
5
4
2
2
3
4
4
3
OÇ-2
4
5
4
5
4
4
3
4
4
3
4
3
OÇ-3
4
5
5
4
5
4
2
3
3
4
4
3
OÇ-4
3
3
4
4
4
3
2
2
2
3
5
3
OÇ-5
4
4
4
4
4
5
3
3
3
5
5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026