Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Hayvancılıkta Biyoteknoloji
Ders Kodu: ZT204
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı, zootekni alanında öğrenim gören öğrencilere hayvancılıkta biyoteknolojinin temel kavramlarını ve uygulama alanlarını tanıtmak; üreme biyoteknolojileri, moleküler genetik teknikler, genomik yaklaşımlar ve ileri fenotipleme teknolojileri hakkında teorik ve uygulamalı bilgi kazandırmaktır. Öğrencilerin, çiftlik hayvanlarında üreme ve genetik ıslah süreçlerinde kullanılan modern biyoteknolojik yöntemleri (yapay tohumlama, embriyo transferi, PCR, genomik seleksiyon, CRISPR-Cas vb.) bilimsel temelleriyle anlayabilmeleri ve bu teknolojileri hayvansal üretimde verimlilik, genetik ilerleme ve sürdürülebilirlik açısından değerlendirebilmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca ders, öğrencilerin ileri biyoteknolojik gelişmeleri takip edebilme, yorumlayabilme ve mesleki uygulamalara entegre edebilme becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Özet İçerik

1- Biyoteknoloji kavramı, tarihsel gelişimi ve hayvancılıkta biyoteknolojinin kullanım alanları. 2- Moleküler genetiğin temel prensipleri; DNA, RNA, gen, genom, kalıtım ve genetik varyasyon. 3- Çiftlik hayvanlarında üreme fizyolojisinin biyoteknolojik temelleri, hormonal kontrol mekanizmaları, östrus senkronizasyonu ve süperovulasyon uygulamaları. 4- Spermanın toplanması, değerlendirilmesi, sulandırılması, muhafazası, kriyoprezervasyonu ve yapay tohumlama teknolojileri. 5- Sperma cinsiyetlendirme teknolojileri ile embriyo üretimi, embriyo transferi, in vitro embriyo üretimi (IVP), ovum pick-up (OPU) ve embriyo dondurma teknikleri. 6- Klonlama teknolojileri, transgenik çiftlik hayvanları ve biyoteknolojik uygulamaların hayvansal üretimdeki kullanım alanları. 7- PCR, DNA markörleri, genotipleme, marker destekli seleksiyon, genomik seleksiyon ve CRISPR-Cas tabanlı gen düzenleme teknolojilerinin hayvan ıslahında kullanımı. 8- Hayvancılıkta ultrason, BT, MRI, DEXA, TOBEC, BIA ve otomatik veri toplama sistemleri gibi görüntüleme ve hassas fenotipleme teknolojilerinin verimlilik, genetik ilerleme ve sürdürülebilir üretim açısından değerlendirilmesi.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Onur YILMAZ
Öğrenme Çıktıları
1.Hayvancılıkta biyoteknolojinin temel kavramlarını, moleküler genetik prensiplerini ve çiftlik hayvanlarında kullanılan biyoteknolojik uygulamaların bilimsel temellerini açıklar.
2.Çiftlik hayvanlarında üreme biyoteknolojileri kapsamında östrus senkronizasyonu, süperovulasyon, yapay tohumlama, sperma değerlendirme ve kriyoprezervasyon yöntemlerini karşılaştırır ve uygulama alanlarını değerlendirir.
3.Embriyo üretimi, embriyo transferi, in vitro embriyo üretimi (IVP), OPU ve embriyo dondurma teknolojilerinin çalışma prensiplerini ve hayvansal üretimdeki kullanım amaçlarını açıklar.
4.PCR, DNA markörleri, genotipleme, marker destekli seleksiyon, genomik seleksiyon ve gen düzenleme teknolojilerinin (CRISPR-Cas sistemleri vb.) hayvan ıslahındaki kullanımını analiz eder.
5.Hayvancılıkta kullanılan görüntüleme, hassas fenotipleme ve ileri biyoteknolojik teknolojileri (ultrason, BT, MRI, DEXA, TOBEC, BIA, otomatik veri toplama sistemleri vb.) verimlilik, genetik ilerleme ve sürdürülebilir üretim açısından değerlendirir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Engelhard, M.,Hagen, K., Boysen, M. (edt) 2009. Genetic engineering in livestock: New applications and inter disciplinary perspectives. Springer-verlag Heidelberg. ISBN 978-3-540-85842-3
2.Murray,J.D.,Anderson,G. B., Oberbauer, A.M., McGloughlin.M. M. 1999. Transgenic Animals in Agriculture. CABI Publishing, ISBN 0851992935
3.Arda, M.,1994. Biyoteknoloji (Bazı Temel İlkeler). Kükem Derneği Bilimsel Yayınları No:2, Ankara.
4.Kirby, L.T., 1992. DNA Fingerprinting. W.H. Freeman and Company, ISBN 0-7167-7001-6
5.Holland A. and Johnson A. (1998). Animal Biotechnology and Ethics. Published by Chapman&Hall
6.Renaville R. andBurny A. (2001) Biotechnology in Animal Husbandry. Published by Kluwer Academic Publishers, P.O. Box 17, 3300 AA Dordrecht, The Netherlands
7.Kaymakçı, M. 2009. Üreme Biyolojisi(Beşinci Baskı). E.Ü. Ziraat Fakültesi Yayın No:503, Bornova-İzmir.
8.Lyons, T.P.;Jacques, K.A. (2003). Nutritional biotechnology in the feed and food industries. Nothingam University Press, ISBN 1-897676-40-9
9.Wallace, R. J.;Chesson, A. (1995). ’Biotechnology in animal feeds and animal feeding’. VCH-Verlag, Weinheim, ISBN 3-527-30065-1, (1995)
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Biyoteknoloji kavramı, tarihçesi ve hayvancılıkta kullanım alanları
2. Hafta - Teorik
Hayvancılıkta temel moleküler genetik: dna, rna, gen, genom, kalıtım ve genetik varyasyon
3. Hafta - Teorik
Çiftlik hayvanlarında üreme fizyolojisinin biyoteknolojik temelleri ve üremenin hormonlarla düzenlenmesi
4. Hafta - Teorik
Östrus senkronizasyonu ve süperovulasyon uygulamaları
5. Hafta - Teorik
Spermanın toplanması, değerlendirilmesi ve spermatolojik özelliklerin belirlenmesi
6. Hafta - Teorik
Spermanın sulandırılması, muhafazası ve kriyoprezervasyonu
7. Hafta - Teorik
Yapay tohumlama teknolojileri ve çiftlik hayvanlarında uygulamaları
8. Hafta - Teorik
Sperma cinsiyetlendirme (sexed semen) teknolojileri ve kullanım alanları
9. Hafta - Teorik
Embriyo üretimi ve embriyo transferi teknolojileri
10. Hafta - Teorik
In vitro embriyo üretimi (IVP), ovum pick-up (OPU) ve embriyo dondurma teknikleri
11. Hafta - Teorik
Klonlama teknolojileri ve transgenik çiftlik hayvanları
12. Hafta - Teorik
Moleküler genetik uygulamalar: PCR, DNA markörleri, genotipleme ve marker destekli seleksiyon
13. Hafta - Teorik
Genomik seleksiyon, gen düzenleme teknolojileri (crıspr-cas sistemleri) ve hayvan ıslahındaki uygulamaları
14. Hafta - Teorik
Hayvancılıkta görüntüleme ve hassas fenotipleme teknolojileri (Ultrason, BT, MRI, DEXA, TOBEC, BIA, Otomatik Veri Toplama Sistemleri)
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Kısa Sınav (Quiz)2%10
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Bireysel Çalışma1101
Kısa Sınav2114
Ara Sınav1617
Dönem Sonu Sınavı1617
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
3
OÇ-2
4
3
3
4
3
3
2
OÇ-3
4
3
4
4
3
3
3
OÇ-4
5
4
3
5
5
5
3
4
4
OÇ-5
4
4
3
5
5
4
3
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026