Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Rasyon Hazırlama
Ders Kodu: ZT424
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı; öğrencilere çiftlik hayvanlarının verim seviyelerine uygun besin madde gereksinimlerini uluslararası standartlara göre karşılayacak rasyonları hazırlama becerisi kazandırmaktır. Ders kapsamında; rasyon matematiğinin temelini oluşturan Pearson kare ve deneme-yanılma gibi manuel hesaplama metotları ile bilgisayar programlarının çalışma prensipleri ele alınmaktadır. Ayrıca, formüle edilen rasyonların rumen metabolizması üzerindeki etkileri ile rasyon kaynaklı metabolik hastalıkların besleme yönetimiyle önlenmesi hedeflenmektedir.

Özet İçerik

1. Hayvan beslemede temel kavramlar, kuru madde esasları ve rasyonel hayvancılık ilkeleri. 2. Uluslararası standartlara (NRC/CNCPS) göre hayvanların besin madde gereksinimlerinin nicelik olarak belirlenmesi. 3. Yem hammaddelerinin besinsel içeriklerinin havada kuru ve kuru madde bazında hesaplanması. 4. Manuel rasyon hazırlama metotları (Deneme-Yanılma, Pearson Kare, Çift Pearson Kare, Kombine Gruplar). 5. Ticari rasyon hazırlama paket programlarının kullanımı ve çalışma prensipleri. 6. Rasyonların rumen metabolizmasına etkileri ve metabolik hastalıkların besleme yönetimi.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Gürhan KELEŞ
Öğrenme Çıktıları
1.Çiftlik hayvanlarının beslenmesinde temel rasyon hazırlama mantığını ve kuru madde esaslarını açıklar.
2.Hayvanların besin madde ihtiyaçlarını nitelik ve nicelik olarak tanımlar.
3.Formüle edilen rasyonların ham besin madde içeriklerini, sindirim sistemi kinetiklerini ve rumen homeostazisi üzerindeki etkilerini analiz eder ve besinsel analizini yapar.
4.Manuel rasyon hazırlama metotlarını (Deneme-Yanılma, Pearson Kare, Kombine Gruplar) bilir.
5.Hayvan besleme endüstrisinde ve çiftlik yönetiminde kullanılan bilgisayar destekli ticari rasyon yazılımlarının çalışma prensiplerini tanır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Nutrient Requirements of Dairy Cattle: Seventh Revised Edition, 2001
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Giriş ve Temel Kavramlar: Besin maddesi, yem ve rasyon arasındaki fizyolojik ve fonksiyonel ilişkilerin kurulması.
2. Hafta - Teorik
Rasyon Hazırlamada İhtiyaç Duyulan Altyapı Konuları: Besin maddesi gereksinimleri, yemlerin besin maddesi içerikleri, yem fiyatları ve kısıtlar.
3. Hafta - Teorik
Besin Maddelerinin Nitelik ve Nicelik Olarak İhtiyaçları: Bypass protein, metabolize olabilir protein, nişasta yıkım hızı, fNDF ve diğer unsurlar.
4. Hafta - Teorik
Kuru Madde Kavramı ve Dönüşüm Hesapları: Doğal halde (havada kuru) ve kuru madde bazında besin madde içeriklerinin birbirlerine çevrilmesi ve basit karışımlar.
5. Hafta - Teorik
Kuru Madde Bazında Besin Unsurlarının Hesaplanması: Kuru madde bazında besin maddelerinin belirlenmesi.
6. Hafta - Teorik
Kuru Madde Bazında Besin Unsurlarının Bilgisayarda Hesaplanması
7. Hafta - Teorik
Rasyon hazırlamada kullanılan metotlar (deneme yanılma, pearson kare, denklemler)
8. Hafta - Teorik
Pearson Kare Yöntemi ile Basit Karışımlar: İki bileşenli basit yem karışımlarında Pearson kare tekniği ile besin maddesi dengelemesi
9. Hafta - Teorik
Kombine Yem Grupları ile Pearson Kare Uygulamaları: Çoklu kaba ve kesif yem gruplarının kendi içinde kombine edilerek Pearson kare yöntemine uyarlanması.
10. Hafta - Teorik
Çift Pearson Kare Yöntemi: İç içe kurulmuş Pearson kare modelleriyle iki farklı besin maddesinin (örneğin ham protein ve enerji) eş zamanlı dengelenmesi.
11. Hafta - Teorik
Süt ve Besi Sığırları İçin Rasyon Programında Çözüm
12. Hafta - Teorik
Küçükbaş İçin Rasyon Programında Çözüm
13. Hafta - Teorik
Kanatlı ve Karma Yem İçin Rasyon Programında Çözüm
14. Hafta - Teorik
Genel Tekrar: Manuel ve bilgisayarlı rasyon hazırlama tekniklerinin tartışılması
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Kısa Sınav2114
Ara Sınav1617
Dönem Sonu Sınavı1718
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
4
2
2
OÇ-2
3
3
3
3
2
2
OÇ-3
3
4
3
4
3
2
3
3
2
OÇ-4
2
4
2
3
3
2
2
2
3
3
2
OÇ-5
4
3
3
5
2
2
2
4
3
4
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026