Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Sığırlar ve Kanatlı Hayvanlarda Metabolik Düzensizlikler
Ders Kodu: ZT418
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Dersin amacı sığırlar ve kanatlı hayvanlarda gözlenen metabolik düzensizliklerin olası nedenleri ve ortaya çıkışlarının sağlık, verimlilik ve ürün kalitesi üzerindeki etkileriyle birlikte sunulmasıdır. Sorunun kötüleşmesine iklim değişikliği kaynaklı yönetim faktörlerinin müdahalesi de tartışılacaktır.

Özet İçerik

Bunlar, vücut kalsiyum, fosfor, magnezyum veya enerji rezervlerinin metabolik ihtiyaçları karşılayamadığı veya çeşitli besin maddeleri arasındaki dengesizliklerin de söz konusu olduğu durumlarda görülen düzensizliklerdir. Özellikle yüksek verimli süt ve besi sığırları ile modern etlik piliç/yumurtacı tavuklar bu anlamda daha fazla riske maruzdurlar. Sığırlarda metabolik hastalıklar arasında ketozis, süt humması, yağlı karaciğer sendromu ve hipomagnezemi yer alır. Bütün bunlar akut, geçici ve fakat potansiyel olarak ölümcül bir eksikliğe neden olabilirler. Yağlı karaciğer sendromu, iskelet ve göğüs kası bozuklukları ise etlik piliçlerde ve yumurtacı tavuklarda metabolik düzensizlikler olarak karşımıza çıkan durumlardır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Mehmet BOZKURT
Öğrenme Çıktıları
1.Metabolik düzensizlikler ve hastalıklar modern hayvancılıkta önemli ekonomik kayıplara neden olan sağlık sorunlarını tetiklemekte, verimliliği, üretkenliği ve besin maddelerinin optimum yararlanmayı azaltarak çevreyi olumsuz yönde etkilemektedir.
2.Sorun çoğunlukla ineklerin negatif enerji dengesi altında olduğu geçiş döneminde ortaya çıkar. Verim düzeyindeki önemli artış sorunun şiddetini artırmaktadır (kanatlı ve ruminant hayvanlar)
3.Karbonhidrat, lif ve yağ metabolizmasındaki dengesizlikler sorunun ana kaynağıdır.
4.Sıcaklık stresi özellikle subtropik bölgelerde sorunun kontrolünü zorlaştırmaktadır
5.Çiftlik hayvanlarında metabolik düzensizliklerin yönetiminde başarılar, engeller ve beklentiler
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Gut efficiency; the Key Ingredient In Pig And Poultry Production.( J.A. Pickard and P. Spring; eds.)
2.Metabolic Diseases in Farm Animals. Jack M. Payne (ed.)
3.Alternative Health Practices for Livestock. Thomas F. Morris and Michael T. Keilty; eds.)
4.Management of Metabolic Disorders in Ruminant and Nonruminant Animals. Guoyao Wu (ed.)
5.100-Year Review: Metabolic modifiers in dairy cattle nutrition.2017.R. K. McGuffey,J. Dairy Sci. 100:10113–10142
6.Nutrıtıon And Metabolıc Dıseases In Daıry Cattle- A Revıew. 2016. Haq Z, Khan N., Rastogı A., Sharma R.K., Gupta M., Manzoor N. and Mudasır M.International Journal of Agriculture Sciences.2016. Volume 8, Issue 12, 2016, pp.-1154-1159.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Süt ve besi sığırları ile kanatlı hayvanlarda Metabolik hastalıkların tanımı, etiyolojisi ve görülme sıklığı
2. Hafta - Teorik
Metabolik stres, lipid mobilizasyonu düzensizlikleri, diyet besin madde içeriği ve inflamasyonun metabolik düzensizliklerin oluşumu üzerindeki etkileri.
3. Hafta - Teorik
Geçiş dönemine ait yem manejmanı özelliklerinin tanımlanması ve doğum sonrası metabolik düzensizliklerin oluşumu üzerindeki etkileri
4. Hafta - Teorik
Süt ineklerinde süt humması
5. Hafta - Teorik
Süt ineklerinde ve besi sığırlarında subklinik rumen asidozu: oluşumu ve etki mekanizmaları
6. Hafta - Teorik
Süt ineklerinde ve besi sığırlarında subklinik rumen asidozu: verim, üreme ve sağlık üzerine etkileri, diyetsel önleme stratejileri
7. Hafta - Teorik
Süt ineklerinde ketosis: oluşumu ve etki mekanizmaları
8. Hafta - Ara Sınav (Vize)
Ara sınav (vize)
9. Hafta - Teorik
Süt ineklerinde ketosis: verim, üreme ve sağlık üzerine etkileri, diyetsel önleme stratejileri
10. Hafta - Teorik
Kümes hayvanlarında yağlı karaciğer sendromunu tetikleyen diyetsel ve yönetimsel faktörler.
11. Hafta - Teorik
Sığırlarda yağlı karaciğer sendromunu tetikleyen diyetsel ve yönetimsel faktörler.
12. Hafta - Teorik
Süt ve besi sığırlarında enterik metan gazı salınımının kontrol edilmesinde kullanılan diyetsel metodlar
13. Hafta - Teorik
Kanatlı hayvan üretiminde sindirim sistemi sağlığı ve fonksiyonun desteklenmesine yönelik diyetsel yaklaşımlar.
14. Hafta - Teorik
Sıcaklık stresive yem yem manejmanının süt ineklerinde rumen fermantasyonu ve metabolik düzensizlikler üzerindeki etkileri
15. Hafta - Teorik
Metabolik düzensizlikleri azaltmaya yönelik yeni yaklaşımlar, araştırma eğilimleri ,gelecekteki beklentiler ve yönetmenliklerin özetlenmesi
16. Hafta - Dönem Sonu Sınavı (Final)
Dönem Sonu Sınavı (Final)
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Ödev1808
Kısa Sınav1303
Ara Sınav1718
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)72
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
2
3
3
2
1
1
1
1
1
3
3
OÇ-2
3
4
3
3
3
3
2
3
3
3
3
OÇ-3
4
4
3
4
4
3
2
4
3
4
2
OÇ-4
4
3
4
4
3
3
2
3
3
4
4
OÇ-5
1
2
1
3
1
1
4
3
3
3
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026