Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Bağırsak Dostu Moleküller: Probiyotikler, Paraprobiyotikler ve Postbiyotikler
Ders Kodu: ST322
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Bu dersin amacı, bağırsak mikrobiyotası ile insan sağlığı arasındaki ilişkiyi anlamak ve probiyotik, paraprobiyotik ve postbiyotik kavramlarını bilimsel temelleriyle birlikte öğretmektir. Öğrenciler, bu moleküllerin üretim süreçleri, etki mekanizmaları, sağlık üzerine etkileri ve fonksiyonel gıdalardaki uygulamalarını detaylı şekilde öğrenerek alana dair güncel literatürü analiz edebilecek düzeye ulaşacaktır.

Özet İçerik

Bu ders, insan sağlığında kritik bir rol oynayan bağırsak mikrobiyotası ve onunla ilişkili biyolojik moleküller üzerine odaklanmaktadır. Derste, probiyotiklerin tanımı, kaynakları, sağlık üzerine etkileri ve endüstriyel uygulamaları ayrıntılı olarak ele alınırken; son yıllarda dikkat çeken paraprobiyotik ve postbiyotik kavramları da kapsamlı biçimde işlenecektir. Paraprobiyotiklerin üretiminde kullanılan inaktivasyon yöntemleri ve hücresel bileşenlerin etkileri ile postbiyotiklerin içerdiği metabolitler ve etki mekanizmaları karşılaştırmalı olarak değerlendirilecektir. Öğrenciler, bu moleküllerin mikrobiyota ile etkileşimlerini, bağışıklık sistemi üzerindeki rollerini ve potansiyel terapötik kullanım alanlarını öğrenecek; aynı zamanda güncel bilimsel yayınlar ışığında kritik analiz ve sunum becerilerini geliştirme fırsatı bulacaktır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Bağırsak mikrobiyotasının yapısını, işlevlerini ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini açıklar.
2.Probiyotik, paraprobiyotik ve postbiyotik kavramlarını tanımlar ve birbirinden ayırt eder.
3.Bu bileşenlerin üretim yöntemlerini, etki mekanizmalarını ve sağlık üzerine potansiyel etkilerini açıklar.
4.Canlı ve inaktif mikroorganizmaların mikrobiyota ile etkileşimlerini karşılaştırarak değerlendirir.
5.Gıda ve sağlık alanındaki probiyotik, paraprobiyotik ve postbiyotik uygulamalarını örneklerle açıklar.
6.Bilimsel literatürden güncel çalışmaları analiz eder ve eleştirel bakış açısıyla yorumlar.
7.Fonksiyonel gıdalar ve takviye ürünleri geliştirme sürecinde mikrobiyal bileşenlerin kullanımına yönelik bilgi geliştirir.
8.Araştırma sonuçlarını yazılı ve sözlü olarak akademik sunum formatında ifade eder.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Handbook of Probiotics and Prebiotics (2008). Yuan Kun Lee, Seppo Salminen. John Wiley & Sons, Inc.
2.Postbiotics: Science, Technology and Applications (2021). Amin Abbasi, Elham Sheykhsaran, Hossein Samadi Kafil. Bentham Books
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Giriş ve Temel Kavramlar
2. Hafta - Teorik
Bağırsak Mikrobiyotasının Yapısı ve Fonksiyonları
3. Hafta - Teorik
Probiyotiklerin Tanımı ve Tarihçesi
4. Hafta - Teorik
Probiyotik Mikroorganizmalar ve Kaynakları
5. Hafta - Teorik
Probiyotiklerin Sağlık Üzerine Etkileri
6. Hafta - Teorik
Probiyotiklerin Taşınabilirliği ve Stabilitesi
7. Hafta - Teorik
Paraprobiyotikler: Tanım ve Kavramsal Gelişim
8. Hafta - Teorik
Paraprobiyotiklerin Üretimi ve İnaktivasyon Yöntemleri
9. Hafta - Teorik
Paraprobiyotiklerin Sağlık Etkileri
10. Hafta - Teorik
Postbiyotikler: Tanım, Sınıflandırma ve Mekanizmalar
11. Hafta - Teorik
Postbiyotikler: Tanım, Sınıflandırma ve Mekanizmalar
12. Hafta - Teorik
Postbiyotiklerin Üretimi ve Uygulamaları
13. Hafta - Teorik
Probiyotik, Paraprobiyotik ve Postbiyotiklerin Karşılaştırılması
14. Hafta - Teorik
Güncel Araştırmalar ve Klinik Çalışmalar
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Kısa Sınav1224
Ara Sınav1415
Dönem Sonu Sınavı1415
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)56
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
5
4
5
4
5
4
OÇ-2
5
5
4
5
4
5
4
OÇ-3
5
5
4
5
4
5
4
OÇ-4
5
5
4
5
4
5
4
OÇ-5
5
5
4
5
4
5
4
OÇ-6
5
5
4
5
4
5
4
OÇ-7
5
5
4
5
4
5
4
OÇ-8
5
5
4
5
4
5
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026