Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Mikrobiyota, Sağlık ve Fonksiyonel Gıda Teknolojileri
Ders Kodu: ST321
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Bu dersin amacı, insan mikrobiyotasının yapısını, gelişimini ve sağlık üzerindeki etkilerini anlamak; ayrıca mikrobiyotayı modüle eden fonksiyonel gıda bileşenlerini ve üretim teknolojilerini öğretmektir. Aynı zamanda, fonksiyonel gıdaların tasarımı ve üretiminde kullanılan prebiyotik, probiyotik, postbiyotik gibi bileşenlerin bilimsel temelleri ve uygulama örnekleri ele alınarak öğrencilerin bu alanda güncel gelişmeleri takip edebilme ve yorumlayabilme becerileri geliştirilir.

Özet İçerik

Ders kapsamında ilk olarak insan mikrobiyotasının kompozisyonu, gelişimi ve çevresel faktörlerle etkileşimi incelenir. Mikrobiyota-bağışıklık sistemi ilişkisi, disbiyozis ve hastalıklarla bağlantısı gibi temel konular ele alınır. Ardından, prebiyotik, probiyotik, postbiyotik ve paraprobiyotik bileşenler detaylı şekilde tanıtılır; bu bileşenlerin mikrobiyota üzerindeki etkileri ve sağlık yararları güncel bilimsel çalışmalar ışığında değerlendirilir. Fonksiyonel gıdaların tanımı, sınıflandırılması ve bu tür gıdaların üretiminde kullanılan teknolojiler üzerinde durulur. Ayrıca, mikrobiyotayı hedef alan fonksiyonel gıdaların geliştirilmesi, bireyselleştirilmiş beslenme yaklaşımları ve gelecekteki uygulama potansiyelleri tartışılır. Ders süresince öğrenciler, mikrobiyota ve fonksiyonel gıdalar konularında bilimsel makaleler analiz ederek alana dair eleştirel bir bakış açısı kazanırlar.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.İnsan mikrobiyotasının bileşimini, gelişimini ve fizyolojik işlevlerini açıklar.
2.Mikrobiyotayı etkileyen çevresel, beslenme ile ilişkili ve genetik faktörleri tanımlar.
3.Mikrobiyota ile bağışıklık sistemi, metabolik hastalıklar ve sinir sistemi arasındaki ilişkiyi yorumlar.
4.Prebiyotik, probiyotik, postbiyotik ve paraprobiyotik kavramlarını tanımlar ve birbirleriyle karşılaştırır.
5.Fonksiyonel gıdaların tanımını yapar, bu gıdaların mikrobiyota ile etkileşimlerini açıklar.
6.Fonksiyonel gıda üretiminde kullanılan mikrobiyal bileşenlerin sağlık üzerine etkilerini değerlendirir.
7.Fonksiyonel gıdaların üretim teknolojileri hakkında bilgi sahibi olur ve uygulama örneklerini analiz eder.
8.Mikrobiyota ve fonksiyonel gıdalar alanındaki güncel bilimsel yayınları eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir.
9.Bilimsel bilgileri yazılı ve sözlü olarak etkili şekilde sunar.
10.Fonksiyonel gıda geliştirme süreçlerinde yenilikçi ve bireyselleştirilmiş beslenme yaklaşımlarını tartışır
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Handbook of Probiotics and Prebiotics (2008). Yuan Kun Lee, Seppo Salminen. John Wiley & Sons, Inc.
2.Postbiotics: Science, Technology and Applications (2021). Amin Abbasi, Elham Sheykhsaran, Hossein Samadi Kafil. Bentham Books
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Mikrobiyotanın Tanımı ve Gelişimi
2. Hafta - Teorik
İnsan Mikrobiyotasının Bileşimi
3. Hafta - Teorik
Mikrobiyota ve Bağışıklık Sistemi İlişkisi
4. Hafta - Teorik
Disbiyozis ve Hastalıklarla İlişkisi
5. Hafta - Teorik
Mikrobiyotayı Etkileyen Faktörler (Diyet, Antibiyotikler, Çevre vb.)
6. Hafta - Teorik
Prebiyotikler: Tanımı ve Türleri
7. Hafta - Teorik
Prebiyotikler: Etki Mekanizmaları
8. Hafta - Teorik
Probiyotikler ve Sağlık Üzerine Etkileri
9. Hafta - Teorik
Postbiyotikler ve Paraprobiyotikler: Yeni Nesil Mikrobiyal Ürünler
10. Hafta - Teorik
Mikrobiyota ile Metabolik Hastalıklar Arasındaki İlişki (Obezite, Diyabet vb.)
11. Hafta - Teorik
Fonksiyonel Gıdaların Tanımı ve Sınıflandırılması •
12. Hafta - Teorik
Probiyotik ve Prebiyotik İçerikli Fonksiyonel Gıda Üretim Teknolojileri
13. Hafta - Teorik
Mikrobiyotayı Hedef Alan Fonksiyonel Gıda Tasarımı •
14. Hafta - Teorik
Güncel Araştırmalar, Klinik Çalışmalar ve Gelecek Perspektifleri
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Kısa Sınav1213
Ara Sınav1415
Dönem Sonu Sınavı1415
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)55
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
4
4
4
5
4
OÇ-2
5
4
4
4
5
4
OÇ-3
5
4
4
5
4
5
4
OÇ-4
5
5
4
5
4
5
4
OÇ-5
5
5
5
5
4
5
4
OÇ-6
4
4
4
5
4
5
4
OÇ-7
4
4
4
5
4
5
4
OÇ-8
4
4
4
5
4
5
4
OÇ-9
4
4
4
5
4
4
5
4
OÇ-10
4
4
4
5
4
4
5
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026