Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Türkiye'de Siyasal Akımlar
Ders Kodu: KAY412
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 6
Amaç

Bu ders; Türkiye’nin modernleşme sürecini, tek partili rejimden çok partili hayata geçiş dinamiklerini ve siyasal sistemin geçirdiği anayasal-kurumsal krizleri aktarmayı amaçlar. Ders kapsamında; siyasal elitler, ideolojik akımlar, askeri müdahaleler ve toplumsal değişimler ele alınarak, öğrencilerin günümüz Türkiye siyasetini tarihsel bağlamı içinde eleştirel bir yaklaşımla analiz edebilme becerisi kazanması hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Bu ders; Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemindeki modernleşme çabalarından başlayarak günümüz Türkiye'sine kadar uzanan siyasal süreci, kurumları ve aktörleri kapsamaktadır. Ders içeriğinde; Jön Türkler ve II. Meşrutiyet dönemi, Millî Mücadele ve Cumhuriyetin kuruluşu, tek parti dönemi reformları ve ideolojisi, çok partili hayata geçiş ve Demokrat Parti iktidarı ele alınmaktadır. Ayrıca 1960, 1971 ve 1980 askerî müdahalelerinin siyasal sistem, anayasalar ve parti yapıları üzerindeki etkileri incelenmektedir. Neo-liberal dönüşümün yaşandığı 1980’li yıllar, 1990’ların koalisyon hükümetleri, sivil-asker ilişkileri, merkez-çevre teorisi dersin ana odak noktalarını oluşturmaktadır."

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.İdeoloji kavramını, merkez-çevre teorisini ve Türk siyasal düşüncesinin epistemolojik kökenlerini kuramsal düzeyde açıklar.
2.Osmanlı’nın son dönemindeki "Üç Tarz-ı Siyaset" (Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük) mirasının Cumhuriyet dönemi siyasi akımlarına etkisini ve yansımalarını analiz eder.
3.Kemalizm’in kurumsal, toplumsal ve ideolojik yapısını (Altı Ok), ana akım Türk sağı ve solu ile olan gerilimlerini ve etkileşimini değerlendirir.
4.Türkiye'deki ana akım siyasi hareketleri (Sol-Sosyalizm, Türk Milliyetçiliği, Muhafazakarlık, İslamcılık ve Liberalizm) tarihsel kırılma noktaları ve aktörleri üzerinden karşılaştırır.
5.Günümüz Türkiye’sindeki siyasi ittifakları, popülist söylemleri, post-Kemalizm tartışmalarını ve güncel kutuplaşma eksenlerini tarihsel bağlamı içinde eleştirel bir yaklaşımla yorumlar.
6.1980 sonrası Türkiye'sinde gelişen feminizm ve çevre hareketleri gibi yeni toplumsal dinamikleri ve bu dinamiklerin ideolojik dönüşüme etkisini tanımlar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Bora, Tanıl. Cereyanlar: Türkiye'de Siyasi İdeolojiler, İstanbul: İletişim Yayınları
2.Tunaya, Tarık Zafer. Türkiye'de Siyasal Partiler (3 Cilt), İstanbul: İletişim Yayınları
3.Mardin, Şerif. Türkiye'de Toplum ve Siyaset: Makaleler I
4.Kalaycıoğlu, Ersin ve Sarıbay, Ali Yaşar. Türk Siyasal Hayatı: Türkiye'de Politik Değişim ve Modernleşme, Ankara: Sentez Yayınları.
5.Mardin, Şerif. Türk Modernleşmesi: Makaleler 4, İstanbul: İletişim Yayınları.
6.Zürcher, Erik Jan. Modernleşen Türkiye'nin Tarihi, İstanbul: İletişim Yayınları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Modern İdeolojilerin Doğuşu
2. Hafta - Teorik
Modernizm, Batıcılık ve Türkiye’de İdeolojilerin Doğuşu
3. Hafta - Teorik
Osmanlı modernleşmesi ve Üç Tarz-ı Siyaset: Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük Akımları
4. Hafta - Teorik
Kemalizm ve Batıcılık
5. Hafta - Teorik
Sol Düşünce ve Sosyalizm-I: Osmanlı'dan erken cumhuriyete Sol hareketler ve Kadro Hareketi
6. Hafta - Teorik
Sol Düşünce ve Sosyalizm-II: 1960’lar ve 1970’ler, Yön Hareketi, TİP Deneyimi
7. Hafta - Teorik
Türk Milliyetçiliği: Kültürel milliyetçilikten siyasal milliyetçiliğe geçiş ve Türk Ocakları Mirası
8. Hafta - Teorik
Muhafazakarlık ve Sağ Siyaset: Türk Sağının Entelektüel Kökenleri
9. Hafta - Teorik
İslamcılık ve Siyasal İslam: Necmettin Erbakan ve Milli Görüş Hareket
10. Hafta - Teorik
Liberalizm ve Neo-Liberalizm: Prens Sabahattin'den Demokrat Parti'ye, 1980 sonrası ANAP ve Özal’lı Yıllar
11. Hafta - Teorik
Türkiye'de Feminizm Hareketleri: 1980 sonrası gelişen yeni toplumsal hareketler ve ideolojik yansımaları
12. Hafta - Teorik
Türkiye'de Çevre Hareketleri
13. Hafta - Teorik
Post-Kemalizm, Küreselleşme ve 2000'li Yıllarda İdeolojilerin Dönüşümü: Güncel Siyasi Sentezler ve İttifaklar
14. Hafta - Teorik
Dönem Değerlendirmesi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%10
Ara Sınav (Vize)1%25
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders144398
Kısa Sınav1415
Ara Sınav115116
Dönem Sonu Sınavı130131
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)150
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
3
4
4
3
3
4
4
4
3
4
4
4
4
4
4
OÇ-2
4
4
4
5
5
5
4
4
4
4
3
3
3
4
3
OÇ-3
2
3
3
4
4
4
5
4
4
4
4
5
4
4
4
OÇ-4
OÇ-5
OÇ-6
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026